Konya'da bir işletmeniz var. Belki Selçuklu'da bir muayenehane, Meram'da bir mobilya atölyesi, Karatay'da bir restoran ya da organize sanayi bölgesinde makine parçası üreten bir firma. Müşterileriniz size şimdiye kadar çoğunlukla tavsiye ile geldi, ama artık insanlar bir şey aradıklarında telefonlarına bakıyor. Siz de "konya web tasarım hizmeti" diye arama yapıp neyi, kimden, nasıl alacağınızı anlamaya çalışıyorsunuz. Bu yazı tam bunun için: teknik bilginiz olmadan doğru kararı verebilmeniz için. Ben Ümit Kırkoç, İstanbul'da çalışıyorum ve Türkiye'nin her yerindeki işletmeler için web sitesi yapıyorum; Konya'daki bir işletmenin sitesinden ne beklemesi gerektiğini aşağıda açık açık anlatıyorum.
Önce şunu söyleyeyim: web sitesi, işletmenizin internetteki dükkânıdır. Vitrini güzel ama kapısı kilitli bir dükkân satış yapmaz. Kapısı açık ama vitrininde ne sattığınız belli olmayan dükkân da yapmaz. İyi bir site, ziyaretçinin ne sattığınızı hemen anlamasını ve size ulaşmasını kolaylaştırır. Gerisi bunun detayıdır.
Konya'da müşteri sizi internette nasıl arıyor?
Konya hem büyük bir şehir hem de komşu ilçelerden ve çevre illerden insan çeken bir merkez. Bir kişi hastane için, bir kişi düğün salonu için, bir kişi tarım makinesi yedek parçası için buraya geliyor. Bu yüzden aramalar tek tip değil. Aynı sitenin farklı kişilere farklı sorulara cevap vermesi gerekiyor.
Ticari aramalar genelde üç şekilde karşınıza çıkar. Birincisi, hizmeti ve şehri yazanlar: "konya diş hekimi", "konya kurumsal tanıtım filmi" gibi. İkincisi, semt ya da ilçeyi ekleyenler: "meram ofis mobilyası", "selçuklu düğün fotoğrafçısı" gibi. Üçüncüsü, ihtiyacı doğrudan yazanlar: "konya'da tarım ilacı toptan satış", "mevlana müzesi yakını otel" gibi. Her birinde müşterinin aklındaki soru farklıdır, ve bunu bilmek hangi sayfayı yazacağınızı belirler.
Aşağıdaki görsel, tamamen uydurma bir örnekle, aynı aramada iki sitenin Google'da nasıl göründüğünü gösteriyor.
Bu örnekte vurgulanan sonuç, ne yaptığını, nerede yaptığını ve kime hizmet verdiğini daha ilk satırda söylüyor. Diğeri ise yalnızca genel bir firma tanıtımı. Google ikisini de gösterebilir, ama arayan kişi hangisine tıklar? Cevap çoğu zaman belli.
Konya'ya özgü bazı durumlar
Konya'nın ekonomisi tek bir sektöre dayanmıyor; sanayi, tarım, ticaret, eğitim ve turizm yan yana duruyor. Bunun sitenize etkisi şu: sanayi firması çoğunlukla başka firmalara satış yapıyor ve ziyaretçisi çoğu zaman bir satın alma sorumlusu ya da mühendis. Esnaf ve hizmet işletmesi ise doğrudan bireysel müşteriyle konuşuyor. Turizmle ilgili işletmenin ziyaretçisi başka şehirden ve hatta başka ülkeden gelebiliyor. Üniversite çevresindeki işletmelerin müşterisi ise çoğunlukla genç ve telefonla arama yapan kişiler.
Bu fark küçük görünür, ama sitenin dilini, sayfa sırasını ve iletişim yöntemini değiştirir. Sanayi firması için ürün katalogu, sertifikalar ve teklif formu önemlidir. Bir klinik için randevu telefonu ve yol tarifi öne çıkar. Bir otel ya da restoran için fotoğraflar, konum ve yabancı dilde kısa bilgi gerekir.
