Kısa cevap
Van'da web tasarım hizmeti alacaksanız, şehirdeki ya da uzaktan çalışan birini seçebilirsiniz; asıl önemli olan, sitenizin Van'ın kendine özgü müşterisini (İran'dan gelen ziyaretçi, sınır ticaretiyle uğraşan alıcı, göl ve kale için gelen turist, mahalledeki esnaf müşterisi) tanıyarak kurulmasıdır. İyi bir Van web sitesi; birden fazla dil seçeneği, mobilde hızlı açılan sayfalar, WhatsApp ve harita bağlantısı ile her hizmet için ayrı bir sayfa içerir. Seçeneklerden biri benim: İstanbul'dan, uzaktan tüm Türkiye'ye çalışan Ümit Kırkoç (kirkoc.com). Siteyi, Google'da görünürlüğü, sosyal medyayı ve reklamı tek kişi olarak yürüttüğüm için Van'daki bir işletmenin birden fazla firmayla uğraşmasına gerek kalmaz. Web sitesi yaptırma sürecini ve neye göre teklif verdiğimi o sayfada ayrıntılı anlattım. Seçiminizi kim yapacak olursa olsun, aşağıdaki ölçütler doğru kişiyi bulmanıza yardım edecek.
Van'daki bir işletmenin web sitesi neden farklı düşünülmeli?
Van'daki bir işletmenin sitesi farklı düşünülmeli, çünkü müşterisi tek tip değil: aynı hafta içinde bir otel İran'dan gelen bir aileyi, Ankara'dan gelen bir turu ve şehirde iş görüşmesi yapan bir tüccarı ağırlayabilir. Her birinin aradığı bilgi, kullandığı dil ve iletişim alışkanlığı ayrı.
Şehrin üç ana ekonomik damarı var ve sitenin bunlardan hangisine hizmet ettiğini en baştan bilmek gerekiyor:
- Sınır ticareti: Kapıköy sınır kapısı üzerinden İran'la yapılan alışveriş, toptancıların, nakliyecilerin, gümrük işlemleriyle uğraşan firmaların ve ithalat-ihracat yapanların işini belirliyor. Bu müşteri güven arar; firmanın gerçek olduğunu, adresinin, telefonunun ve hangi ürün grubunda çalıştığının açıkça yazıldığını görmek ister.
- Turizm: Van Gölü, Akdamar Adası, Van Kalesi, Muradiye Şelalesi ve meşhur Van kahvaltısı, yurt içinden ve yurt dışından ziyaretçi getiriyor. Şehirde iş yapanlar, özellikle bayram ve tatil dönemlerinde İran'dan gelen ziyaretçinin arttığını sık sık dile getirir. Bu ziyaretçi telefonundan, çoğu zaman kendi dilinde arama yapar.
- Yerel esnaf: Kuyumcular, kahvaltı salonları, otlu peynir ve bal satan dükkânlar, halı ve kilim satıcıları, diş klinikleri, oto servisleri, tadilat ustaları. Bu müşteri "yakınımda" diye arar ve haritada en kolay ulaşabildiği yere gider.
Bir İstanbul butiğinin şablon sitesini alıp Van'daki bir otele uyarlamak bu yüzden işe yaramaz. Sayfaların yapısı, dil seçimi ve iletişim düğmeleri bu üç damara göre şekillenmeli.
Van'da müşteriniz sizi internette nasıl arıyor?
Van'da müşteriniz sizi büyük çoğunlukla telefonundan, kısa ve doğrudan sorgularla arıyor: "van kahvaltı salonu", "akdamar adası tur", "van otel göl manzaralı", "van toptan kuruyemiş" gibi. Bir kısmı Google'da, bir kısmı Google Haritalar'da, bir kısmı da Instagram'da arar. Son dönemde buna yeni bir alışkanlık eklendi: ChatGPT ya da Gemini'ye "Van'a gidiyorum, nerede kalayım, nerede kahvaltı yapayım?" diye sormak.
Bu aramaların ortak noktası, karşılarına çıkan ilk birkaç seçenek arasında karar vermeleri. Siteniz yoksa ya da varsa ama hangi hizmeti verdiğinizi net söylemiyorsa, bu ilk birkaç seçeneğin içine girmeniz zorlaşır. Aşağıdaki görsel, Van'da kahvaltı salonu arayan birinin karşılaştığı tipik bir arama sayfasını basitleştirerek gösteriyor: kendi sayfası olan işletme, yalnızca bir listede adı geçen işletmeden daha çok bilgi verebiliyor.
