Online mağazanız var, ürünleriniz yüklü, fotoğraflar güzel. Ama "kadın deri çanta", "bahçe mobilyası takımı" ya da "bebek bakım seti" gibi aramalarda mağazanızın kategori sayfası bir türlü görünmüyor. Sayfayı açıyorsunuz: üstte bir başlık, altında ürün kutuları, hepsi bu. Rakibin aynı kategorisinde ise birkaç paragraf yazı, bir rehber, birkaç sık sorulan soru var ve o sayfa listede üstte duruyor. Bu noktada "e-ticaret kategori metinleri yazdırmak" fikri aklınıza geliyorsa doğru yerdesiniz. Ben Ümit Kırkoç, İstanbul'da çalışıyorum ve bu tür metinleri içerik üretimi hizmetimin bir parçası olarak yazıyorum; bu yazıda işin neden önemli olduğunu, nasıl yürüdüğünü ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini sade bir dille anlatacağım.
Önce terimi açayım. Kategori sayfası, mağazanızda aynı türden ürünlerin bir araya geldiği sayfadır: "Spor ayakkabı", "Kırmızı şarap", "Çocuk odası halıları" gibi. Kategori metni de bu sayfada ürünlerin üstünde ya da altında yer alan, o ürün grubunu anlatan yazıdır. Amacı iki kişiye birden hitap etmek: biri ziyaretçi, yani alışveriş yapacak kişi; diğeri Google gibi arama motorları, yani sayfanın ne hakkında olduğunu anlamaya çalışan sistemler.
Kategori sayfası neden ürün sayfasından daha önemli olabilir?
Çoğu mağaza sahibi bütün emeğini ürün sayfalarına verir. Oysa insanlar alışverişe genellikle belirli bir model adıyla değil, bir ihtiyaç tarifiyle başlar. "Koşu ayakkabısı" yazan kişi henüz hangi markayı alacağına karar vermemiştir. Bu aramaya en uygun cevap tek bir ürün değil, o ürünlerin toplandığı kategori sayfasıdır.
Bir kategori sayfası, onlarca ürünü tek adreste toplar ve bu yüzden hem arama motoruna hem de ziyaretçiye güçlü bir sinyal verir. Ama sayfada hiç anlatı yoksa, arama motoru o sayfanın tam olarak neyle ilgili olduğunu ürün adlarından tahmin etmek zorunda kalır. Tahmin etmek zorunda bıraktığınız her yerde, açıkça anlatan bir rakip öne geçer.
Aşağıdaki görsel, uydurma bir örnekle bir arama sonucunun nasıl göründüğünü gösteriyor.
Görselde vurgulanan sonuç, kategorinin ne olduğunu, kimler için uygun olduğunu ve neye göre seçileceğini ilk satırlarda söylüyor. Alttaki sonuç ise yalnızca bir ürün dökümü. Bu fark, kategori metninin yaptığı işin özüdür.
Metin yokken ne olur?
Kategori sayfasında yazı yoksa üç şey olabilir. Birincisi, arama motoru sayfayı başka mağazaların aynı ürünleri listeleyen sayfalarından ayırt edemez. İkincisi, ziyaretçi ürünleri görür ama "Hangisi bana uygun?" sorusunun cevabını bulamaz ve sayfadan çıkar. Üçüncüsü, sizinle aynı ürünü satan yüzlerce mağazanın aynı üretici açıklamasını kullanması yüzünden sayfanız özgünlüğünü kaybeder. Metin bu üç sorunu birden hafifletir ama tek başına mucize yaratmaz; ürün fotoğrafı, fiyat, kargo bilgisi ve güven unsurlarıyla birlikte çalışır.
E-ticarette insanlar kategori araması nasıl yapar?
Bir kategori metni yazmadan önce müşterinin o ürünü nasıl aradığını bilmek gerekir. Bu bilgi tahminle değil, arama sorgularına bakarak çıkarılır. Ancak genel bir örüntü var: alışveriş niyeti olan biri aramaya genellikle genel bir ifadeyle başlar, sonra daralttıkça özel ifadelere geçer.