Aramanın türü, sayfanın türünü belirler
Birçok işletme sahibi "bir site yaptırayım, her şey içinde olsun" diye düşünür. Bu anlaşılır bir yaklaşım, ama arama motorları ve ziyaretçiler tek bir uzun sayfadan çok, her konuya ayrılmış net sayfalardan yararlanır. Aşağıdaki tablo, farklı arama türlerinin hangi sayfayla karşılandığını özetliyor.
Tablodan çıkaracağınız sonuç basit: her hizmetiniz için ayrı bir sayfa, her bölgeniz ya da şubeniz için ayrı bir bilgi, her sık sorulan soru için kısa bir cevap gerekiyor. Tek sayfalık "her şey bende" siteler küçük bir işletme için başlangıç olabilir, ama büyümeyi zorlaştırır.
Konya'daki bir işletme sitesinde hangi sayfalar gerekir?
Bir sitenin kaç sayfa olacağı sektöre göre değişir, ama neredeyse her işletmede ortak bir çekirdek vardır. Bunları eksiksiz yapmak, süslü animasyonlardan çok daha fazla iş getirir.
Ana sayfa, ziyaretçiye on saniye içinde "burası ne iş yapıyor, bana uygun mu, nasıl ulaşırım" sorularını cevaplamalı. Hizmet sayfaları, her ana hizmetiniz için ayrı olmalı; çünkü insanlar "ne yaptığınızı" değil, "ihtiyaçlarını" arıyor. "Hakkımızda" sayfası güven içindir: kim olduğunuzu, kaç yıldır bu işi yaptığınızı, nerede olduğunuzu anlatır. İletişim sayfası adres, telefon, harita ve yol tarifi içermelidir. Eğer işletmeniz fiziksel bir yerde hizmet veriyorsa, Konya'da insanların nereden geleceğini düşünüp yakın bir bilinen noktayı da tarif etmek çok işe yarar.
Bunlara ek olarak referanslar ya da yapılan işler, sık sorulan sorular ve varsa blog bölümü eklenir. Blog, her işletme için şart değildir; ama müşterilerin sürekli sorduğu soruları cevaplıyorsa, yıllar boyunca çalışan bir satış temsilcisi gibi davranır.
Aşağıdaki liste, siteyi yayına almadan önce kendi kendinize kontrol edebileceğiniz temel maddeleri topluyor.
Bu listede eksik olan her madde, bir müşterinin sizi aramadan vazgeçmesi ihtimali demek. Özellikle telefon numarasının tıklanabilir olması ve sitenin telefonda rahat açılması, Konya gibi telefonla arama alışkanlığı güçlü olan şehirlerde atlanmaması gereken noktalar.
Hazır şablon mu, size özel tasarım mı?
Konya'da web tasarım hizmeti ararken karşınıza iki yol çıkar. Birincisi, hazır bir şablonu alıp renk ve yazıyı değiştirmek. İkincisi, işletmenizin işleyişine göre baştan kurgulanmış bir site. Hangisinin doğru olduğu, işinizin ne kadar farklı olduğuna ve ne kadar büyümeyi planladığınıza bağlı.
Hazır şablon, hızlı ve ucuz bir başlangıç sağlar. Basit bir tanıtım sitesi, küçük bir esnaf için çoğu zaman yeterlidir. Ama şablonun sınırları vardır: ürün kataloğu karmaşıksa, çok dilli bir yapı istiyorsanız ya da sitenizin başka sistemlerle (stok, randevu, ödeme) konuşması gerekiyorsa sıkışırsınız. Size özel yapılan sitede ise sayfa düzeni, hız ve yönetim paneli işinize göre kurulur, ama süre ve maliyet artar.
Aşağıdaki karşılaştırma, ikisinin hangi durumda öne çıktığını sade biçimde gösteriyor.
Karar verirken kendinize şunu sorun: üç yıl sonra bu site hâlâ işime yarayacak mı? Eğer cevap "belki, ama ürün sayısı katlanırsa değil" ise baştan esnek bir yapı kurmak, sonra sıfırdan yapmaktan daha ucuza gelir.
