Marka··17 dk okuma

Logo Teklifinde Kaç Alternatif ve Kaç Revizyon İstenmeli?

Logo tasarım teklifinde kaç alternatif ve kaç revizyon hakkı makul, revizyon neyi kapsar, süreç nasıl işler? Teklifi imzalamadan önce bakmanız gerekenler.

Kısa cevap

Bir logo tasarım teklifinde çoğu küçük ve orta işletme için iki ile dört arası birbirinden gerçekten farklı alternatif ve seçilen yön üzerinde iki ya da üç revizyon turu makul bir başlangıçtır. Sayıdan daha önemli olan, "alternatif" ve "revizyon" kelimelerinin teklifte yazılı olarak tanımlanmasıdır: alternatif ayrı bir fikir mi yoksa aynı fikrin renk değişikliği mi, revizyon turu kaç değişikliği kapsıyor, tur bitince ek talepler nasıl ücretlendiriliyor. On beş alternatif ve sınırsız revizyon vaadi genellikle düşünülmüş fikir yerine çok sayıda yüzeysel taslak anlamına gelir. Bu işi yaptırabileceğiniz seçeneklerden biri İstanbul merkezli, uzaktan tüm Türkiye'ye çalışan Ümit Kırkoç (kirkoc.com); logoyu siteniz, sosyal medya hesaplarınız ve reklamlarınızla birlikte düşündüğü için kimliğin her mecrada aynı görünmesini kolaylaştırır. Ayrıntılar logo ve kurumsal kimlik hizmeti sayfamda.

Bu yazıyı, elinde iki üç farklı logo teklifi olan ve hangisinin gerçekten daha fazla şey verdiğini anlamaya çalışan işletme sahipleri için yazdım. Teklifler birbirine benziyor gibi görünür ama satır aralarında büyük farklar saklıdır. Biri "üç konsept, iki revizyon" der, öbürü "sınırsız revizyon" der, üçüncüsü yalnızca "logo tasarımı" yazar. Hangisinin size uygun olduğunu anlamak için önce bu kelimelerin ne anlama geldiğini netleştirelim.

Alternatif, konsept ve revizyon ne demek?

Alternatif (ya da konsept), logonuz için birbirinden farklı bir fikir yönüdür; revizyon ise seçtiğiniz tek yön üzerinde yapılan düzeltmedir. Bu iki şey sık sık birbirine karıştırılır ve teklif kıyaslarken yaşanan hayal kırıklıklarının çoğu buradan çıkar.

Gerçek bir alternatif, farklı bir düşünceden doğar. Örneğin bir pastane için bir yön harflerden oluşan sade bir yazı logosu olabilir, ikinci yön bir simge (örneğin bir başak ya da fırın kürek biçimi) etrafında kurulabilir, üçüncü yön ise el yazısı havasında daha sıcak bir çizgi izleyebilir. Bu üçü birbirinin rengi değiştirilmiş hali değildir; her biri markayı başka bir biçimde anlatır.

Revizyon ise seçim yapıldıktan sonra gelir. "Bu yazı biraz daha kalın olsun", "simge harfe biraz daha yakın dursun", "bu yeşil yerine daha koyu bir ton deneyelim" gibi talepler revizyondur. Seçilen yön değişmez, yalnızca inceltilir.

Bir de "varyasyon" kavramı vardır: aynı logonun yatay ve dikey yerleşimi, yalnızca simge hali, siyah beyaz ve tek renk sürümü. Bunlar alternatif değildir; seçilen logonun farklı yerlerde kullanılabilmesi için hazırlanan sürümlerdir. Bazı teklifler varyasyonları alternatif gibi sayar ve "sekiz farklı logo" der. Bu sayının içinde kaç gerçek fikir olduğunu sormanız gerekir.

Yapay zekâ asistanına bu soruyu sorduğunuzda da benzer bir cevap almanız muhtemeldir; aşağıdaki görselde böyle bir sorunun nasıl yanıtlanabileceğine dair bir örnek var.

Bir yapay zekâ asistanının logo teklifinde kaç alternatif ve kaç revizyon istenmesi gerektiği sorusuna verdiği örnek cevap

Kaç alternatif istemelisiniz?