Örneğin ilk aramada "kanepe" yazar, sonra "üç kişilik kanepe", sonra "gri kumaş üç kişilik kanepe", en sonunda belirli bir markayı ya da fiyat aralığını ekler. Her aşamada farklı bir sayfa türü işe yarar. Genel aramada geniş kategori, daraltılmış aramada alt kategori ya da filtre sayfası, kararlı aramada ürün sayfası.
Bu daralma, hangi sayfaya hangi metnin yazılacağını da belirler. Geniş kategoriye rehber niteliğinde bir metin, alt kategoriye seçim ölçütlerini anlatan kısa bir metin, ürün sayfasına ise teknik ve pratik bilgiler yakışır. Hepsine aynı genel paragrafı yapıştırmak, ne ziyaretçiye ne arama motoruna yarar.
Hangi kategorilere metin yazılmalı?
Bütün kategorilere aynı anda metin yazmak gerekmez. Önce satışın büyük kısmını getiren ya da getirmesini istediğiniz kategorilerle başlamak mantıklıdır. Bir sıralama yapabilirsiniz: en çok satan kategoriler, kâr marjı yüksek kategoriler, arama talebi olduğunu bildiğiniz ama sayfanın görünmediği kategoriler. Yüzlerce alt kategorisi olan bir mağazada ilk adımda ilk otuz kategori yeterli olabilir; kalanlar zamanla eklenir.
İyi bir kategori metni neye benzer?
İyi bir kategori metni, mağaza sahibinin kendi kendine yazdığı "Kaliteli ürünlerimizle hizmetinizdeyiz" türünden bir paragraf değildir. Okuyan kişiye gerçekten bir şey öğretir. "Bu kategoride neye bakmalıyım?" sorusunu cevaplar.
Basit bir kıyas yapalım. Zayıf bir metin, kategoriyi övmekle ve anahtar kelimeyi tekrar etmekle yetinir. Güçlü bir metin ise seçim ölçütlerini, ürün türlerini, kullanım durumlarını ve sık yapılan alışveriş hatalarını anlatır.
Karşılaştırmada görüldüğü gibi fark uzunluktan çok içeriktedir. Kısa ama işe yarar bir metin, uzun ama boş bir metinden daha iyidir. Ancak çok kısa bir metin de arama motoruna yeterli bilgi vermeyebilir; bu yüzden çoğu kategori için birkaç yüz kelimelik, iyi düzenlenmiş bir yazı iyi bir başlangıçtır.
Metnin sayfadaki yeri
Metni nereye koyduğunuz da önemlidir. Ürünlerin tamamını ekranın altına iten uzun bir giriş yazısı, alışveriş yapmak isteyen kişiyi sinirlendirir. Pratik çözüm genellikle şöyledir: ürünlerin hemen üstüne bir iki cümlelik kısa bir tanıtım, ürün listesinin altına ise daha ayrıntılı rehber ve sık sorulan sorular. Mobilde bu daha da önemlidir, çünkü ekran küçüktür ve ziyaretçi önce ürünü görmek ister.
Aşağıdaki şema, örnek bir kategori sayfasının nasıl düzenlenebileceğini gösteriyor.
Bu düzen kesin bir kural değil, iyi çalışan bir iskelettir. Mağazanızın altyapısı bazı alanları sınırlayabilir; bu durumda aynı mantığı elinizdeki yapıya uyarlamak gerekir.
İki varsayımsal örnek senaryo
Aşağıdaki iki senaryo tamamen varsayımsaldır; gerçek bir firmayı ya da müşteriyi anlatmıyor, süreci somutlaştırmak için kurgulandı.
Senaryo 1: Ev tekstili satan küçük bir mağaza
Varsayalım ki bir mağaza nevresim takımı, yatak örtüsü ve havlu satıyor. Kategori sayfalarında yalnızca "Nevresim Takımları" başlığı ve ürün kutuları var. Her ürünün açıklaması, toptancıdan gelen ortak metin. Mağaza sahibi, "çift kişilik pamuklu nevresim takımı" gibi aramalarda görünmediğini fark ediyor.
