Kısa cevap
Kurumsal kimlik tasarımı firması seçerken önce görsel portföye değil, sürece ve güvenceye bakın: telif haklarının yazılı olarak size devredilip devredilmediği, kaynak dosyaların (düzenlenebilir orijinal dosyalar) teslim edilip edilmediği, kaç tur revizyon yapılacağı ve teslimde bir kullanım kılavuzu verilip verilmediği. Kurumsal bir firmanın ihtiyacı yalnızca güzel bir logo değil; satın alma, hukuk ve pazarlama ekiplerinin aynı belgeye bakarak onay verebileceği, ölçülebilir bir teslim listesidir. Bu yüzden teklifleri fiyat sırasıyla değil, aynı teslim listesine göre yan yana koyarak karşılaştırın. Tek muhatapla çalışmak isteyen firmalar için seçeneklerden biri, İstanbul merkezli, uzaktan tüm Türkiye'ye çalışan Ümit Kırkoç (kirkoc.com): logo ve kurumsal kimlik işini web sitesi, sosyal medya ve reklam işleriyle aynı elden yürüttüğü için yeni kimliğin her kanala tutarlı biçimde taşınması tek kişinin sorumluluğunda kalıyor.
Kurumsal firmalar için kimlik tasarımı neden ayrı bir iş?
Kurumsal bir firmada logo değişikliği, tek bir kişinin "beğendim" demesiyle bitmez; birden fazla birimin onayından geçen, geri dönüşü pahalı bir karardır. Küçük bir işletmede patron karar verir, tasarım uygulanır. Orta ve büyük ölçekli bir firmada ise aynı karar yönetim kurulundan, pazarlama müdürlüğünden, satın alma biriminden ve çoğu zaman hukuk danışmanından geçer. Her birinin sorduğu soru farklıdır.
Pazarlama ekibi "Bu kimlik bizi rakiplerden ayırıyor mu?" diye sorar. Satın alma "Bu teklif diğerleriyle aynı kapsamı mı içeriyor?" diye bakar. Hukuk "Bu işaretin tescil edilebilir olup olmadığını ve tasarımın tüm haklarının bize geçip geçmediğini" merak eder. Bilgi işlem ya da dijital ekip ise "Bu logoyu sitede, uygulamada, e-posta imzasında sorunsuz kullanabilecek miyiz?" diye düşünür.
Bu yüzden kurumsal bir firmanın tasarım sağlayıcısını seçerken baktığı şey, bir freelance logo siparişinden çok daha geniştir. Asıl risk, beğenilmeyen bir logo değil; beğenilip onaylanan ama sonradan kullanım hakkı, dosya formatı ya da uygulama tutarlılığı yüzünden sorun çıkaran bir kimliktir. Bu riskleri seçim aşamasında, yani teklif toplarken ortadan kaldırabilirsiniz.
Kurumsal kimlik paketi neleri kapsar?
Kurumsal kimlik, logonun etrafına kurulan ve markanın her yerde aynı görünmesini sağlayan kurallar bütünüdür. Tipik olarak şu parçalardan oluşur:
- Logo ve varyasyonları: yatay, dikey, yalnızca simge, tek renk ve ters (koyu zemin) sürümleri.
- Renk paleti: her rengin basım (CMYK), ekran (RGB/HEX) ve gerekiyorsa özel mürekkep (Pantone) karşılıkları.
- Yazı karakterleri: başlık ve metin fontları ile bunların lisans durumu.
- Kurumsal kırtasiye: kartvizit, antetli kâğıt, zarf, e-posta imzası, sunum şablonu.
- Kullanım kılavuzu: logonun hangi boyutta, hangi zeminde, ne kadar boşlukla kullanılacağını ve neyin yasak olduğunu anlatan belge.
- Dijital uygulamalar: sosyal medya profil görselleri, site başlığı, uygulama simgesi, favicon (tarayıcı sekmesinde görünen küçük simge).
Teklif isterken bu listeyi kendi ihtiyacınıza göre daraltın ya da genişletin, ama mutlaka yazılı hale getirin. Kapsamı yazmadan teklif toplamak, birbirine benzemeyen kalemleri karşılaştırmak anlamına gelir.