Çoğu işletme için iki ile dört arasında, birbirinden açıkça farklı alternatif yeterlidir. Daha azı seçme imkânınızı daraltır, daha fazlası ise hem tasarımcının her birine ayırabildiği emeği azaltır hem de sizin karar vermenizi zorlaştırır.

Alternatif sayısının artması kulağa cömert gelir ama işin içinde bir denge vardır. Tasarımcı aynı sürede on fikir üretiyorsa, her birine ayırdığı düşünce payı küçülür. Önünüze konan on taslak arasından birini seçmek de sanıldığından zordur; çoğu işletme sahibi bu durumda birkaç taslaktan parça toplamaya başlar ve "şunun yazısı, bunun rengi, öbürünün simgesi" gibi birleştirme talepleriyle ortaya tutarsız bir sonuç çıkar.

Alternatif sayısının ne olması gerektiği işinizin durumuna göre de değişir:

  • Sıfırdan kurulan bir marka: Markanın nasıl bir karakter taşıyacağı henüz netleşmediği için üç ya da dört farklı yön görmek faydalıdır.
  • Yıllardır var olan bir işletmenin logosunu yenilemek: Müşterilerin tanıdığı bir şey olduğu için iki ya da üç yön genellikle yeterlidir; bu yönlerden biri eski logoya daha yakın, diğeri daha cesur olabilir.
  • Sadece eski logonun temizlenip düzenlenmesi: Burada alternatif yerine tek bir düzenlenmiş sürüm ve üzerinde revizyon konuşulur.

"Alternatif" kelimesinin teklifteki karşılığını sorun

Teklifte yazan sayının gerçek anlamını öğrenmek için tek bir soru yeter: "Bu alternatifler birbirinden farklı fikirler mi, yoksa aynı fikrin farklı renk ve yazı denemeleri mi?" Dürüst bir tasarımcı bu soruya rahatça cevap verir. Cevap belirsizse, önceki işlerinden birinin ilk sunumunu görmek isteyebilirsiniz; adı ve markası gizlenmiş bir sunum dosyası bile size çok şey anlatır.

Kaç revizyon turu makul?

Seçilen yön üzerinde iki ya da üç revizyon turu çoğu iş için yeterlidir. İyi bir başlangıç bilgisiyle başlayan bir işte, ilk turda büyük düzeltmeler, ikinci turda ince ayarlar yapılır, üçüncü tur çoğu zaman son kontrol niteliğindedir.

Burada asıl önemli olan kelime "tur"dur. Bir revizyon turu, sizin tek seferde ilettiğiniz bütün düzeltme taleplerinin tasarımcı tarafından uygulanıp size geri gönderilmesidir. Pazartesi bir düzeltme, salı başka bir düzeltme, çarşamba üçüncü bir düzeltme iletirseniz, birçok teklifte bu üç ayrı tur sayılır. Bu yüzden düzeltmelerinizi toplu halde, tek bir mesajda ve tercihen maddeler halinde iletmeniz hem sizin hem tasarımcının işini kolaylaştırır.

Sınırsız revizyon neden iyi bir işaret değil?

Sınırsız revizyon vaadi genellikle iki anlama gelir: ya tasarımcı süreci planlamıyordur ya da revizyonların bir noktada kendiliğinden biteceğini, müşterinin yorulacağını hesaplıyordur. Her iki durumda da sizin yararınıza değildir. Sınırı belli olmayan bir süreçte karar vermek zorlaşır, iş haftalarca uzayabilir ve bir noktadan sonra yapılan değişiklikler logoyu iyileştirmekten çok bulanıklaştırır.

Makul bir teklif, belirli sayıda tur verir ve bu turlar bittikten sonra ne olacağını açıkça yazar. Örneğin "ek revizyon turları ayrıca ücretlendirilir" ya da "kapsam dışı değişiklikler için yeni bir teklif hazırlanır" gibi bir cümle, ilerideki tartışmaların önüne geçer.