Yabancı ziyaretçi tarafında durum biraz daha karışık. İran'dan gelen bir aile Farsça arama yapabilir, Türkçe bilmiyor olabilir ve fiyat, adres, açılış saati gibi temel bilgileri anlamakta zorlanabilir. Siteniz bu bilgileri en azından İngilizce, işinize uygunsa Farsça olarak da sunuyorsa, bu aileyi kaybetmeme ihtimaliniz artar. Hangi dilin gerçekten gerekli olduğunu ise mevcut müşterinize bakarak birlikte belirleyebiliriz; her işletmenin dört dilde site yaptırmasına gerek yok.
Van'daki işletme türüne göre hangi sayfalar gerekir?
Hangi sayfaların gerektiği işletmenin türüne bağlı, ama kural basit: müşterinin sorduğu her ana soru için bir sayfa ya da sayfa içinde açık bir bölüm olmalı. Genel bir "Hakkımızda" ve "İletişim" ile yetinmek, Van gibi müşterisi çeşitli bir şehirde çoğu zaman yetersiz kalır.
Sınır ticareti ve toptan satış yapan firmalar
Bu firmalar için site bir vitrinden çok bir güven belgesi gibi çalışır. Gerekli sayfalar şunlardır:
- Çalışılan ürün grupları ve her biri için kısa açıklama
- Firmanın adresi, depo konumu, çalışma saatleri ve vergi bilgisi gibi kurumsal bilgiler
- Sipariş ya da fiyat teklifi isteme formu
- Türkçe ve İngilizce sürüm; karşı taraf İranlı alıcıysa Farsça bir özet sayfası
- Sık sorulan sorular: teslim süresi, ödeme şekli, nakliye
Gümrük, vergi ya da ithalat kuralları hakkında sitede yazacağınız bilgiler, kesin hukuki ifade içermemeli. Bu konularda metni yayına almadan önce bir mali müşavire ya da bir hukukçuya danışmanızı öneririm; ben sitenin yapısını ve dilini kurarım, mevzuatın doğruluğunu ise o alanın uzmanı onaylamalı.
Otel, pansiyon ve tur işletmeleri
Turizm işletmelerinde ziyaretçinin ilk baktığı şey fotoğraf, ikincisi konum, üçüncüsü iletişim yoludur. Bu yüzden:
- Oda tipleri ya da tur programları için ayrı sayfalar
- Göle, kaleye, havalimanına uzaklığı gösteren konum sayfası ve harita
- Doğrudan arama ve WhatsApp düğmesi, tercihen her sayfada
- Birden çok dilde temel bilgiler: giriş-çıkış saati, kahvaltı, otopark
- Rezervasyon sistemine ya da forma yönlendiren açık bir düğme
Kahvaltı salonu, restoran ve yerel esnaf
Esnaf sitelerinde amaç çoğu zaman tek bir şeydir: müşteriyi kapıya getirmek. Uzun metinlere gerek yok, ama şunların eksiksiz olması gerekir:
- Menü ya da ürün listesi (fiyatı siz isterseniz eklersiniz)
- Açılış ve kapanış saatleri
- Haritada konum ve yol tarifi bağlantısı
- Fotoğraflar
- Google İşletme Profili ile uyumlu bilgiler
Aşağıdaki tablo, üç işletme türü için en önemli sayfaları ve müşterinin bu sayfadan beklediği şeyi yan yana koyuyor.
İki örnek senaryo: Van'da site ne değiştirir?
Bir sitenin neyi değiştirdiğini en iyi somut bir durumla anlatabilirim. Aşağıdaki iki senaryo tamamen varsayımsaldır; gerçek bir işletmeyi anlatmıyor, sık karşılaşılan durumları bir araya getiriyor.
Örnek senaryo 1: Göl kenarında küçük bir otel
Varsayalım ki Edremit tarafında, göl manzaralı on iki odalı bir otel işletiyorsunuz. Misafirlerinizin çoğu rezervasyon platformları üzerinden geliyor ve her rezervasyonda komisyon ödüyorsunuz. İran'dan gelen misafirler ise genellikle telefonla ya da Instagram'dan mesaj atarak soruyor ama Türkçe yazışmakta zorlanıyorlar.