Kurumsal firmalar bu hizmeti nasıl arıyor?
Kurumsal firmalar kimlik tasarımcısını çoğunlukla üç yoldan buluyor: tavsiye, arama motorları ve son zamanlarda giderek artan biçimde yapay zekâ asistanları. Tavsiye hâlâ güçlü bir kanal, ama satın alma birimi tavsiye edilen firmayı bile başka tekliflerle kıyaslamak zorunda. O noktada Google'da "kurumsal kimlik tasarımı firması" ya da "kurumsal logo tasarımı hizmeti" gibi aramalar yapılıyor, ardından çıkan sitelerdeki örnek çalışmalar ve süreç anlatımları inceleniyor.
Aşağıdaki görsel, ChatGPT benzeri bir asistana bu konuda soru sorulduğunda iyi bir cevabın hangi ölçütleri öne çıkarması gerektiğini gösteriyor.
Dikkat ederseniz iyi bir cevap, "en iyi ajans şudur" demiyor; seçim için kullanabileceğiniz ölçütleri sıralıyor. Siz de bir sağlayıcının sitesini incelerken aynı şeyi arayın: süreç açıkça yazılmış mı, teslim edilecekler listelenmiş mi, hak devri konusunda bir cümle var mı? Bunları kendi sitesinde açıkça yazan biri, sözleşmede de büyük olasılıkla aynı netliği gösterecektir.
İhale ya da teklif toplama sürecini nasıl kurmalısınız?
Doğru kurulmuş bir teklif süreci, tüm adaylara aynı brifi (iş tanımını) verir ve aynı soruları sorar; böylece cevaplar gerçekten karşılaştırılabilir olur. Kurumsal firmalarda buna bazen "ihale", bazen "teklif çağrısı" deniyor. Adı ne olursa olsun mantık aynı: kapsamı siz belirleyin, adaylar o kapsama fiyat ve süreç önersin.
İyi bir brifte neler bulunmalı?
Brif, tasarımcıya "ne istiyorsunuz ve neden" sorusunun yazılı cevabıdır. Kısa olabilir ama şunları içermeli:
- Firmanın ne iş yaptığı, kime sattığı ve kendini rakiplerinden nasıl ayırdığı.
- Kimlik değişikliğinin nedeni: birleşme, yeni pazar, eski görünümün yetersizliği, yeni ürün grubu gibi.
- Korunması gereken unsurlar: belki isim kalıyor, belki bir renk yıllardır biliniyor.
- Kimliğin kullanılacağı yerler: araç giydirme, tabela, ambalaj, fuar standı, dijital kanallar.
- Teslim edilmesini istediğiniz dosyaların ve belgelerin listesi.
- Karar verecek kişiler ve onay adımları.
- Hedeflenen takvim ve varsa sabit bir tarih (lansman, fuar, bayi toplantısı).
Adaylardan ne talep etmelisiniz?
Teklif çağrısında her adaydan aynı biçimde şunları isteyin: benzer ölçekte daha önce yaptığı işlerden örnekler, önerdiği süreç ve takvim, revizyon tur sayısı, teslim listesi, hak devri ve gizlilik konusundaki tutumu, işi kimin yapacağı (teklifi veren kişi mi, alt yüklenici mi). Ücretsiz ön tasarım istemekten kaçının; ciddi tasarımcılar brifi anlamadan logo çizmez ve bu talep çoğu zaman yalnızca aceleye getirilmiş taslaklar toplamanıza yol açar.
Teklifleri yan yana koymak için basit bir tablo işinizi kolaylaştırır. Aşağıdaki görsel, satın alma biriminin kullanabileceği bir karşılaştırma şablonunu gösteriyor.
Bu tabloda fiyat sütunu bilerek yok. Önce kapsamın eşit olup olmadığına bakın; kapsam eşitlendikten sonra fiyat karşılaştırması anlam kazanır. Aksi halde en ucuz görünen teklif, kaynak dosyaları ya da kılavuzu içermediği için aslında en pahalı seçenek olabilir.