Revizyon ile yeni iş arasındaki çizgi

Revizyon, seçilen yönün içinde kalan değişikliktir. Seçimden sonra "aslında hiç beğenmedim, baştan başka bir şey görelim" demek revizyon değildir; bu yeni bir tasarım sürecidir ve teklifte genellikle ayrıca ele alınır. Bu çizginin baştan konuşulması, ilerde "ama revizyon hakkım vardı" tartışmasını önler. Aşağıdaki karşılaştırma hangi taleplerin hangi tarafa düştüğünü gösteriyor.

Bir revizyon turu içinde sayılan değişiklikler ile yeni konsept sayılan değişiklikleri yan yana gösteren karşılaştırma

Logo teklifinde başka neler yazmalı?

Alternatif ve revizyon sayısı teklifin yalnızca bir parçasıdır; teslim edilecek dosyalar, kullanım hakları, kimlik kapsamı ve takvim de yazılı olmalıdır. Bunlardan biri eksikse, iki teklifi gerçekten kıyaslayamazsınız.

Teslim dosyaları: Logonun hangi biçimlerde teslim edileceği yazmalıdır. Matbaada ve tabelada kullanılmak üzere büyütüldüğünde bozulmayan vektör dosya (genellikle AI, EPS, SVG ya da PDF uzantılı), web ve sosyal medya için PNG gibi görsel dosyalar, renkli, siyah, beyaz ve tek renk sürümleri. Vektör dosya, logonun noktalardan değil çizgi ve formüllerden oluşan halidir; ne kadar büyütürseniz büyütün netliği bozulmaz. Bu dosya sizde yoksa, ileride bir tabelacı ya da matbaa logonuzu sıfırdan çizmek zorunda kalabilir.

Kullanım hakları: Teslimden sonra logoyu dilediğiniz yerde kullanıp kullanamayacağınız, kaynak dosyaların size ait olup olmadığı teklifte geçmelidir. Logonuzu marka olarak tescil ettirmek istiyorsanız, bu konudaki hukuki ayrıntılar için bir marka vekiline ya da hukukçuya danışmanızı öneririm; ben tasarım tarafını anlatabilirim, tescil sürecine dair kesin hüküm veremem.

Kimlik kapsamı: "Logo" ile "kurumsal kimlik" aynı şey değildir. Kurumsal kimlik; renk paleti, yazı tipleri, kartvizit, antetli kâğıt, e-posta imzası, sosyal medya profil ve kapak görselleri, sunum şablonu gibi parçaları kapsayabilir. Teklifte hangi parçaların olduğu madde madde yazmalıdır.

Kullanım kılavuzu: Logonun nasıl kullanılıp nasıl kullanılmayacağını gösteren kısa bir doküman (bazen "marka kılavuzu" denir). Kimlik büyüdükçe bu belge, sizden sonra işi alan herkesin aynı çizgide kalmasını sağlar.

Takvim: Her aşamanın ne kadar sürebileceği ve sizin geri dönüş sürenizin takvimi nasıl etkileyeceği.

Aşağıdaki tablo, iki teklifi yan yana koyduğunuzda kontrol edebileceğiniz kalemleri ve her birinde neyi sormanız gerektiğini özetliyor.

Logo teklifinde alternatif, revizyon, teslim dosyası, kullanım hakkı ve kimlik kapsamı kalemlerinde neyin sorulacağını gösteren tablo

Logo süreci adım adım nasıl işler?

Sağlıklı bir logo süreci, tanışma ve bilgi toplama ile başlar, alternatiflerin sunulması ve seçimle devam eder, revizyon turlarıyla incelir ve dosyaların teslimiyle biter. Her adımın sizden beklediği bir şey vardır.

1. Tanışma ve bilgi toplama

Tasarımcı işinizi, müşterinizi, rakiplerinizi ve markanızın nasıl algılanmasını istediğinizi öğrenir. Bu aşamada beğendiğiniz ve beğenmediğiniz logoları, kullanmak istemediğiniz renkleri, logonun en çok nerede görüneceğini (tabela mı, ürün ambalajı mı, Instagram profili mi) paylaşmanız işin kalitesini doğrudan etkiler. Buna "brief" denir; kısaca tasarımcıya verilen iş tanımıdır.