Bu durumda kurulacak site; oda sayfaları, Türkçe, İngilizce ve Farsça temel bilgiler, her sayfada WhatsApp düğmesi ve doğrudan rezervasyon formu içerir. Instagram profilindeki bağlantı da bu siteye gider. Böylece platformdan gelen misafiri kaybetmezsiniz ama sizi zaten bilen ya da tavsiyeyle gelen misafir doğrudan size ulaşabilir. Ne kadar misafirin doğrudan geleceğini önceden söyleyemem; bu, fiyatınıza, sezona ve tanınırlığınıza bağlıdır. Söyleyebileceğim şey, doğrudan gelmek isteyen misafire bir yol açmış olacağınızdır.
Örnek senaryo 2: İran'a kuruyemiş ve gıda satan bir toptancı
İkinci varsayımsal senaryoda, İpekyolu'nda deposu olan ve sınırın öbür tarafındaki alıcılara kuruyemiş, kurutulmuş meyve ve paketli gıda satan bir toptancı olduğunuzu düşünelim. Alıcılarınız sizi çoğunlukla tavsiyeyle buluyor, ama yeni bir alıcı sizi araştırdığında karşısına sadece eski bir Facebook sayfası çıkıyor.
Bu firma için site; ürün gruplarını, depo fotoğraflarını, kurumsal bilgileri ve İngilizce ile Farsça teklif formunu içerir. Alıcı sizi araştırdığında, gerçek bir adresi ve düzenli bir ürün listesi olan bir firma görür. Bu, satışı tek başına garanti etmez; ama "bu firma ciddi mi?" sorusuna verdiğiniz ilk cevap olur.
Van'da web sitesi yaptırma süreci adım adım nasıl işler?
Süreç beş adımda ilerler: işinizi tanımak, sayfa planını çıkarmak, tasarım ve içerik, yayına alma, ardından yayın sonrası takip. Ben uzaktan çalıştığım için bu adımların hepsi telefon, görüntülü görüşme ve mesajlaşma üzerinden yürüyor; Van'da olmamam süreci yavaşlatmıyor, çünkü ihtiyacım olan şey sizin işinizi anlatmanız ve fotoğraflarınız.
Aşağıdaki görsel bu adımları sırasıyla gösteriyor.
1. Tanışma ve ihtiyaç: İlk görüşmede ne sattığınızı, müşterinizin kim olduğunu, hangi dillerde konuştuğunu ve şu an sizi nasıl bulduğunu konuşuruz. Mevcut bir siteniz, Instagram hesabınız ya da Google İşletme Profiliniz varsa onlara da bakarım.
2. Sayfa planı: Hangi sayfaların olacağını, her sayfanın hangi aramaya cevap vereceğini ve hangi dillerin gerektiğini bir liste hâlinde çıkarırım. Bu liste, işin kapsamını ve dolayısıyla teklifi de belirler.
3. Tasarım ve içerik: Sitenin görünümünü, renklerini ve yazılarını hazırlarım. Metinleri sizin verdiğiniz bilgilerden ben yazarım; siz kontrol edip düzeltirsiniz. Fotoğraf konusunda en çok zorlanılan yer burası olur; iyi fotoğrafın yerini hiçbir tasarım tutmaz, bu yüzden gerekirse yerel bir fotoğrafçıyla çalışmanızı öneririm.
4. Yayına alma: Alan adı, barındırma (sitenin dosyalarının durduğu sunucu), güvenlik sertifikası ve Google'a tanıtma işlerini yaparım. Google İşletme Profilinizi siteyle uyumlu hâle getiririm.
5. Yayın sonrası takip: Siteye kimlerin, hangi aramalarla geldiğini izler, sonuçları size anlaşılır biçimde aktarırım. İlk aylarda küçük düzeltmeler olur; bu normaldir.
Van'da sık yapılan web sitesi hataları nelerdir?