Böyle bir durumda yapılacak iş nettir. Önce nevresim takımı kategorisi için müşterinin sorduğu soruları listelerim: Pamuk mu saten mi? Yatak ölçüsüne göre hangi beden? Yıkamada çeker mi? Sonra bu soruları kategori sayfasında cevaplayan, dilini sadeleştirdiğim bir rehber yazarım. Kısa tanıtımda kategorinin ne olduğunu, alttaki bölümde kumaş türlerini, ölçü tablosunu ve bakım ipuçlarını anlatırım. Alt kategoriler olan "çift kişilik" ve "tek kişilik" sayfaları için de ayrı, kısa metinler hazırlarım. Sonuç garantisi vermem; ama sayfanın artık hem ziyaretçiye hem arama motoruna cevap verdiğini söyleyebilirim.
Senaryo 2: Çok kategorili bir elektronik aksesuar mağazası
İkinci varsayımsal mağaza telefon kılıfı, şarj aleti ve kulaklık satıyor, iki yüzün üzerinde kategorisi var. Burada asıl sorun, yazılacak metin miktarının çok olması ve metinlerin birbirine benzemesi. Hepsine aynı kalıpla yazılan metinler, arama motorunun gözünde "tekrar eden içerik" gibi görünebilir ve işe yaramaz.
Bu senaryoda sıralama yaparak başlarım: önce en çok aranan on beş kategori, sonra diğerleri. Her kategori için aynı iskeleti kullanırım ama içerik özgün olur; örneğin kulaklık kategorisinde bağlantı türü ve kullanım süresi, şarj aletinde güç ve uyumluluk, kılıfta malzeme ve model uyumu anlatılır. Böylece iskelet tutarlı kalır, bilgi ise her kategoriye özgüdür.
Adım adım: kategori metni nasıl hazırlanır?
Süreç, birkaç net adımdan oluşur. Bunları kendiniz yapacaksanız da, bir uzmana yaptıracaksanız da aynı sırayı bilmek işinize yarar.
1. Kategorileri sıralayın
Hangi kategorinin metne ihtiyacı olduğunu belirlemek ilk adımdır. Satış payı, kâr durumu ve arama talebi gibi ölçütleri bir tabloya koyarsınız. Bu aşamada tahmin değil, mağaza verisi ve arama aracı çıktıları kullanılır.
2. Müşterinin sorularını toplayın
Bu adım çoğu zaman atlanır, oysa en değerli adımdır. Müşteri hizmetlerine gelen sorular, ürün yorumları, WhatsApp mesajları ve sosyal medya yorumları size hangi bilginin eksik olduğunu söyler. Bir kategori metni, bu soruların cevaplandığı bir yazı olmalıdır.
3. Anahtar ifadeleri belirleyin
Her kategori için ana ifadeyi ve birkaç yan ifadeyi seçersiniz. "Anahtar ifade", müşterinin arama kutusuna yazdığı kelimelerdir. Metni bunlarla doldurmazsınız; doğal cümleler içinde birkaç kez geçmesi yeterlidir.
4. Metni yazın
Yazım aşamasında kısa paragraflar, sade bir dil ve somut bilgi kullanılır. Giriş kısmı kategoriyi tanıtır, orta bölüm seçim ölçütlerini anlatır, son bölüm sık sorulan soruları cevaplar. Üretici metinlerinin kopyalanması bu aşamada özellikle önlenir.
5. Yayınlayın ve ölçün
Metin yayına alındıktan sonra sayfanın aramalardaki durumu ve ziyaretçi davranışı takip edilir. Sonuçların görünmesi çoğu zaman haftalar, bazen aylar alır; bu yüzden hemen sonuç beklemek yanıltıcı olur.
Kategori metninde bulunması gerekenler
Her kategori için ihtiyaçlar farklı olsa da tekrar eden bir kontrol listesi oluşturulabilir. Aşağıdaki görsel bu listeyi özetliyor.
Bu listeyi biraz açayım. Kısa tanıtım, sayfaya gelen kişiye "doğru yerdesiniz" mesajını verir. Seçim ölçütleri, kararsız kişiyi karara yaklaştırır. Ürün türlerinin anlatımı, alt kategorilere yönlendirme sağlar. Sık sorulan sorular, hem ziyaretçinin kafasındaki soruları cevaplar hem de yapay zekâ destekli arama araçlarının sayfadan alıntı yapmasını kolaylaştırır. Mağaza içinde ilgili kategorilere verilen bağlantılar ise ziyaretçiyi gezdirir ve arama motoruna sitenin yapısını gösterir.