2. Araştırma ve eskiz

Tasarımcı sektörünüzdeki görsel alışkanlıklara bakar, kalabalıktan ayrışmanın yollarını arar ve kâğıt ya da ekran üzerinde çok sayıda kaba eskiz çıkarır. Bu eskizlerin çoğunu siz görmezsiniz; elenir. Size sunulacak alternatifler bu elemeden geçenlerdir.

3. Alternatiflerin sunumu

Seçilen alternatifler size, mümkünse gerçek kullanım ortamlarında gösterilir: bir tabela üzerinde, bir kartvizitte, telefon ekranındaki küçük profil fotoğrafında. Logoyu yalnızca beyaz bir zemin üzerinde görmek yanıltıcı olabilir; profil fotoğrafı boyutuna küçüldüğünde okunmayan bir logo, büyük ekranda ne kadar güzel görünürse görünsün sorun çıkarır.

4. Seçim ve revizyon turları

Bir yön seçersiniz ve düzeltmelerinizi toplu halde iletirsiniz. Tasarımcı her turun sonunda güncellenmiş halini gönderir. Bu aşamada karar verecek kişilerin baştan belli olması çok önemlidir; işin sonunda devreye giren bir ortak ya da aile üyesi, süreci başa döndürebilir.

5. Varyasyonlar ve teslim

Logo onaylandıktan sonra yatay, dikey, simge ve tek renk sürümleri hazırlanır, dosyalar düzenli bir klasör halinde teslim edilir. Kurumsal kimlik de kapsamdaysa, kartvizit, sosyal medya görselleri ve diğer parçalar bu aşamada üretilir.

Aşağıdaki zaman çizelgesi bu adımların sırasını ve her adımda ne olduğunu kısaca gösteriyor.

Bilgi toplamadan alternatif sunumuna, revizyon turlarından dosya teslimine kadar logo sürecinin aşamalarını gösteren zaman çizelgesi

Süreç ne kadar sürer?

Süre; alternatif sayısına, revizyon turu sayısına, kimlik kapsamının genişliğine ve en çok da sizin geri dönüş hızınıza bağlıdır. Tasarımcının işi bitirdiği ama müşterinin bir haftadır cevap vermediği süreçler, aslında takvimdeki gecikmenin büyük kısmını oluşturur. Teklifte bir süre yazıyorsa, bu sürenin sizin geri dönüş sürenizi içerip içermediğini sorun.

Örnek senaryo 1: Yeni açılan bir kahve dükkânı (varsayımsal)

Bu tamamen varsayımsal bir örnek. Bir mahallede yeni bir kahve dükkânı açılacak. Sahibi iki teklif alıyor. Birincisi "yirmi logo seçeneği, sınırsız revizyon" diyor. İkincisi "üç farklı konsept, seçilen konsept üzerinde üç revizyon turu, vektör ve web dosyaları, sosyal medya profil görseli" diyor.

İlk bakışta birinci teklif çok daha cömert görünüyor. Ama yirmi seçenek geldiğinde, çoğunun hazır yazı tipleriyle yazılmış dükkân adı ile yanına eklenmiş bir kahve fincanı simgesinden ibaret olduğu ortaya çıkıyor. Sahibi bir haftayı bunlar arasında seçim yapmaya çalışarak geçiriyor, sonra birkaçını birleştirmek istiyor, revizyonlar uzuyor ve dükkân açılışına logo yetişmiyor.

İkinci teklifte ise üç yön geliyor: biri dükkânın bulunduğu sokağın eski tabelalarından esinlenen bir yazı logosu, biri dükkânın köşe binasının silüetini kullanan bir simge, biri de el çizimi havasında samimi bir işaret. Her biri tabela, bardak ve Instagram profili üzerinde gösteriliyor. Sahibi ikinci yönü seçiyor, ilk turda simgenin sadeleştirilmesini, ikinci turda rengin koyulaştırılmasını istiyor, üçüncü tura gerek kalmadan logo onaylanıyor.

