Aylardır her ay aynı tutarı ödüyorsunuz. Ay sonunda bir rapor geliyor, içinde grafikler ve İngilizce başlıklar var. Telefonunuz ise eskisi kadar çalmıyor. Ya da siteniz hâlâ aradığınızda çıkmıyor. Bir noktada kendinize şunu soruyorsunuz: Bu para nereye gidiyor?
Bu his çok yaygındır ve haklısınız. Ama karar vermeden önce iki şeye bakmak gerekir: Beklediğiniz süre gerçekçi mi, ve iş gerçekten yapılıyor mu? SEO hizmeti alıyorum ama sonuç yok diyorsanız, bu yazı önce durumu sakin bir şekilde değerlendirmenize, sonra doğru soruları sormanıza yardımcı olacak. Kimseyi suçlamak niyetinde değilim; çoğu zaman sorun kötü niyet değil, iletişim eksikliğidir.
Önce gerçekçi süre
SEO, reklam gibi bir düğmeye basıp sonucu görmek değildir. Reklamı açtığınız gün telefon çalabilir. SEO ise bir dükkânın mahallede tanınması gibi zaman alır. Google'ın yaptığınız değişikliği fark etmesi, değerlendirmesi ve sıralamayı güncellemesi haftalar hatta aylar sürebilir.
Genel bir kural olarak ilk aylarda görünür bir sonuç beklememek gerekir. Bu dönemde çalışmanın büyük kısmı temel atmaya gider: siteyi kontrol etmek, eksikleri düzeltmek, sayfaları müşterinin aradığı konulara göre hazırlamak. Süre; sektörünüze, rakiplerinizin gücüne, sitenizin yaşına ve ne kadar içerik üretildiğine göre değişir. Kesin bir takvim veren biri size doğru bilgi vermiyor demektir.
Ama "ilk aylarda sonuç yok" ile "hiçbir şey yapılmıyor" aynı şey değildir. Sonuç gecikebilir, çalışma gecikmemelidir. Bu yüzden ilk aylarda sonuca değil, işin ilerleyişine bakın: planlanan işler zamanında yapılıyor mu, size düzenli bilgi veriliyor mu? Bir inşaatı düşünün; temel atılırken bina henüz görünmez, ama şantiyede çalışma olduğunu görürsünüz.
İşin yapılıp yapılmadığını anlamak için sorular
Ajansa ya da danışmanınıza aşağıdaki soruları nazikçe, yazılı olarak sorun. Cevapların netliği çok şey söyler.
- Bu ay tam olarak ne yapıldı? "Genel optimizasyon" yeterli bir cevap değil. Hangi sayfa düzenlendi, hangi yazı yazıldı, hangi teknik sorun çözüldü?
- Hangi aramalarda neredeyiz? Hangi kelimelerde çıkmaya çalışıyoruz, şu an hangi sıradayız, bir ay öncesine göre ne değişti?
- Rapor anlaşılır mı? Raporu okuyunca ne olduğunu, ne yapılacağını anlayabiliyor musunuz? Anlamadıysanız açıklamalarını isteyin.
- Önümüzdeki ay ne yapılacak? Bir plan var mı?
- Siteye ve Google hesaplarına erişim kimde? Bu soru en önemlisi, aşağıda ayrıca anlatıyorum.
Bu soruların hepsini şu tabloyla değerlendirebilirsiniz:
| Soru | Sağlıklı cevap | Dikkat isteyen cevap |
|---|---|---|
| Bu ay ne yapıldı? | Somut iş listesi | "Arka planda çalışıyoruz" |
| Hangi aramalardayız? | Kelime ve sıra listesi | "Genel olarak iyi gidiyor" |
| Rapor | Sade dille, yorumlu | Yalnızca grafik ve tablo |
| Plan | Sonraki ayın işleri | Belirsiz |
Kötü işaretler
Bunlardan biri tek başına ayrılma sebebi olmayabilir, ama birkaçı birlikte görülüyorsa durup düşünmenin zamanı gelmiştir:
- Hiç rapor gelmiyor ya da rapor sorularınıza cevap vermiyor.
- Ne sorarsanız "SEO zaman alır, sabırlı olun" cevabı geliyor. Sabır gerekli, ama yapılan işin gösterilmesi de gerekli.
- "Birinci sıra garantisi" ya da "kesin sonuç" sözü verilmişti. Google'ın sıralamasını hiç kimse garanti edemez.
- Siteye ya da Google hesaplarına erişiminiz yok, her şey ajansın hesabı üzerinde duruyor.