Alt kategori ve filtre sayfaları
Büyük mağazalarda filtreler, yani renk, beden ya da marka seçimi, binlerce sayfa üretebilir. Hepsine metin yazmak mümkün değildir ve gerekmez. Yalnızca gerçekten aranan filtre kombinasyonları için ayrı sayfa açmak ve bunlara kısa metin yazmak mantıklıdır. Geri kalan filtre sayfalarının arama motorlarına açılıp açılmayacağı teknik bir karardır; bunu mağaza altyapınıza bakarak vermek gerekir.
Sık yapılan hatalar
Kategori metinlerinde tekrar tekrar gördüğüm hatalar var. Bunların çoğu kötü niyetten değil, acelecilikten ya da yanlış bilgiden kaynaklanıyor.
Görseldeki hataları kısaca açıklayayım.
Üretici metnini olduğu gibi kullanmak. Aynı metni yüzlerce mağaza kullanıyorsa sizin sayfanızın ayırt edici bir yanı kalmaz. Metni kendi mağazanızın diline ve müşterinizin sorularına göre yeniden yazmak gerekir.
Anahtar kelimeyi yapay biçimde tekrarlamak. "Deri çanta, kadın deri çanta, ucuz deri çanta" gibi art arda dizilen cümleler okuyanı yorar. Bugünkü arama sistemleri bu tür metni ayırt edebilir. Doğal ve okunaklı yazmak hem ziyaretçi hem arama motoru için daha güvenlidir.
Ürünleri aşağı iten çok uzun giriş. Alışveriş yapmak isteyen kişi ürünleri görmek ister. Uzun yazıyı sayfanın altına almak çoğu zaman daha iyidir.
Tüm kategorilere aynı kalıbı basmak. Sadece kategori adını değiştirip kalan cümleleri aynı bırakmak, tekrar eden içeriğe yol açar.
Metni bir kez yazıp unutmak. Ürün gamı, sezon ve fiyat politikası değişir. Yıllar önce yazılmış, artık satılmayan ürünlerden bahseden bir kategori metni güveni zedeler. Birkaç ayda bir önemli kategorilere göz atmak yeterli olur.
Kesin vaatlerde bulunmak. "En ucuz", "en kaliteli" gibi iddialar kanıtlanamıyorsa hem güveni zedeler hem de reklam ve tüketici mevzuatı açısından sorun doğurabilir. Bu konuda şüpheniz varsa bir hukukçuya danışmanızı öneririm.
Kategori metni, alışveriş niyetine nasıl hizmet eder?
Ticari arama yapan kişi, çoğunlukla satın almaya yakın bir noktadadır. Bu kişiye kategori sayfasında verdiğiniz bilgi, karar sürecinin hangi aşamasında olduğuna göre farklı bir rol oynar.
Henüz araştırma aşamasındaki kişiye rehber bilgi gerekir: "Bu ürün türü nedir, hangi çeşitleri var?" Karşılaştırma aşamasındaki kişiye ölçütler gerekir: "Hangi özellik önemli, hangisi değil?" Karar aşamasındaki kişiye güven gerekir: "Kargo, iade ve ödeme koşulları ne?"
Bu yüzden iyi bir kategori metni yalnızca bilgi vermez, ziyaretçiyi bir sonraki adıma taşır. Metnin sonunda ilgili alt kategorilere ya da popüler ürünlere yapılan yönlendirmeler bu geçişi kolaylaştırır.
Kategori metni ile sosyal medya ve reklamın ilişkisi
Kategori sayfaları yalnızca aramadan ziyaretçi almaz. Sosyal medya paylaşımlarınızın ya da reklamlarınızın ziyaretçiyi indirdiği yer de çoğunlukla bir kategori sayfasıdır. Reklam tıklamasıyla gelen kişi, sayfada ne aradığını bulamazsa para boşa gitmiş olur. Site, SEO, içerik, sosyal medya ve reklam işlerini tek elden yürüttüğüm için bir kategorinin hangi aramadan, hangi paylaşımdan ve hangi reklamdan beslendiğini birlikte düşünebiliyorum. Böylece reklamda söylenen vaat ile sayfada yazılan metin birbirini tutuyor.