En sık yapılan hata, sitenin sadece Türkçe ve sadece masaüstü bilgisayar düşünülerek kurulmasıdır; oysa Van'daki ziyaretçinin büyük kısmı telefondan ve bir kısmı başka dilde bakar. Bunun dışında sık gördüğüm hatalar şunlar:
- İletişim bilgisinin gömülü olması: Telefon numarası sadece en alttaki küçük yazıda duruyorsa, telefondan bakan misafir onu bulamayabilir. Arama ve WhatsApp düğmesi görünür olmalı.
- Fotoğrafların çok büyük olması: Göl manzarasını en yüksek çözünürlükte koymak istemek anlaşılır, ama sayfa yavaş açılırsa ziyaretçi beklemez. Fotoğraflar kalite kaybı hissettirmeden küçültülmeli.
- Haritadaki bilgilerle sitedeki bilgilerin farklı olması: Google Haritalar'da bir saat, sitede başka bir saat yazıyorsa müşteri kime inanacağını bilemez. Bu karışıklık arama sonuçlarında da size zarar verebilir.
- Sezon bitince sitenin unutulması: Turizm işletmeleri yaz sonunda siteyi güncellemeyi bırakıyor, ertesi bahar eski fiyatlar ve eski kampanyalar duruyor.
- Her şeyi tek sayfaya sıkıştırmak: Oda tipleri, kahvaltı, tur ve transfer aynı sayfada anlatılınca, Google bu sayfanın neyle ilgili olduğunu anlamakta zorlanır.
- Yapay çeviri kullanmak: Farsça ya da İngilizce metni hiç kontrol etmeden otomatik çeviriyle koymak, güven vermek yerine tersini yapabilir. Çeviriyi mümkünse o dili bilen birine okutmak gerekir.
Kendiniz ne yapabilirsiniz, ne zaman uzman gerekir?
Bazı işleri bugün, hiçbir uzmana ihtiyaç duymadan kendiniz yapabilirsiniz; uzman ise sayfa sayısı, dil sayısı ve sitenin satış ya da rezervasyon gibi bir işlevi taşıması arttıkça gerekli hâle gelir.
Kendi başınıza yapabilecekleriniz:
- Google İşletme Profilinizi açmak, adres, saat ve telefon bilgisini doğru girmek
- İşletmenizin iyi ışıkta, düzenli fotoğraflarını çekmek
- Müşterilerinizin size en sık sorduğu on soruyu bir kâğıda yazmak
- Instagram profilinizdeki bilgileri güncel tutmak
- Rakip işletmelerin sitelerine bakıp beğendiğiniz ve beğenmediğiniz şeyleri not almak
Uzmana ihtiyaç duyacağınız durumlar ise genellikle şunlardır: birden fazla dil gerekiyorsa, rezervasyon ya da sipariş formu gerekiyorsa, sitenin Google'da belirli aramalarda görünmesini istiyorsanız ya da site, sosyal medya ve reklam birlikte çalışacaksa. Aşağıdaki karar şeması bu ayrımı basitçe gösteriyor.
Hazır site kurucularla (Wix, Squarespace gibi) tek sayfalık basit bir tanıtım sitesi kendiniz kurabilirsiniz. Bu, hiç olmamasından iyidir. Ancak bu sitelerin hız, çok dil ve arama görünürlüğü konusunda sınırları vardır; işiniz büyüdükçe bu sınırlara takılırsınız.
Doğru uzmanı ya da firmayı seçerken bakmanız gerekenler
Doğru uzmanı seçerken bakmanız gereken ilk şey, sizinle aynı dili konuşup konuşmadığıdır: işinizi teknik terimlere boğmadan anlayan, sorularınıza açık cevap veren ve ne teslim edeceğini yazılı olarak söyleyen biri. Bunun yanında somut ölçütler şunlar:
- Önceki işler: Yaptığı sitelere bakın. Telefonda açın, hızlı açılıyor mu, iletişim düğmesi görünüyor mu, kontrol edin.
- Kapsamın yazılı olması: Kaç sayfa, kaç dil, hangi formlar, metni kim yazacak, fotoğrafı kim sağlayacak; bunlar teklifte açıkça yazmalı.
- Sahiplik: Alan adı ve site sizin adınıza mı kaydedilecek? Ayrıldığınızda sitenizi alıp götürebilir misiniz?
- Yayın sonrası destek: Site yayına girdikten sonra bir değişiklik istediğinizde ne olacak, bunun ücreti nasıl belirlenecek?