- Yapılan işlerin ne olduğunu ya da neden yapıldığını açıklamak istenmiyor.
Bunlar tek başına kötü niyet anlamına gelmez. Bazen iş yükü ya da iletişim sorunudur. Ama yine de sizin bilmeniz gereken şeylerdir ve bunları sakin bir dille dile getirmekte hiçbir sakınca yoktur. Adil bir ajans, sorularınızı bir eleştiri olarak değil, işin bir parçası olarak karşılar.
Erişim kimde? En kritik soru
Sitenizin Google'daki performansını gösteren hesaplara (örneğin Google'ın arama verilerini gösteren ücretsiz aracı ve ziyaretçi sayılarını gösteren analiz aracı) ve alan adınıza, yani site adresinizin kayıtlı olduğu hesaba sizin de erişiminiz olmalı. Bunlar sizin işletmenizin varlığıdır.
Şunu bir kiracı gibi düşünün: dükkânın anahtarı sizde olmalı, kopyası ajansta durabilir. Hesaplar ajansın adına açıldıysa hemen bir yönetici olarak eklenmeyi isteyin. Bu meşru ve normal bir taleptir; iyi bir ajans bunu sorun etmez.
Ayrılmaya karar verirseniz yanınızda götürecekleriniz
Ayrılmadan önce bir de açık bir görüşme yapmayı deneyin. Beklentinizi, gördüğünüz eksikleri ve sonraki üç ay için ne görmek istediğinizi net biçimde söyleyin. Karşı taraf somut bir plan ve rapor getiriyorsa, ilişkiye bir fırsat daha vermek makul olabilir. Getiremiyorsa, kararınız için elinizde sağlam bir dayanak olur. Randevu almak isteyen bir hastayı düşünün: ona "olur, bakarız" demek yerine gün ve saat verirsiniz. Çalışma planı da aynı netliği taşımalı.
Karar verdiyseniz önce sakin olun; ayrılığı tatsız bir tartışmaya çevirmeye gerek yok. Şunları yazılı olarak isteyin:
- Erişimler: Google arama verileri hesabı, analiz hesabı, alan adı hesabı, site yönetim paneli. Yönetici yetkisiyle eklenmiş olmalısınız.
- İçerikler: Sizin adınıza yazılmış tüm yazılar, görseller, sayfa metinleri ve videolar dosya olarak size teslim edilsin.
- Yapılan işlerin kaydı: Şimdiye kadar yapılan değişikliklerin listesi ve son rapor. Yeni gelen kişi nereden devam edeceğini bilsin.
- Sözleşme koşulları: Bildirim süresi, iptal şartları ve devam eden ödemeler.
Bunları aldıktan sonra yeni bir çalışma başlatmak ya da mevcut ajansla yeni bir düzen kurmak size kalmış. Bazen tek bir açık konuşma ilişkiyi kurtarır; bazen de yollar ayrılır. İkisi de olağandır.
Sık sorulan sorular
SEO'da ne kadar beklemeliyim?
Sabit bir süre yoktur. Genelde ilk aylar temel atmaya gider, görünür sonuçlar sonra gelir. Ama ilk aydan itibaren yapılan işlerin somut olarak gösterilmesini isteyebilirsiniz.
Ajansı değiştirmek sıralamamı düşürür mü?
Doğru şekilde, erişimler ve içerikler size teslim edilerek yapılırsa genelde düşürmez. Riskli olan, iş yapılırken kimseye haber vermeden yapılan ani müdahaleler ya da hesapların kaybedilmesidir.
Rapor anlamıyorum, bu benim eksikliğim mi?
Hayır. Raporun görevi size anlatmaktır. Anlamadığınız bir raporu sade dille yeniden anlatmalarını isteyebilirsiniz.
SEO yerine reklam mı vermeliyim?
İkisi farklı işler görür. Reklam hızlı ama ödediğiniz sürece sürer; SEO yavaş ama kalıcıdır. Hangisinin sizin için uygun olduğu bütçenize ve hedeflerinize bağlıdır.
Sonuç
Sonuç görmemek her zaman işin yapılmadığı anlamına gelmez, ama işin ne olduğunu bilmemek de kabul edilebilir değildir. Sorularınızı sorun, cevapları yazılı alın ve erişimlerin sizde olduğundan emin olun. Mevcut çalışmanızı ya da raporunuzu tarafsız bir gözle değerlendirmemi isterseniz SEO hizmeti sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.