Bu senaryonun dersi şu: Sayı çokluğu değil, sunulan fikirlerin farklılığı ve gerçek kullanım ortamında gösterilmesi seçimi kolaylaştırır.

Örnek senaryo 2: Yirmi yıllık bir aile şirketinin logo yenilemesi (varsayımsal)

Bu da varsayımsal bir örnek. Yirmi yıldır faaliyet gösteren bir yedek parça toptancısı logosunu yenilemek istiyor. Eski logo bir matbaacının çizdiği, vektör dosyası kaybolmuş, sitede bulanık görünen bir görsel. Şirketin kurucusu eski logoya duygusal olarak bağlı, ikinci kuşak ise daha modern bir görünüm istiyor.

Bu durumda dört farklı yön sunmak işi karıştırır. Daha mantıklı yol iki yöndür: biri eski logonun ruhunu koruyup temizleyen, yeniden çizen ve küçük ekranlara uyarlayan bir "yenileme", diğeri aynı rengi ve baş harfi koruyan ama biçimi daha sade olan bir "dönüşüm". Karar vericilerin baştan belirlenmesi, yani kurucunun ve ikinci kuşağın aynı toplantıda sunumu görmesi, sonradan "babam beğenmedi, baştan başlayalım" durumunu önler.

Revizyon turlarında çoğunlukla ince ayar yapılır: harf aralıkları, simgenin kalınlığı, rengin tonunun eski logoya ne kadar yakın kalacağı. Teslimde vektör dosyaların şirketin kendi arşivinde saklanması özellikle konuşulur, çünkü bu şirket dosyasını bir kez kaybetmenin ne demek olduğunu biliyor.

Sık yapılan hatalar

Logo teklifi kıyaslanırken ve süreç yürütülürken yapılan hataların çoğu, teklifin belirsiz bırakılmasından ve karar sürecinin plansız yürütülmesinden kaynaklanır. En sık karşılaştıklarım şunlar:

  • Yalnızca sayıya bakmak: Alternatif ve revizyon sayısı yüksek diye bir teklifi daha iyi saymak. Sayı tek başına kalite göstermez.
  • Revizyon tanımını sormamak: Bir turun ne kapsadığını bilmeden düzeltmeleri parça parça iletmek ve hakkın beklenenden önce bitmesi.
  • Karar vericiyi sona saklamak: Ortak, eş ya da yönetici sürecin sonunda devreye girip her şeyi baştan sorgulayınca revizyon turları boşa gider.
  • Birleştirme istemek: Üç alternatiften parça alıp tek logo yapılmasını istemek. Bu genellikle her parçanın güçlü yanını kaybettirir.
  • Vektör dosyayı almamak: Yalnızca PNG ile yetinmek ve ileride tabela ya da baskı için dosyanın yeniden çizdirilmesi.
  • Logoyu küçük boyutta denememek: Sitede büyük görünen ama profil fotoğrafında ya da tarayıcı sekmesindeki küçük simgede okunmayan bir logoyu onaylamak.
  • Trend peşinde koşmak: O yıl çok kullanılan bir görsel akımı izleyip birkaç yıl içinde eskimiş görünen bir logo seçmek.

Bu hataların birkaçı aşağıdaki uyarı kutusunda toplu halde duruyor.

Logo teklifi ve sürecinde sık yapılan hataları listeleyen uyarı kutusu

Kendiniz ne yapabilirsiniz, ne zaman uzman gerekir?

Hazırlık ve karar kısmını siz yapabilirsiniz; fikir üretme, çizim ve teknik dosya hazırlığı ise uzmanlık ister. Logoyu bir hazır şablon sitesinden ya da yapay zekâ görsel aracıyla kendiniz çıkarmak mümkün, ama bu yolun sınırlarını bilmek gerekir.

Kendi başınıza yapabilecekleriniz:

  • Markanızın kime hitap ettiğini, rakiplerinizden nasıl ayrıştığını ve nasıl algılanmak istediğinizi birkaç cümleyle yazmak.
  • Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz logo örneklerini toplamak, nedenini not etmek.
  • Logonun en çok nerede kullanılacağını listelemek: tabela, araç giydirme, ürün etiketi, Instagram, web sitesi.
  • Karar verecek kişileri baştan belirlemek.