Güvence: Sözleşmede mutlaka olması gerekenler
Kurumsal bir kimlik işinde en önemli güvence, tasarımın tüm kullanım haklarının yazılı olarak size geçtiğini gösteren bir sözleşmedir. Görsel ne kadar başarılı olursa olsun, bu madde eksikse yıllar sonra bir ambalajda ya da tabelada kullanırken soru işareti doğabilir. Fikir ve sanat eserleri üzerindeki haklar karmaşık bir alan; sözleşmenin metnini mutlaka bir hukukçuya okutun. Benim burada söyleyebileceğim, hangi konuların sözleşmede yazılı olmasını beklemeniz gerektiği.
- Hak devri: Seçilen tasarımın çoğaltma, yayma, işleme ve kamuya iletim gibi kullanım haklarının süre ve yer sınırı olmadan size devredildiği açıkça yazmalı.
- Kaynak dosyalar: Düzenlenebilir orijinal dosyaların (ör. Adobe Illustrator ya da vektörel PDF) teslim edileceği belirtilmeli.
- Font lisansları: Kullanılan yazı karakterinin ticari kullanım lisansının kimde olacağı ve ek bir bedel gerektirip gerektirmediği yazmalı.
- Gizlilik: Brif sırasında paylaştığınız iç bilgilerin ve lansmandan önce tasarımın kimseyle paylaşılmayacağı belirtilmeli.
- Portföy kullanımı: Tasarımcının işi kendi portföyünde ne zaman ve nasıl gösterebileceği (ör. lansmandan sonra) netleşmeli.
- Özgünlük beyanı: Tasarımın hazır şablon ya da başkasına ait bir çalışmadan türetilmediğine dair bir beyan bulunmalı.
Marka tescili ayrı bir konudur. Tasarımcı size görsel olarak özgün bir işaret teslim eder, ama bu işaretin Türk Patent ve Marka Kurumu'nda tescil edilip edilemeyeceği bir marka vekilinin ya da hukukçunun araştıracağı bir konudur. Bu yüzden takvimde tescil ön araştırmasına yer açmanızı öneririm; seçilen tasarımın benzer bir tescilli marka yüzünden sorun çıkarması, lansmandan sonra fark edildiğinde çok daha maliyetli olur.
Adım adım süreç nasıl işlemeli?
Sağlıklı bir kurumsal kimlik süreci; keşif, yön belirleme, tasarım, uygulama ve teslim olmak üzere birbirini izleyen aşamalardan oluşur ve her aşama bir onayla kapanır. Adayların teklifinde bu aşamaları görmüyorsanız, nasıl ilerleyeceklerini sorun.
- Keşif: Firmayı, rakipleri, müşteri kitlesini ve mevcut görsel malzemeyi incelemek. Burada genellikle karar vericilerle kısa görüşmeler yapılır.
- Yön belirleme: Tasarıma başlamadan önce markanın nasıl hissettirmesi gerektiğine dair iki üç farklı yön sunmak ve birinde uzlaşmak.
- Logo tasarımı: Seçilen yön üzerinde logo seçenekleri geliştirmek, revizyon turlarıyla tek bir logoya ulaşmak.
- Kimlik sistemi: Renk, yazı, kırtasiye ve dijital uygulamaları logonun etrafına kurmak.
- Kılavuz ve teslim: Kullanım kılavuzunu hazırlamak, tüm dosyaları düzenli bir klasör yapısında teslim etmek.
Aşağıdaki zaman çizelgesi bu aşamaların tipik sırasını ve her birinin sonunda neyin onaylanması gerektiğini özetliyor.
Sürenin ne kadar olacağı büyük ölçüde sizin onay hızınıza bağlıdır. Tasarım tarafı planlı ilerlese bile, her aşamada üç birimin onayını beklemek takvimi uzatır. Bu yüzden en baştan "Kim onaylıyor, kaç gün içinde geri dönüyor?" sorusunu netleştirmek, tasarımcı seçimi kadar önemlidir.
