Atölyenizde el yapımı sabun, deri çanta ya da seramik üretiyorsunuz. Dükkâna gelen müşteri ürünü eline alıyor, kokluyor, beğenip alıyor. Şimdi şehir dışından, hatta yurt dışından mesaj geliyor: "Sitenizden sipariş verebilir miyim?" Siz de "Bir site açsam mı?" diye düşünmeye başlıyorsunuz.
Bu düşünce doğru, ama site işin yalnızca vitrin kısmı. Arkasında fotoğraf, ödeme, paketleme, kargo, iade ve müşteri mesajı var. Bu yazıda internetten satış yapmak için neler gerekli sorusunu, yani online satış sitesi açmak için gerçekte nelerin gerektiğini, hangi işi kimin yapacağını ve nerede uzmana gitmeniz gerektiğini anlatıyorum.
Önce ürünler: fotoğraf ve açıklama
İnternette müşteri ürüne dokunamaz. Yerine geçen tek şey fotoğraf ve yazıdır. Bu yüzden siteden önce en çok emek isteyen iş budur.
- Fotoğraflar: Düz, temiz bir arka plan, iyi gün ışığı ve birkaç açı yeterli başlangıçtır. Ürünün boyutunu gösteren bir kare (elde ya da yanında günlük bir nesneyle) çok fark yaratır.
- Açıklamalar: Ürünün ne olduğunu, neyden yapıldığını, ölçüsünü ve nasıl bakılacağını yazın. "Kaliteli ve şık" gibi boş sözler yerine müşterinin sorabileceği soruların cevabı olsun.
- Her ürüne kendi sayfası: Aynı şeyi anlatan onlarca ürünü tek sayfaya yığmak hem müşteriyi hem Google'ı yorar.
- Ürün adı: Müşterinin aramada yazacağı kelimelerle yazın. "Zeytinyağlı doğal sabun" gibi.
Bunları siz hazırlarsanız siteyi yapan kişinin işi kolaylaşır. Ürünleri en iyi siz tanırsınız.
Ödeme alma: paranın size ulaşması
Müşteri sepeti doldurdu, sıra ödemede. Kart bilgisi alan bir site, bankayla ya da bir ödeme kuruluşuyla çalışmak zorundadır. Bu işin nasıl yürüdüğünü ayrı bir yazıda anlattım; burada yalnızca şunu bilin: ödeme altyapısı için başvuru gerekir, başvuruda sizden şirket ya da işletme belgeleri istenebilir ve onay süreci siteden bağımsız ilerler. Yani site hazır olsa bile ödeme hazır olmayabilir. Bu yüzden başvuruyu siteyi beklemeden, erken başlatmak iyi olur.
Kargo, iade ve müşteri hizmeti
Satış ödemeyle bitmez. Gerçek hayatta müşterinin ilişkisi paketi açtığında başlar.
Kargo
Hangi kargo firmasıyla çalışacaksınız? Paketi kim hazırlayacak, kaç günde teslim edeceksiniz? Kırılacak ürünler için nasıl paketleme yapacaksınız? Müşteriye kargo takip bilgisi nasıl gidecek? Bunları siteyi açmadan önce netleştirin. Sitede "kargo bilgileri" sayfası olması müşterinin en çok baktığı yerlerden biridir.
İade ve değişim
İade politikanız açık ve sade olmalı. Hangi ürünler iade edilebilir, kargo masrafını kim öder, para nasıl iade edilir? Yasal çerçeveyi aşağıda anlatıyorum; ama işin pratik tarafı şudur: iadeyi zor göstermek satışı azaltır, kolay göstermek güven verir.
Müşteri hizmeti
Bir kişi siteye girip "Bu çanta suya dayanıklı mı?" diye soracak. Cevabı kim, ne kadar sürede verecek? Telefon, WhatsApp ya da e-posta: hangisine bakacağınıza karar verin ve sitede görünür yere koyun. Tek başınıza yürütüyorsanız gün içinde mesajlara bakabileceğiniz saatleri yazmanız dürüst ve yeterlidir.
Yasal metinler ve şirket, vergi tarafı
Bu bölüm kişiye, işe ve ülkeye göre değiştiği için kesin bilgi vermeyeceğim. Genel çerçeveyi bilmeniz yeterli:
- Online satış yapan bir sitede genellikle işletmenin kim olduğunu gösteren bilgiler, satış koşulları, iade ve cayma ile ilgili metinler, gizlilik ve kişisel verilerin korunmasıyla ilgili metinler bulunur.