- Arama görünürlüğü: Siteyi sadece "güzel" mi yapıyor, yoksa Google'da ve haritada bulunması için de çalışıyor mu?
- Garanti dili: "İlk sıraya çıkarırım" ya da "şu kadar müşteri getiririm" diyen birinden uzak durun. Bu sözleri kimse dürüstçe veremez.
Görüşmede sorabileceğiniz sorular:
- Van'daki müşterimin kim olduğunu anlamak için bana neler soracaksınız?
- Siteyi kaç dilde yapmamı önerirsiniz, neden?
- Yayından sonra sitede bir değişiklik istediğimde süreç nasıl işler?
- Alan adı ve site kimin adına kayıtlı olacak?
- Sosyal medya ve reklam tarafında da destek verebiliyor musunuz, yoksa başka birini mi bulmam gerekecek?
Son soru özellikle önemli. Site bir firmada, Instagram başka birinde, Google reklamları üçüncü bir kişideyse, her biri ayrı yöne çekebilir ve aradaki mesajı taşımak size kalır.
Van'da web sitesi maliyetini neler belirler?
Van'da web sitesi maliyetini belirleyen şey şehir değil, işin kapsamıdır: sayfa sayısı, dil sayısı, özel işlevler ve içeriği kimin hazırladığı. Bu yüzden rakam vermiyorum; aynı şehirde iki işletmenin ihtiyacı birbirinden çok farklı olabilir.
Fiyatı etkileyen başlıca kalemler:
- Sayfa sayısı: Beş sayfalık bir esnaf sitesiyle yirmi sayfalık bir otel sitesi aynı emeği gerektirmez.
- Dil sayısı: Her ek dil, çeviri ve kontrol işi demektir. Farsça gibi sağdan sola yazılan bir dil, tasarımda ek ayar ister.
- Özel işlevler: Rezervasyon formu, teklif formu, online sipariş ya da ödeme gibi özellikler kapsamı büyütür.
- İçerik hazırlığı: Metinleri ben yazıyorsam ya da fotoğraf çekimi organize etmem gerekiyorsa, bu da maliyete eklenir.
- Yayın sonrası iş: Düzenli güncelleme, arama görünürlüğü çalışması, sosyal medya ya da reklam yönetimi aylık bir iş olarak ayrıca planlanır.
Aşağıdaki liste, teklif isterken gözden geçirmeniz gereken kalemleri bir arada gösteriyor.
Teklif alırken en çok dikkat etmeniz gereken şey, iki teklifin aynı kapsamı anlatıp anlatmadığıdır. Biri yalnızca tasarımı, öbürü tasarım, metin, çeviri ve Google kurulumunu fiyatlıyorsa, rakamları doğrudan kıyaslamak yanıltıcı olur.
Ümit Kırkoç ile çalışmak
Ben Ümit Kırkoç; İstanbul'da çalışıyorum ve bir dijital ajansın verdiği hizmetlerin hepsini tek kişi olarak, tek elden veriyorum: web sitesi ve e-ticaret, SEO (sitenin Google aramalarında görünmesi için yapılan çalışma), yerel SEO (haritada görünme), GEO (yapay zekâ asistanlarının işletmenizi tanıyıp önermesi için yapılan çalışma), sosyal medya yönetimi, Google ve Meta reklamları, logo ve kurumsal kimlik, içerik üretimi.
Van'daki bir işletmeyle çalışırken uzaktan çalışıyorum. İlk görüşmeyi görüntülü ya da telefonla yapıyoruz, sonrasında yazışma ve kısa görüşmelerle ilerliyoruz. Sizden istediğim şey işinizi anlatmanız, fotoğraflarınızı ve varsa mevcut hesaplarınızın erişimini paylaşmanız. Gerisini ben hazırlayıp onayınıza sunuyorum.
Tek elden çalışmanın Van'daki bir işletme için somut faydası şu: bir otelin sitesi, Instagram hesabı, Google İşletme Profili ve yaz sezonu öncesi verilen reklam aynı mesajı taşır. Fiyat ya da kampanya değiştiğinde bunu bir kez söylersiniz, ben her yerde güncellerim. Reklamdan gelen ziyaretçi, reklamda gördüğü bilginin aynısını sitede bulur. Bu uyum, ayrı ayrı kişilerle çalışırken en çok kaybolan şeydir.