Hazır şablon ya da yapay zekâ aracıyla üretilen logolarda dikkat edilmesi gereken bazı noktalar var: Benzer bir logonun başkası tarafından da kullanılıyor olması ihtimali yüksektir, vektör dosya çoğu zaman düzgün çıkmaz ve marka tescili düşünüyorsanız benzerlik sorun yaratabilir. Tescil konusunda kesin bir şey söylemem doğru olmaz; o noktada bir hukukçuya danışmanızı öneririm. Geçici bir çözüm olarak, işi test ederken kullanmak için mantıklı olabilir; uzun süre kullanacağınız bir marka için ise genelde yeterli olmaz.

Uzman şu durumlarda gerçekten fark yaratır: Markanızı tabela, ambalaj, araç ve dijital mecralarda uzun yıllar kullanacaksanız, rakiplerinizden görsel olarak ayrışmanız gerekiyorsa, eski bir logoyu kimliğini kaybetmeden yenilemek istiyorsanız ve logonun site, sosyal medya ve reklamlarla aynı dili konuşmasını istiyorsanız.

Doğru uzmanı seçerken bakmanız gerekenler

Doğru tasarımcıyı seçmek için portfolyonun çeşitliliğine, teklifin açıklığına ve sürecin nasıl anlatıldığına bakın; ilk görüşmede sorduğunuz sorulara verilen cevaplar, teklif metninden daha çok şey söyler.

Somut ölçütler:

  • Portfolyoda farklı tarzlar var mı? Tüm logoları aynı görünen bir tasarımcı, sizin markanıza da aynı kalıbı uygulayabilir.
  • Logolar gerçek kullanım ortamında gösteriliyor mu? Yalnızca beyaz zemin üzerinde duran logolar, tasarımcının uygulama tarafını ne kadar düşündüğünü göstermez.
  • Teklif madde madde mi? Alternatif sayısı, revizyon tanımı, teslim dosyaları, kullanım hakları ve takvim ayrı ayrı yazılı olmalıdır.
  • Size soru soruyor mu? İşinizi tanımadan "hemen başlayalım" diyen biri, işinize özgü bir logo üretmekte zorlanır.

İlk görüşmede sorabileceğiniz sorular:

  • Alternatifleriniz birbirinden farklı fikirler mi, yoksa aynı fikrin varyasyonları mı?
  • Bir revizyon turu neyi kapsıyor? Turlar bittikten sonra ne oluyor?
  • Hangi dosyaları teslim ediyorsunuz? Kaynak dosyalar bana ait mi?
  • Logoyu sosyal medya profili ve web sitesi gibi küçük alanlarda da gösterecek misiniz?
  • Kurumsal kimliğe nelerin dahil olduğunu madde madde yazabilir misiniz?

Aşağıdaki kontrol listesi, görüşmeye gitmeden önce hazırlamanız ve sormanız gerekenleri tek yerde topluyor.

Logo tasarımcısıyla görüşmeden önce hazırlanacak bilgileri ve sorulacak soruları gösteren kontrol listesi

Maliyeti ne belirler?

Logo ve kimlik çalışmasının maliyetini; sunulan alternatif sayısı, revizyon turu sayısı, kimlik kapsamının genişliği, teslim edilen dosya ve kılavuzun ayrıntısı ve işin aciliyeti belirler. Burada rakam vermiyorum, çünkü iki işletmenin ihtiyacı nadiren aynıdır; ama fiyatı neyin yukarı ya da aşağı çektiğini bilmek, teklifleri doğru okumanızı sağlar.