- Çerez kullanan sitelerde ziyaretçiye bilgi verilmesi gerekir.
- Satış yapmak için şahıs işletmesi mi, şirket mi gerektiği, vergi kaydı ve fatura düzeni sizin durumunuza göre değişir.
- Ürün türüne göre (gıda, kozmetik, elektronik gibi) ek kurallar olabilir.
Bunları internetten okuyup kendi başınıza kurmaya çalışmayın. Şirket ve vergi konusunda mali müşavirinize, metinler ve sözleşmeler konusunda bir hukukçuya danışın. Metinleri başka bir siteden kopyalamak da iyi fikir değildir; çünkü o metin sizin işinize uymayabilir. Web tasarımcı olarak bu metinlere site içinde doğru yer açmak benim işim; içeriklerini hazırlamak ise uzmanın işi.
Hazır altyapı mı, özel site mi?
Sık sorulan bir soru: "Kiralayabileceğim hazır bir mağaza sistemi var, neden özel site yaptırayım?" Cevap işinize bağlı. İki yolun genel farkı şöyle:
| Hazır altyapı | Özel yapılmış site | |
|---|---|---|
| Başlangıç hızı | Hızlı | Daha yavaş |
| Tasarım özgürlüğü | Sınırlı, hazır şablonlar | Geniş, markanıza göre |
| Ürün sayısı | Çok ürün için uygun | Az ve özel ürünlerde güçlü |
| Bakım | Altyapı sağlayıcısı yapar | Sizin ya da yapanın sorumluluğu |
| Kontrol | Sağlayıcının kurallarına bağlı | Sizde |
Kısa yol tarifi: Çok sayıda standart ürününüz varsa ve hızlı başlamak istiyorsanız hazır altyapı mantıklı olabilir. Az sayıda, hikâyesi olan ürün satıyorsanız ve markanızın kendi kimliğiyle görünmesini istiyorsanız özel site daha uygun olabilir. Hangisini seçerseniz seçin, sorulacak ilk soru "Bu altyapının uzun vadede beni neye bağladığı?" olsun: ürün verinizi dışarı alabilir misiniz, kendi alan adınız olacak mı?
Başlamadan önce kendinize soracağınız sorular
- Kaç ürünle başlıyorum ve hepsinin fotoğrafı hazır mı?
- Siparişi kim hazırlayıp kargolayacak?
- İade gelirse ne yapacağım?
- Müşteri mesajına kim, ne zaman cevap verecek?
- Şirket, fatura ve vergi tarafını mali müşavirimle konuştum mu?
- Yasal metinleri bir hukukçuyla netleştirdim mi?
Bu listeyi tamamlayıp bir web tasarımcıya giderseniz görüşme çok daha verimli geçer.
Sık sorulan sorular
İnternetten satış yapmak için şirket kurmak şart mı?
Bu, ne sattığınıza ve nasıl sattığınıza göre değişir. Kesin cevabı yalnızca mali müşaviriniz verebilir. Siteyi yaptırmadan önce bu görüşmeyi yapmanız iyi olur.
Ürün fotoğraflarını telefonla çekebilir miyim?
Evet, iyi ışık ve sade bir arka planla çoğu işletme için yeterli olur. Önemli olan fotoğrafların tutarlı görünmesidir. İleride bütçeniz olursa profesyonel çekim düşünebilirsiniz.
Önce pazaryerinde mi satmalıyım, kendi sitemde mi?
Bu ayrı bir karar ve ayrı bir yazıda ele alınıyor. Kısaca: pazaryeri hazır müşteri getirir ama kuralları başkası koyar; kendi siteniz markanızı size ait kılar ama müşteriyi sizin getirmeniz gerekir.
Siteyi açtıktan sonra satış hemen başlar mı?
Hayır, garanti veremem. Siteyi insanların bulması, güvenmesi ve sipariş vermesi zaman alır. Bu yüzden ilk aylarda düzenli içerik, sosyal medya ve Google görünürlüğü üzerinde çalışmak gerekir.
Sonuç
Online satışa başlamak, bir site yaptırmaktan fazlası: ürün, ödeme, kargo, iade, müşteri iletişimi ve yasal taraf birlikte düşünülmeli. Hepsini tek seferde mükemmel yapmanız gerekmez; ama hiçbirini boş da bırakmamalısınız. Hazırlıklarınızı netleştirdiyseniz ya da nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, ihtiyacınıza uygun bir mağaza sitesini birlikte planlamak için web sitesi yaptırma sayfamdan bana yazabilirsiniz.