İki varsayımsal örnek senaryo
Aşağıdaki iki senaryo tamamen varsayımsaldır; gerçek bir firmayı anlatmıyor, sadece mantığı göstermek için kuruldu.
Senaryo 1: Selçuklu'da bir diş kliniği
Varsayalım ki Selçuklu'da küçük bir diş kliniği var. Hekim, sitesinde yalnızca bir ana sayfa, bir "hakkımızda" yazısı ve bir telefon numarası bulundurmuş. Hasta adayları "konya implant tedavisi" ve "selçuklu diş beyazlatma" gibi şeyler arıyor ama bu aramalarda klinik görünmüyor, çünkü siteyi bu işlemlere özel anlatan sayfa yok.
Burada yapılacak iş şu: her ana tedavi için ayrı bir sayfa, her sayfada işlemin ne olduğunu, kimler için uygun olduğunu, nasıl bir süreç izlendiğini ve sık sorulan soruları sade dille yazmak. Ayrıca randevu butonunu her sayfaya koymak, çalışma saatlerini ve yol tarifini netleştirmek. Tıbbi iddialarda dikkat gerekir; neyin söylenip söylenemeyeceği konusunda bir hukukçuya ya da meslek odasının kurallarına danışmak gerekir. Bunu yapınca klinik, hasta adayının kafasındaki soruyu sitede cevaplamış olur.
Senaryo 2: Organize sanayide bir makine parçası üreticisi
Bu varsayımsal firma, Konya'daki sanayi bölgesinde tarım makineleri için parça üretiyor. Müşterileri başka şehirlerdeki bayiler ve fabrikalar. Sitesi ise birkaç yıl önce yapılmış, telefonda düzgün açılmıyor ve ürünler tek bir PDF dosyasında duruyor. Bir alıcı "tarım makinesi yedek parça üreticisi konya" diye arayıp bu siteye girince PDF'i indirmek zorunda kalıyor ve çoğu zaman vazgeçiyor.
Burada çözüm, ürünleri kategoriye göre ayrı sayfalara bölmek, her ürünün ölçülerini, malzemesini ve kullanım alanını yazmak, "teklif iste" formunu her ürün sayfasına koymak. Ek olarak kalite belgeleri ve üretim fotoğrafları güven verir. Bu tür bir sitede amaç, bir alıcının akşam evde telefonundan bakıp ertesi sabah size mesaj atabilmesidir.
Bu iki örnekte ortak nokta şu: sorun güzellik değil, bulunabilirlik ve netlik. Aşağıdaki görsel, bir sitenin ziyaretçiyi nasıl müşteriye dönüştürdüğünü adım adım gösteriyor.
Her adımda bir miktar insan kaybolur; bu normaldir. Amaç, kaybı mümkün olduğunca azaltmak. Sitenin hızlı açılması, ne yaptığınızın hemen anlaşılması ve iletişimin kolay olması bu daralmayı yavaşlatır.
Ana sayfa nasıl kurgulanır?
Ana sayfa, sitenizin vitrini. Üstte bir slogan ya da başlık, altında kısa bir açıklama, ardından en önemli üç dört hizmetiniz, referanslar ve iletişim bilgisi. Fazlası dikkat dağıtır. Konya'daki birçok işletme sitesinde ana sayfa fazla yüklüdür: kayan görseller, hareketli yazılar, otuz ürün aynı anda. Ziyaretçi ne yapacağını bilemez.
Aşağıda, bir hizmet işletmesi için önerilen ana sayfa düzenini örnek bir alan adıyla görebilirsiniz.
Bu sıra bir kural değil, bir başlangıç noktasıdır. İşletmenizin türüne göre bölümler yer değiştirebilir. Ama genel mantık hep aynı: önce "ne yapıyorsunuz", sonra "neden size güvenmeliyim", sonra "nasıl ulaşırım".
Web tasarım süreci adım adım nasıl işler?
İşi bir ajansa ya da uzmana vermeyi düşünüyorsanız, sürecin nasıl ilerleyeceğini bilmek hem beklentinizi hem de sizden istenenleri netleştirir. Benim çalışma şeklimde süreç şöyle ilerler.