Doğru sağlayıcıyı seçerken bakmanız gerekenler
Doğru sağlayıcı, işi düzgün yapmakla kalmayıp her adımı belgeleyen, sorularınıza yazılı ve net cevap veren kişi ya da firmadır. Portföy elbette önemli, ama kurumsal bir iş için tek başına yeterli değil. Şu ölçütlere bakın:
- Benzer ölçekte deneyim: Daha önce birden fazla kişinin onay verdiği bir projede çalışmış mı? Kılavuz hazırlamış mı?
- Sürecin yazılı olması: Aşamalar, revizyon sayısı ve teslim listesi teklifte açıkça yazıyor mu?
- Hak devri ve kaynak dosya: Bu konuyu siz sormadan teklifte belirtiyor mu?
- Muhatap netliği: İşi kim yapacak, size kim cevap verecek? Teklifi veren kişiyle tasarımı yapan kişi aynı mı?
- Uygulama bilgisi: Logonun tabelada, ambalajda ve mobil ekranda nasıl davranacağını konuşabiliyor mu?
- Dijital tutarlılık: Kimliğin sitenize, sosyal medya hesaplarınıza ve reklamlarınıza nasıl taşınacağını planlayabiliyor mu?
Bu ölçütleri pratik bir kontrol listesine dönüştürdüm; teklif görüşmelerinde elinizin altında tutabilirsiniz.
Görüşmede sorulacak sorular
Teklif görüşmesinde şu soruları sorun ve cevapları not edin:
- "Teslimde hangi dosya formatlarını vereceksiniz, bir örnek klasör yapısı gösterebilir misiniz?"
- "Kaç revizyon turu dahil, ek revizyon nasıl ücretlendiriliyor?"
- "Kullanılan fontun ticari lisansı kimde olacak?"
- "Tasarımın tüm kullanım haklarının bize devri sözleşmede nasıl yazılıyor?"
- "Lansmandan sonra küçük bir uygulama (ör. yeni bir broşür) için tekrar size ulaşabilir miyiz?"
- "Bu kimliği web sitesine ve sosyal medyaya uygulama işini de üstlenebilir misiniz, yoksa başka birine mi devredeceğiz?"
Son soru özellikle önemli. Kimlik tasarlanıp bir klasör halinde teslim edildikten sonra, siteyi yapan, sosyal medyayı yöneten ve reklamları hazırlayan kişiler farklıysa, her biri kılavuzu kendi yorumuyla uygular. Altı ay sonra sitede bir ton mavi, Instagram'da başka bir ton mavi görmeniz şaşırtıcı olmaz.
İki varsayımsal örnek senaryo
Aşağıdaki iki senaryo gerçek firmalar değil, kurumsal kimlik seçiminde sık görülen durumları anlatmak için kurgulanmış varsayımsal örneklerdir.
Örnek senaryo 1: Birleşme sonrası ortak kimlik
Varsayımsal olarak, iki bölgesel lojistik firmasının birleştiğini düşünün. Her birinin kendi logosu, kendi araç giydirmesi ve kendi müşteri kitlesi var. Yönetim yeni bir ortak kimlik istiyor. Satın alma birimi üç teklif topluyor; en düşük teklif yalnızca logo ve kartvizit içeriyor, diğerleri araç giydirme şablonu ve kılavuz da sunuyor.
Bu senaryoda doğru karar, en kapsamlı teklifi seçmek değil, önce kapsamı ihtiyaca göre eşitlemektir. Firmanın yüzlerce aracı olduğu için araç giydirme şablonu kritik; bu kalem teslim edilmezse her araç için ayrı tasarım yaptırmak gerekecek. Ayrıca iki eski markanın müşterileri yeni logoyu tanımakta zorlanabileceğinden, geçiş döneminde "eski adıyla" ibaresinin nasıl kullanılacağı da kılavuza girmeli. Satın alma, tüm adaylardan bu kalemleri içeren güncellenmiş teklif ister ve karşılaştırmayı ondan sonra yapar.