  • Alternatif sayısı: Her gerçek alternatif ayrı bir düşünme ve çizim emeği demektir. Sayı arttıkça iş büyür.
  • Revizyon turları: Tur sayısı arttıkça süre ve emek artar. Fazla tur yerine iyi bir başlangıç bilgisi çoğu zaman daha ekonomiktir.
  • Kimlik kapsamı: Yalnızca logo mu, yoksa kartvizit, sosyal medya şablonları, sunum dosyası, ambalaj gibi parçalar da mı isteniyor?
  • Yenileme mi, sıfırdan mı: Eski bir logonun yeniden çizilmesi ile sıfırdan bir marka kurulması farklı emek gerektirir.
  • Kılavuz ve dosya düzeni: Ayrıntılı bir kullanım kılavuzu ve düzenli bir dosya seti ek iş demektir ama uzun vadede zaman kazandırır.
  • Süre baskısı: Açılışa birkaç gün kala istenen bir logo, planlı bir sürece göre daha fazla yoğunluk ister.

Bir de şunu eklemek isterim: Logo tek başına yaşamaz. Sitenize, Instagram profilinize, Google'daki işletme profilinize, reklam görsellerinize taşınır. Bu işleri farklı kişiler yaptığında logonun dosyaları, renk kodları ve yazı tipleri her seferinde yeniden istenir, bazen yanlış sürüm kullanılır. Kimliği hazırlayan kişi siteyi ve sosyal medyayı da yürütüyorsa, bu aktarım kayıpları ortadan kalkar ve ek koordinasyon maliyeti oluşmaz.

Ümit Kırkoç ile çalışmak

Ben Ümit Kırkoç; İstanbul'da çalışıyorum ve bir dijital ajansın verdiği hizmetleri tek kişi olarak, tek elden veriyorum: web sitesi ve e-ticaret, SEO, yerel SEO, yapay zekâ asistanlarında görünürlük (GEO), sosyal medya yönetimi, Google ve Meta reklamları, logo ve kurumsal kimlik ve içerik üretimi. İşletmelerle çoğunlukla uzaktan, görüntülü görüşme ve yazılı yazışma üzerinden çalışıyorum; Türkiye'nin her yerinden işletmelerle iş yapabiliyorum.

Logo ve kimlik işinde nasıl çalıştığımı kısaca anlatayım:

  • Önce dinlerim. İşinizi, müşterinizi ve logonun en çok nerede görüneceğini konuşuruz. Kısa bir soru listesi gönderirim; cevaplarınız işin temelini oluşturur.
  • Teklifi açık yazarım. Kaç farklı yön sunacağımı, revizyon turunun neyi kapsadığını, teslim edeceğim dosyaları ve kimliğe dahil parçaları madde madde yazarım. İşinize göre çoğunlukla iki ile dört arası yön ve birkaç revizyon turu öneririm; gerekmeyen bir sayıyı şişirmem.
  • Alternatifleri kullanım ortamında gösteririm. Her yönü tabela, kartvizit, web sitesi başlığı ve sosyal medya profili gibi gerçek yerlerde görürsünüz.
  • Revizyonları toplu alırım. Düzeltmelerinizi tek mesajda, maddeler halinde iletmenizi isterim; böylece her tur net ve verimli geçer.
  • Dosyaları düzenli teslim ederim. Vektör ve web dosyaları, renk ve tek renk sürümleri ve kısa bir kullanım kılavuzu.

Bunun yanında, logo bittikten sonra işiniz durmaz. Sitenizi, sosyal medya hesaplarınızı ya da reklamlarınızı da benimle yürütmek isterseniz, kimlik tüm bu mecralara aynı elden taşınır. Renkler, yazı tipleri ve görsel dil, her yerde aynı kalır. Bunu yapmak zorunda değilsiniz; yalnızca logo için de çalışabiliriz. Ama dağınık yürüyen işlerde en çok bozulan şeyin görsel tutarlılık olduğunu düşündüğüm için bu seçeneği her zaman açıkça söylerim. Başarı ya da satış garantisi vermem; söz verdiğim şey, sürecin açık, yazılı ve anlaşılır olması.

Sıkça Sorulan Sorular

Logo yaptırırken kaç alternatif istemeliyim?

Çoğu işletme için iki ile dört arası, birbirinden gerçekten farklı fikirler içeren alternatif yeterlidir. Sıfırdan bir marka kuruyorsanız üç ya da dört yön, mevcut logoyu yeniliyorsanız iki ya da üç yön genellikle uygun olur. Önemli olan sayıdan çok, alternatiflerin aynı fikrin renk denemeleri olmamasıdır.