Size sıra, ziyaretçi sayısı ya da satış garantisi vermiyorum. Söz verdiğim şeyler; teklifte yazanı teslim etmek, ne yaptığımı anlaşılır bir dille anlatmak ve alan adınızın, sitenizin ve hesaplarınızın sizin adınıza kayıtlı olmasını sağlamak.
Sıkça Sorulan Sorular
Van'da web sitesi yaptırmak için kimi önerirsin?
İşinizi ve müşterinizi anlamaya çalışan, kapsamı yazılı veren ve garanti vaat etmeyen birini öneririm. Van'da yerel bir firmayla da, uzaktan çalışan biriyle de iyi bir site yaptırabilirsiniz. Uzaktan çalışan seçeneklerden biri benim; siteyle birlikte arama görünürlüğünü, sosyal medyayı ve reklamı da tek elden yürütüyorum.
Van'daki bir işletme için İstanbul'dan web tasarım hizmeti almak mantıklı mı?
Evet, mantıklı olabilir; çünkü web sitesi işinin büyük kısmı görüşme, yazışma ve dosya paylaşımıyla yürür. Önemli olan, çalışacağınız kişinin Van'ın müşterisini anlamaya istekli olması ve fotoğraf gibi yerinde yapılması gereken işler için çözüm önermesidir.
Van'daki otelim için sitenin kaç dilde olması gerekir?
Bu, misafirlerinizin kim olduğuna bağlıdır. Çoğu otel için Türkçe ve İngilizce iyi bir başlangıçtır. İran'dan gelen misafiriniz çoksa Farsça temel bilgiler eklemek mantıklı olabilir. Dil sayısını, son bir yılda kimlerin geldiğine bakarak birlikte belirleyebiliriz.
Sadece Instagram hesabım var, ayrıca web sitesine ihtiyacım var mı?
Instagram tanıtım için güçlüdür, ama sizin kontrolünüzde değildir ve Google aramalarında sınırlı görünür. Web sitesi; adresinizi, hizmetlerinizi ve iletişim yolunuzu tek bir yerde, sizin kurallarınızla sunar. İkisi birbirinin yerine değil, birlikte çalışmalıdır.
Van'da web sitesi ne kadar sürede hazır olur?
Süre; sayfa sayısına, dil sayısına ve içeriğin ne kadar hazır olduğuna göre değişir. Metin ve fotoğraflar hazırsa süreç hızlanır. En çok gecikme, fotoğrafların ve onayların beklenmesinden kaynaklanır; bu yüzden takvimi ilk görüşmede birlikte çıkarırız.
Sınır ticareti yapan firmam için sitede neler olmalı?
Ürün grupları, gerçek adres ve depo bilgisi, kurumsal bilgiler, teklif formu ve alıcılarınızın konuştuğu dilde temel bir sürüm olmalı. Gümrük ve vergi konularında yazacağınız bilgileri bir mali müşavire ya da hukukçuya kontrol ettirmenizi öneririm.
Web sitem ChatGPT gibi yapay zekâ araçlarında önerilir mi?
Bunu kimse garanti edemez. Ama sitenizde işinizi, konumunuzu ve hizmetlerinizi açık, düzenli ve tutarlı biçimde anlatırsanız, bu araçların sizi doğru tanıma ihtimali artar. Google İşletme Profiliniz, sosyal medya hesaplarınız ve siteniz aynı bilgiyi verdiğinde bu daha da önem kazanır.
Site yapıldıktan sonra güncellemeyi kendim yapabilir miyim?
Evet, basit metin ve fotoğraf değişikliklerini yapabileceğiniz bir yapı kurabilirim ve nasıl yapacağınızı gösteririm. Daha büyük değişiklikler ya da yeni sayfalar için bana yazabilirsiniz; bunun nasıl ücretlendirileceğini işe başlamadan önce konuşuruz.
Van'daki işiniz için müşterinizi tanıyan, birden çok dilde ve telefonda rahat açılan bir site istiyorsanız, ilk adım olarak işinizi bana anlatmanız yeterli. Kapsamı ve süreci birlikte netleştirmek için web sitesi yaptırma sayfamdaki formdan bana ulaşabilirsiniz.