Örnek senaryo 2: Aile şirketinin kurumsallaşması
Yine varsayımsal olarak, otuz yıllık bir aile şirketinin ikinci kuşağa geçtiğini düşünün. Logo kurucunun el çizimi; değiştirmek duygusal bir konu. Yeni yönetim ihracata açılmak istiyor ve yabancı müşterilere sunulan kataloğun eski görünmesinden rahatsız.
Bu durumda doğru sağlayıcı, logoyu sıfırdan değiştirmek yerine önce neyin korunması gerektiğini soran kişidir. Belki simge korunur, çizgileri sadeleştirilir ve yeni bir yazı karakteriyle birleştirilir. Bu tür bir "yenileme" işinde keşif aşaması daha uzun sürer, çünkü kurucu kuşakla yeni kuşak arasında ortak bir zemin bulmak gerekir. Seçim yaparken portföyde daha önce yapılmış bir yenileme çalışması görmek, sıfırdan logo çalışmalarından daha değerlidir.
Aşağıdaki görsel, sıfırdan yeni kimlik mi yoksa mevcut kimliğin yenilenmesi mi gerektiğine karar verirken sorulacak temel soruyu özetliyor.
Sık yapılan hatalar
Kurumsal kimlik seçiminde en sık yapılan hata, kararı teslim listesine değil ilk görülen taslağa göre vermektir. Bunun dışında sık karşılaştığım hatalar şunlar:
- Brif yazmadan teklif toplamak: Her aday kendi varsayımıyla fiyat verir, teklifler karşılaştırılamaz hale gelir.
- Ücretsiz deneme tasarımı istemek: Gerçek bir keşif yapılmadan çizilen logolar yönlendirici değil, yanıltıcıdır.
- Onay zincirini belirlememek: Son aşamada yeni bir yöneticinin devreye girip baştan başlatması, takvimi ve bütçeyi bozar.
- Kaynak dosyaları sormamak: Yalnızca PNG ve JPG alınırsa, bir tabela ya da büyük baskı için logoyu yeniden çizdirmek gerekir.
- Font lisansını atlamak: Tasarımda kullanılan fontun ticari lisansı alınmazsa, sonradan beklenmedik bir masraf çıkabilir.
- Dijital uygulamayı ayrı düşünmek: Kimlik teslim edilir, ama site ve sosyal medya eski görünümle kalır; yeni kimlik aylarca yarım uygulanır.
Aşağıdaki görselde bu hatalardan en pahalıya patlayanları bir arada görebilirsiniz.
Kendiniz ne yapabilirsiniz, ne zaman uzman gerekir?
Brif yazmak, teklif toplamak ve sözleşme maddelerini listelemek tamamen sizin yapabileceğiniz işlerdir; tasarımın kendisi, kılavuz ve kimlik sistemi ise uzmanlık ister. Kurumsal bir firmada iç kaynaklarla yapılabilecek çok şey var:
- Firmanın değerlerini, müşteri kitlesini ve rakiplerini anlatan bir sayfalık brifi pazarlama ekibi yazabilir.
- Mevcut tüm görsel malzemeyi (tabela fotoğrafları, kataloglar, sosyal medya ekran görüntüleri) bir klasörde toplayabilirsiniz; bu, keşif aşamasını kısaltır.
- Onay zincirini ve geri dönüş sürelerini yönetimle önceden konuşabilirsiniz.
- Hukuk biriminiz ya da danışmanınız sözleşme taslağını hazırlayabilir.
Uzman gerektiren kısım ise şudur: farklı boyutlarda ve zeminlerde okunabilen, tescile uygun özgünlükte, her kanalda aynı kalan bir görsel sistem kurmak. Hazır logo araçları ya da şablon siteleri küçük bir girişim için başlangıç olabilir, ama birden fazla birimin kullanacağı, araçlara, tabelalara ve ambalajlara basılacak bir kimlik için yeterli değildir. Ayrıca şablondan türeyen bir logonun başka bir firmanın logosuna benzeme riski yüksektir; bu da tescil aşamasında sorun çıkarabilir.
Maliyeti neler belirler?