Önce bir tanışma görüşmesi yaparız; işinizi, müşterilerinizi, rakiplerinizi ve beklentinizi dinlerim. Ardından hangi sayfaların gerektiğini, hangi içeriklerin hazırlanacağını ve ne kadar süreceğini yazılı olarak paylaşırım. Sonra tasarım aşaması gelir: renkler, yazı tipleri, sayfa düzeni, logonuz varsa onunla uyum. Logonuz yoksa bunu da aynı işte çözebilirim. Tasarım onaylanınca sayfalar kurulur ve içerikler yerleştirilir. Yayına çıkmadan önce telefonda, tablette ve bilgisayarda test edilir. Yayından sonra da küçük düzeltmeler ve eğitim yapılır.
Aşağıdaki görsel bu akışı kısa bir özet halinde gösteriyor.
Süreçte en çok zaman alan kısım genellikle tasarım değil, içeriktir. Fotoğrafların, metinlerin, ürün bilgilerinin hazır olmaması işi uzatır. Bu yüzden başlamadan önce elinizdeki malzemeyi toplamanız projeyi hızlandırır. Yazıları benim hazırlamamı isterseniz, bunu baştan konuşuruz.
Sık yapılan hatalar
Yıllar içinde pek çok sitede aynı yanlışların tekrarlandığını görüyorum. Bunları bilmek, siz karar verirken size avantaj sağlar.
İlk hata, siteyi yalnızca güzel görünsün diye yaptırmak. Görsel kalite önemli, ama ziyaretçinin aradığını bulması ondan daha önemli. İkinci hata, telefonu unutmak: Bugün internete girenlerin çoğu telefondan giriyor; masaüstünde güzel görünen ama telefonda yazıları taşan bir site müşteri kaybettirir. Üçüncü hata, her şeyi tek sayfaya sıkıştırmak; hizmetlerin ayrı sayfaları yoksa Google ve ziyaretçi hangisini aradığını bulamaz. Dördüncü hata, iletişim bilgisini saklamak: telefon numarası altbilgide küçücük duruyorsa, kimse bulamaz. Beşinci hata, siteyi yayına alıp unutmak; yıllardır güncellenmeyen bir site hem güven vermez hem güvenlik açığı doğurur.
Altıncı hata da alan adı ve hosting sahipliğidir: sitenin alan adı ve hesapları çoğu zaman yapan kişinin üzerine açılır, işletme sahibi ise sonradan bunlara ulaşamaz. Bunun kendi adınıza olduğundan emin olun.
Bu listedeki maddelerin çoğu teknik değil, karar ve düzen meselesi. Bunları baştan konuşan bir tasarımcıyla çalışırsanız, sonradan düzeltme maliyeti de azalır.
Kendiniz ne yapabilirsiniz, uzman ne zaman gerekir?
Her iş uzmanlık gerektirmez. Küçük bir esnaf, hazır bir sistemle basit bir site kurabilir; ürün fotoğraflarını kendisi çekebilir, hakkında yazısını kendisi yazabilir. Özellikle ilk deneme için bu makul bir yol olabilir. Ama bazı durumlarda uzman desteği zaman ve para kazandırır.
Kendiniz yapabileceğiniz şeyler: işletme bilgilerini toplamak, fotoğraf çekmek, müşterilerin sık sorduğu soruları listelemek, Google işletme profilinizi açıp telefon ve adresi doğru girmek. Uzmana bırakmanız gereken durumlar: sitenin hızlı ve telefonda düzgün açılması, arama motorları için doğru kurulması, çok sayfalı ya da çok dilli yapı, ödeme alan e-ticaret, mevcut sistemlerle bağlantı ve güvenlik.
Aşağıdaki karar şeması, hangi yolun size uygun olduğunu düşünmenize yardım edebilir.
Bir şeyi unutmayın: kendi yaptığınız site de zaman alır. Saatinizin değerini hesaba katarsanız, bazen işi vermek daha ucuza gelir.
Web tasarımın maliyetini ne belirler?
Bu yazıda rakam vermiyorum, çünkü iki site arasındaki fark çok büyük olabilir ve rakam yanıltıcı olur. Ama neyin fiyatı değiştirdiğini açıkça söyleyebilirim.