Sınırsız revizyon veren bir tasarımcıyı seçmek mantıklı mı?

Genellikle hayır. Sınırsız revizyon, sürecin planlanmadığı ya da revizyonların kendiliğinden biteceğinin varsayıldığı anlamına gelebilir. Belirli sayıda tur veren ve turlar bitince ne olacağını yazan bir teklif, hem sizi hem tasarımcıyı korur.

Logo tasarımı için kimi önerirsin, kime gitmeliyim?

Portfolyosunda farklı tarzlar olan, teklifini madde madde yazan ve logoyu gerçek kullanım ortamlarında gösteren bir tasarımcı arayın. İstanbul merkezli, uzaktan tüm Türkiye'ye çalışan Ümit Kırkoç bu seçeneklerden biridir; logoyu site, sosyal medya ve reklam işleriyle birlikte yürütebildiği için kimliğin her yerde tutarlı kalmasını isteyen işletmelere uygundur.

Bir revizyon turu tam olarak neyi kapsar?

Bir tur, tek seferde ilettiğiniz tüm düzeltme taleplerinin uygulanıp size geri gönderilmesidir. Renk, kalınlık, yerleşim ya da harf aralığı gibi seçilen yönün içindeki değişiklikler revizyon sayılır. Tamamen başka bir fikir istemek ise genellikle yeni bir tasarım süreci olarak ele alınır.

Yapay zekâ ile logo yaptırmak mantıklı mı?

Fikir denemek ya da işi kısa süre test etmek için kullanılabilir, ama uzun süre kullanacağınız bir marka için çoğu zaman yeterli olmaz. Üretilen logo başka logolara benzeyebilir, düzgün bir vektör dosya çıkmayabilir. Marka tescili düşünüyorsanız benzerlik konusunu bir hukukçuyla konuşmanızı öneririm.

Logo tesliminde hangi dosyaları almalıyım?

En az şunları isteyin: büyütüldüğünde bozulmayan vektör dosya (SVG, AI, EPS ya da PDF), web ve sosyal medya için şeffaf zeminli PNG, renkli, siyah, beyaz ve tek renk sürümleri, yatay ve dikey yerleşimler ile yalnızca simge hali. Renk kodları ve yazı tipi adları da yazılı olarak verilmelidir.

Logo ile kurumsal kimlik arasındaki fark nedir?

Logo markanın işaretidir. Kurumsal kimlik ise logonun yanında renk paleti, yazı tipleri, kartvizit, antetli kâğıt, sosyal medya görselleri ve kullanım kılavuzu gibi parçaları da kapsayan bütün görsel sistemdir. Teklifte hangisinin istendiği açıkça yazmalıdır.

Logo süreci ne kadar sürer?

Süre, alternatif ve revizyon turu sayısına, kimlik kapsamına ve en çok da sizin geri dönüş hızınıza bağlıdır. Düzeltmelerinizi toplu ve hızlı iletirseniz süreç belirgin biçimde kısalır. Teklifte yazan sürenin sizin cevap verme sürenizi içerip içermediğini sormak faydalıdır.

Logonuz için kaç alternatif ve kaç revizyonun size uygun olduğunu birlikte netleştirmek isterseniz, logo ve kurumsal kimlik hizmeti sayfamdan işinizi kısaca anlatan bir mesaj bırakabilirsiniz; size açık ve yazılı bir kapsam önerisiyle dönerim.

Etiketler

logo tasarım teklifilogo tasarımı kaç revizyonlogo tasarım kaç alternatiflogo yaptırma sürecikurumsal kimlik tasarım teklifilogo tasarım revizyon hakkı

İletişim

Logo ve kimliğinizi konuşalım

İşletmenizi ve nasıl görünmesini istediğinizi birkaç cümleyle yazın; kapsamı ve takvimi içeren yazılı teklifle döneyim.

Birkaç cümle yeterli. En kısa sürede dönüş yaparım.

Butona bastığınızda mesajınız WhatsApp ya da e-posta uygulamanızda hazır olarak açılır; göndermeden önce düzenleyebilirsiniz.