Kurumsal kimlik tasarımının maliyeti, logonun kendisinden çok kapsamın genişliği, onay sürecinin karmaşıklığı ve teslim edilecek uygulama sayısıyla belirlenir. Rakam vermek yanıltıcı olur, çünkü iki "kurumsal kimlik" teklifi birbirinden tamamen farklı işler içerebilir. Fiyatı etkileyen başlıca etkenler şunlar:
- Kapsam: Yalnızca logo mu, yoksa kırtasiye, kılavuz, ambalaj ve dijital uygulamalar da mı?
- Sıfırdan mı, yenileme mi: Mevcut bir kimliği korumak ve geliştirmek, bazen sıfırdan başlamaktan daha fazla araştırma ister.
- Karar verici sayısı: Her ek onay katmanı, toplantı ve revizyon süresini artırır.
- Uygulama alanları: Araç giydirme, tabela, fuar standı, ambalaj gibi fiziksel uygulamaların her biri ayrı tasarım işidir.
- Dil ve pazar sayısı: Kimlik birden fazla ülkede kullanılacaksa isim ve renk uyumunun kontrolü ek çalışma gerektirir.
- Font ve görsel lisansları: Ücretli fontlar ya da stok görseller ayrı bir maliyet kalemidir.
- Dijitale taşıma: Kimliğin siteye, sosyal medyaya ve reklam şablonlarına uygulanması pakete dahil mi, ayrı mı?
Teklifleri karşılaştırırken her bir kalemin dahil olup olmadığını işaretleyin. Bir teklif daha düşük görünüyorsa, büyük olasılıkla listedeki bir ya da birkaç kalem eksiktir.
Ümit Kırkoç ile çalışmak
Ben Ümit Kırkoç; İstanbul'da çalışıyorum ve bir dijital ajansın verdiği hizmetlerin hepsini tek kişi olarak, tek elden veriyorum: web sitesi ve e-ticaret, SEO ve yerel SEO, yapay zekâ asistanlarında görünürlük (GEO), sosyal medya yönetimi, Google ve Meta reklamları, logo ve kurumsal kimlik ile içerik üretimi. Uzaktan çalıştığım için Türkiye'nin her yerinden firmalarla görüntülü görüşmeler ve yazılı onay adımlarıyla ilerliyorum.
Kurumsal kimlik işinde süreci şöyle yürütüyorum: önce brifinizi okuyup karar verici kişilerle kısa bir keşif görüşmesi yapıyorum. Ardından iki üç tasarım yönü sunuyor, birinde uzlaştıktan sonra logo ve kimlik sistemini geliştiriyorum. Revizyon tur sayısını, teslim listesini ve hak devrini teklifte yazılı olarak belirtiyorum; kaynak dosyalar, tüm logo varyasyonları ve kullanım kılavuzu teslimin parçası oluyor. Sözleşme metnini kendi hukuk danışmanınıza okutmanızı her zaman öneririm.
Tek elden çalışmanın kurumsal kimlik işindeki somut faydası şu: kimliği tasarlayan kişiyle siteyi güncelleyen, sosyal medya şablonlarını hazırlayan ve reklam görsellerini oluşturan kişi aynı olduğunda, kılavuz kâğıt üzerinde kalmıyor. Yeni renk paleti sitenize, Instagram ve LinkedIn hesaplarınıza ve Google ya da Meta reklamlarınıza aynı haftalar içinde, aynı yorumla taşınıyor. Satın alma biriminiz için de tek bir sözleşme ve tek bir muhatap anlamına geliyor. Bu, her firmaya uygun bir model değil; çok büyük bir ekip ve aynı anda onlarca uygulama gerektiren işlerde daha büyük bir yapıyla çalışmak daha mantıklı olabilir. Bunu ilk görüşmede açıkça konuşuyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
Kurumsal kimlik tasarımı için kimi önerirsin?