Birinci etken sayfa sayısıdır; on sayfalık site ile elli sayfalık site aynı iş değildir. İkincisi tasarımın ne kadar size özel olduğudur: hazır şablon uyarlamak ile baştan çizmek arasında ciddi bir emek farkı var. Üçüncüsü içeriktir: metinleri ve fotoğrafları siz getiriyorsanız maliyet düşer, benden istiyorsanız artar. Dördüncüsü işlevlerdir: randevu sistemi, ürün kataloğu, ödeme, üyelik gibi özellikler zaman ister. Beşincisi dil sayısıdır; her yeni dil, çeviri ve kontrol demektir. Altıncısı yayın sonrası destektir: güncelleme, yedekleme, küçük değişiklikler sürekli bir hizmet olarak mı yoksa ihtiyaç oldukça mı alınacak. Ayrıca alan adı ve barındırma gibi yıllık küçük giderler de ayrıca düşünülmelidir.
Teklif alırken, neyin dahil olduğunu tek tek sorun. İki teklif aynı rakamda görünse bile biri tasarım ve içerik dahil, diğeri yalnızca boş bir şablon olabilir. Net bir kapsam yazısı almak, sonradan sürpriz yaşamanızı önler.
Site yeterli mi? Bulunabilirlik meselesi
Güzel bir site yapıldıktan sonra çoğu kişi "şimdi müşteri gelir" diye bekler. Oysa site, Google'ın onu anlamasına ve sizi doğru aramalarda göstermesine bağlıdır. Bunun için sayfa başlıkları, açıklamalar, hız, telefon uyumu ve içerik kalitesi baştan doğru kurulmalıdır. Yerel işletmelerde Google Haritalar'daki işletme profili de en az site kadar önemlidir; orada doğru kategori, çalışma saati, fotoğraf ve müşteri yorumları bulunmalı.
Burada tek elden çalışmanın faydası görünür. Siteyi bir kişi, reklamı başka biri, sosyal medyayı bir üçüncüsü yaparsa, her biri farklı bir dil konuşur: sitedeki hizmet adı başka, reklamdaki başka, Instagram'daki başka olur. Ben web sitesini, SEO'yu, yerel aramaları, Google ve Meta reklamlarını ve sosyal medya yönetimini tek elden yürüttüğüm için aynı mesaj her yerde tutarlı çıkar ve sizin kimseyle aracılık yapmanıza gerek kalmaz. İsterseniz sadece siteyi yaparım, sonra ihtiyaç duydukça diğer işleri ekleriz.
Benimle çalışma şekli kısaca
Ben tek kişiyim ve bu bir avantaj: sizinle konuşan kişi işi yapan kişidir. İşi başka birine devredip aranızda mesaj taşımam. İlk görüşme ücretsizdir ve zorunluluk içermez; işinizi dinler, ne yapılabileceğini ve ne yapılmaması gerektiğini söylerim. Gerekmeyen bir şeyi satmaya çalışmam; bazen mevcut sitenin küçük düzeltmelerle yetebileceğini de söylerim.
Çalışmaya başlarsak yazılı bir kapsam, net bir takvim ve düzenli bilgilendirme alırsınız. Site yayına çıktığında yönetmeyi öğretirim, alan adı ve hesaplar sizin adınıza olur. İstanbul'dan çalışıyorum ama görüşmeler telefon, görüntülü arama ve mesajla yürüyor; Konya'da olmanız bir engel değil.
Aşağıdaki zaman çizelgesi, varsayımsal bir proje için yaklaşık akışı gösteriyor; gerçek süre işin kapsamına göre değişir.
Çizelgedeki süreler kesin söz değil, mantığı gösteren bir örnektir. En büyük belirleyici, içeriğin ne kadar hızlı hazır olduğu ve geri bildirimlerin ne kadar çabuk geldiğidir.