Kendiniz mi yazmalısınız, uzmana mı yaptırmalısınız?
Bu sorunun tek bir doğru cevabı yok; mağazanızın büyüklüğüne, zamanınıza ve yazı alışkanlığınıza bağlı. Aşağıdaki karar şeması kabaca bir yön veriyor.
Kendiniz yapabileceğiniz işler
Birkaç kategoriniz varsa ve ürünlerinizi çok iyi tanıyorsanız, kendiniz başlayabilirsiniz. Şunlar elinizden gelir: müşteri sorularını toplamak, ürün özelliklerini sade biçimde yazmak, ölçü ve bakım bilgilerini eklemek, sık sorulan soruları hazırlamak. Bir ürünü en iyi siz bilirsiniz ve bu bilgi hiçbir yazarın kolayca üretemeyeceği bir değerdir.
Uzman ne zaman gerekir?
Kategori sayısı yüzleri bulduğunda, metinlerin birbirine benzemesi kaçınılmaz olur. Ayrıca hangi kategoriye öncelik vereceğiniz, arama ifadelerinin seçimi ve mağaza altyapısındaki teknik düzenlemeler uzmanlık ister. Zamanınız kısıtlıysa ve metinlerin tutarlı, özgün ve hatasız çıkmasını istiyorsanız, yazımı bir uzmana devretmek zaman kazandırır.
Bir ara yol da mümkün: kategori listesini ve ilk iskeleti birlikte oluştururuz, sonra ürün bilgisini siz eklersiniz, ben düzenleyip son haline getiririm. Bu yöntem hem maliyeti düşürür hem de metinlerin sizin sesinizle çıkmasını sağlar.
Maliyeti neler belirler?
Burada rakam vermeyeceğim, çünkü iş mağazadan mağazaya ciddi biçimde değişir. Fiyatı belirleyen başlıca unsurlar şunlardır:
- Kategori sayısı. On kategori ile iki yüz kategori arasında çalışma yükü çok farklıdır.
- Metnin derinliği. Kısa bir tanıtım ile ölçü tablosu, rehber ve sık sorular içeren uzun bir sayfa aynı iş değildir.
- Ürün bilgisinin hazır olma durumu. Elinizde ayrıntılı ürün bilgisi varsa araştırma süresi kısalır.
- Araştırma ihtiyacı. Hangi ifadelerin arandığının incelenmesi, ek zaman gerektirir.
- Yayın ve güncelleme. Metinlerin mağaza paneline girilmesi ve zamanla güncellenmesi ayrıca planlanır.
- Görsel ve düzen desteği. Ölçü tabloları, karşılaştırma görselleri gibi ek unsurlar işi büyütür.
Net bir teklif için kategori listenizi ve mağazanızın bağlantısını göndermeniz yeterli. Önce küçük bir pilot paketle başlayıp sonuçlara göre genişletmek de mümkün.
Beklenti yönetimi: sonuçlar ne zaman görünür?
Kategori metni yazdırmak, bir düğmeye basınca sıralamayı değiştiren bir işlem değildir. Arama motorları yeni içeriği taramak ve değerlendirmek için zaman alır. Üstelik sonuç yalnızca metne değil, sitenin genel durumuna, hızına, rakiplerin gücüne ve ürün sayfalarının kalitesine de bağlıdır. Bu nedenle ben sıra ya da satış garantisi vermiyorum; dürüst olan bu.
Süreci aşağıdaki gibi düşünebilirsiniz.
İlk haftalarda sayfanın taranıp taranmadığına bakılır. Birkaç ay içinde aramalardaki görünürlükte ve sayfada geçirilen sürede değişim izlenebilir. Sonraki aşamada iyi çalışan metinler örnek alınarak diğer kategorilere genişlenir. Her aşamada rakamlara değil, gerçek ölçümlere bakılır.
Benimle çalışma şekli
İşe, mağazanıza ve kategori listenize bakarak başlarım. Hangi kategorilerin öncelikli olduğunu, hangi sayfaların metne gerçekten ihtiyaç duyduğunu birlikte belirleriz. Sonra bir ya da iki kategoriyi örnek olarak yazar, sizinle konuşur, tonu ve ayrıntı düzeyini ayarlarız. Onay verdikten sonra diğer kategorilere geçerim.