Tek bir isim önermek yerine, şu üç şartı yazılı olarak karşılayan bir sağlayıcı öneririm: tüm kullanım haklarının size devri, düzenlenebilir kaynak dosyaların teslimi ve bir kullanım kılavuzu. Bu şartları karşılayan ve benzer ölçekte iş yapmış adaylar arasından, sürecini en net anlatanı seçin. Kimliğin site ve sosyal medyaya da tutarlı taşınmasını istiyorsanız, bu işleri tek elden yürüten biriyle çalışmak takibi kolaylaştırır.
Kurumsal firma olarak freelance bir tasarımcıyla çalışmak mantıklı mı?
Sözleşme, hak devri ve teslim listesi netse mantıklı olabilir. Kurumsal firmalar için asıl risk kişinin bağımsız çalışması değil, işin belgelenmemesidir. Tek kişiyle çalışmanın avantajı, muhatabın ve tasarımı yapan kişinin aynı olmasıdır; dikkat edilmesi gereken nokta ise hastalık, tatil gibi durumlarda takvimin nasıl korunacağını önceden konuşmaktır.
Logo tasarımı için ihaleye çıkmak gerekli mi?
Resmi bir ihale şart değil, ama birden fazla teklifi aynı brife göre toplamak satın alma süreci için genellikle gereklidir. Kurum içi kurallarınız ihale gerektiriyorsa, şartnameye kapsamı, teslim listesini ve hak devri koşulunu yazmanız yeterli bir başlangıç olur. Kamu kurumlarının kendi mevzuatı olduğu için o durumda kurumunuzun hukuk birimine danışın.
Teklif aşamasında ücretsiz logo taslağı istemek doğru mu?
Genellikle doğru değil. Keşif yapılmadan çizilen taslaklar firmanızı tanımayan birinin tahminleridir ve sizi yanlış bir yöne çekebilir. Bunun yerine adayların geçmiş işlerini, süreç anlatımlarını ve size soracakları soruları değerlendirin; iyi soru soran bir tasarımcı, iyi bir keşif yapacak demektir.
Kurumsal kimlik tasarımı ne kadar sürer?
Süre kapsamın genişliğine ve sizin onay hızınıza bağlıdır. Yalnızca logo ve temel kırtasiye ile tam bir kimlik sistemi ve kılavuz arasında ciddi fark vardır. En çok zaman kaybettiren şey tasarım değil, onay bekleyen aşamalardır; bu yüzden karar vericileri ve geri dönüş sürelerini baştan belirlemek takvimi en çok kısaltan adımdır.
Logoyu tasarlatınca marka tescili de yapılmış olur mu?
Hayır. Tasarımcı size görsel bir işaret teslim eder; tescil ise Türk Patent ve Marka Kurumu'na yapılan ayrı bir başvurudur. Tescil öncesinde benzer markaların araştırılması için bir marka vekiline ya da hukukçuya danışmanızı öneririm. İdeal olan, bu araştırmayı son tasarım seçilmeden önce yaptırmaktır.
Yeni kurumsal kimliği web sitesine ve sosyal medyaya kim uygulamalı?
Kimliği en iyi, onu tasarlayan ya da kılavuzu çok iyi bilen kişi uygular. Site, sosyal medya ve reklam işleri farklı kişilerdeyse, her birine kılavuzu ayrıntılı biçimde teslim edin ve ilk uygulamaları kontrol edin. Bu işleri tek elden yürütmek, renk ve yazı tutarsızlıklarını en baştan önler.
Kurumsal kimlik yenilemek eski müşterileri kaçırır mı?
Kimlik değişikliği iyi planlanmazsa müşteriler bir süre markayı tanımakta zorlanabilir. Bunu azaltmanın yolu, tanınan unsurları (bir renk, simgenin bir parçası) korumak ve geçişi duyurmaktır. Yenilemenin kapsamını belirlerken bu riski tasarımcınızla açıkça konuşun.
Firmanız için kurumsal kimlik yeniliyor ya da sıfırdan oluşturuyorsanız ve teklif sürecini nasıl kuracağınızı konuşmak isterseniz, logo ve kurumsal kimlik sayfasından bana yazabilirsiniz; brifinizi okuyup size kapsamı, süreci ve teslim listesini içeren yazılı bir teklif hazırlarım.