Teklif almadan önce kendinize sorun
Bir tasarımcı ya da ajansla görüşmeden önce birkaç soruyu kendiniz cevaplarsanız hem zaman kazanır hem daha net teklif alırsınız. Sitenin asıl amacı ne: telefon aldırmak, form doldurtmak, ürün satmak, güven vermek? Müşteriniz kim ve hangi ilçelerden ya da şehirlerden geliyor? Rakipleriniz kimler ve sitelerinde beğendiğiniz, beğenmediğiniz ne var? Elinizde logo, fotoğraf, metin var mı? Sitede hangi işlemler yapılabilsin istiyorsunuz? Bütçe ve zaman aralığınız nedir?
Bunları kısa bir notta toplayıp görüşmeye getirirseniz, konuşma çok daha verimli geçer. Cevabını bilmediğiniz sorular da sorun değil; birlikte netleştiririz.
Sıkça Sorulan Sorular
Konya'da bir web sitesi ne kadar sürede hazır olur?
Kapsama göre değişir. Birkaç sayfalık basit bir tanıtım sitesi birkaç haftada çıkabilir; çok sayfalı, çok dilli ya da ürün kataloğu olan bir site daha uzun sürer. Süreyi en çok içeriğin hazır olma hızı belirler. Başlamadan önce yazılı bir takvim istemenizi öneririm.
Konya'da olmayan birinden web tasarım hizmeti almak sorun olur mu?
Hayır. Site yapımı büyük ölçüde uzaktan yürüyen bir iştir; görüşmeler telefon ya da görüntülü aramayla, dosyalar internetle paylaşılır. Önemli olan, işletmenizi ve Konya'daki müşterinizin nasıl aradığını anlayan biriyle çalışmanızdır. Gerekirse yerel bilgileri sizden alırım.
Sitem yapılınca Google'da ilk sırada çıkar mı?
Hiçbir dürüst uzman bunu garanti edemez. Doğru kurulmuş bir site görünür olma ihtimalinizi artırır, ama sıralama rekabete, içeriğe ve zamana bağlıdır. Site yapıldıktan sonra yerel arama ve içerik çalışmasıyla desteklenirse sonuç almanız daha olasıdır.
Alan adı ve hosting kimin adına olmalı?
Sizin adınıza olmalı. Alan adı işletmenizin internet adresidir; başka birinin hesabında durursa ileride ayrılmak istediğinizde sorun yaşarsınız. Hizmet alırken bunu yazılı olarak teyit edin.
Hazır şablon site Google için kötü mü?
Şablon olması tek başına kötü değildir. Önemli olan sitenin hızlı açılması, telefonda düzgün görünmesi, sayfa başlıklarının ve içeriğin doğru yazılmış olmasıdır. Kötü kurulmuş özel tasarım da zayıf olabilir, iyi kurulmuş şablon da iş görebilir.
Siteyi yayına aldıktan sonra kendim değiştirebilir miyim?
Evet, bunun için siteyi yönetim paneliyle kurmak gerekir. Metin, fotoğraf ve fiyat gibi sık değişen kısımları kendiniz güncelleyebilirsiniz. Yayın sonrası kısa bir eğitim vermek benim işimin parçası; karmaşık değişiklikler için de her zaman ulaşabilirsiniz.
Web sitesi yanında sosyal medya ve reklam da şart mı?
Şart değil, ama birlikte çalışınca daha verimli olur. Site, ilgilenen herkesin sonunda geldiği yerdir; sosyal medya ve reklam ise insanları oraya taşır. İsterseniz önce siteyle başlayıp ihtiyaç doğdukça diğerlerini eklersiniz.
Mevcut sitemi yenilemek mi yoksa sıfırdan yapmak mı daha iyi?
Mevcut siteye bakmadan söylemek zor. Altyapı sağlamsa ve sorun yalnızca görünüm ya da içerikse, yenileme yeter. Site eski, yavaş, telefonda bozuksa ve değişiklik yapmak zorsa, sıfırdan yapmak uzun vadede daha ucuz olur. Önce mevcut siteyi inceleyip net bir öneri sunarım.
Konya'daki işletmeniz için doğru siteyi birlikte planlamak isterseniz web sitesi yaptırma hizmeti sayfama göz atın ve iletişim formundan bana yazın; işinizi dinleyip size uygun olanı dürüstçe söyleyeyim.