Bu işi tek başıma yürüttüğüm için metin yazan, siteyi düzenleyen, aramaları inceleyen ve reklamı ya da sosyal medyayı yöneten kişi aynı kişi. Bir ajansta araya giren aktarmalar, "kimin işi?" tartışmaları olmaz. İsterseniz yalnızca kategori metinlerini yazarım; isterseniz sitenizin altyapısı, SEO'su, reklamı ve sosyal medya hesapları ile birlikte tek planda ilerleriz. Karar sizindir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kategori sayfasına kaç kelimelik metin yazılmalı?
Kesin bir sayı yok. Önemli olan, sayfanın konusunu eksiksiz anlatması ve ziyaretçinin sorularını cevaplamasıdır. Çoğu kategori için birkaç yüz kelimelik, iyi düzenlenmiş bir metin iyi bir başlangıçtır. Rekabetin yüksek olduğu ya da seçimin zor olduğu kategorilerde daha kapsamlı bir rehber gerekebilir.
Metni ürünlerin üstüne mi altına mı koymalıyım?
Çoğu zaman en iyi çözüm ikisini birleştirmektir: ürünlerin üstüne iki üç cümlelik kısa bir tanıtım, ürünlerin altına ayrıntılı rehber ve sık sorulan sorular. Böylece alışveriş yapmak isteyen kişi hemen ürünleri görür, bilgi arayan kişi de aşağıda cevabı bulur.
Yapay zekâ ile yazılmış kategori metinleri işe yarar mı?
Yapay zekâ araçları taslak için yardımcı olabilir, ancak ürününüzü, müşterinizi ve mağazanızın diline uygun detayları bilmezler. Kontrolsüz üretilen metinler genellikle genel ve birbirine benzer çıkar. Metni üretirken de sonrasında da bilgilerin doğruluğunu mutlaka bir insanın gözden geçirmesi gerekir.
Aynı metni birden fazla kategoride kullanabilir miyim?
Önermem. Aynı ya da çok benzer metinler, sayfaların birbirinden ayırt edilmesini zorlaştırır ve ziyaretçiye de yeni bir bilgi sunmaz. Kategoriler arasında ortak bir iskelet kullanabilirsiniz, ancak içerik her kategoriye özgü olmalıdır.
Kategori metni yazdırdıktan sonra sıralamam kesin yükselir mi?
Hayır, kimse bunu garanti edemez. Sıralamayı pek çok unsur etkiler: site hızı, rakipler, ürün sayfaları, bağlantılar ve daha fazlası. Metin, bu unsurlardan yalnızca biridir; ama sayfanın ne hakkında olduğunu net biçimde anlatması için gerekli bir parçadır.
Eski metinleri ne sıklıkla güncellemeliyim?
En önemli kategoriler için birkaç ayda bir göz atmak yeterlidir. Ürün gamı değiştiyse, fiyat ya da kargo koşulları değiştiyse, sezon başlıyorsa metni mutlaka gözden geçirin. Hiç satılmayan ürünlerden bahseden bir metin, ziyaretçide güvensizlik yaratır.
Yüzlerce kategorim var, hepsine metin yazmak zorunda mıyım?
Hayır. Önceliklendirme yapılır: satışa en çok katkı sağlayan ve arama talebi olan kategorilerle başlanır. Düşük öncelikli kategoriler için daha kısa metinler hazırlanır ya da bazıları hiç metinsiz bırakılır.
Metinlerde hangi dilde yazmalıyım, yabancı dil gerekir mi?
Müşterileriniz hangi dilde arıyorsa o dilde. Sadece Türkiye'ye satış yapıyorsanız Türkçe yeterlidir. Yurt dışına satış yapıyorsanız, her dil için o dilin arama alışkanlığına göre ayrı metin yazmak, çeviriyi olduğu gibi kullanmaktan daha güvenlidir.
Kategori sayfalarınızın hâlâ yalnızca ürün kutularından oluştuğunu düşünüyorsanız, mağazanızı birlikte inceleyip hangi kategorilerden başlanması gerektiğini konuşabiliriz; ayrıntılar ve iletişim için içerik üretimi sayfama göz atıp bana yazabilirsiniz.