Son aylarda mailinize ya da telefonunuza "AI SEO hizmeti" teklifi geldiyse yalnız değilsiniz. Bu etiket altında çok farklı şeyler satılıyor ve bazıları işletmenize hiçbir şey kazandırmayabilir. Bu yazıda, satın almadan önce neyi sormanız, hangi vaatten şüphelenmeniz ve hizmetin size uyup uymadığını nasıl anlayacağınız anlatılıyor. Yapay zekâ cevaplarında anılma işini ben GEO hizmeti adıyla yapıyorum; ama burada amacım size benden almanızı söylemek değil, doğru karar vermenizi sağlamak.
Müşteriniz soruyu artık yapay zekâya da soruyor
Bir süre öncesine kadar "yakınımdaki muhasebeci" diye Google'a yazan kişi on mavi bağlantı görürdü. Bugün aynı kişi ChatGPT, Gemini ya da Google'ın kendi özet kutusuna soruyor: "Küçük işletmem için güvenilir bir muhasebe bürosu önerir misin?" Karşısına bağlantı listesi yerine birkaç cümlelik bir cevap çıkıyor ve içinde bir iki işletme adı geçiyor. Adınız orada yoksa, o müşteri sizi hiç görmeden başka birine gidiyor.
Bu cevapları üreten araçlar çoğu zaman internetteki sitelerden, yorumlardan ve işletme kayıtlarından yararlanır. Yani konu sihir değil: sitenizin ne iş yaptığınızı açıkça anlatması, bilgilerinizin her yerde tutarlı olması ve güvenilir görünmesi gerekir. "AI SEO" ya da "yapay zekâ SEO'su" denen şeyin dürüst hâli de bu hazırlıktır.
Bir şeyi baştan söyleyeyim: bu alan yeni ve kimse size garanti verebilecek durumda değil. Araçlar sürekli değişiyor, aynı soruya farklı günlerde farklı cevap veriyorlar. Bu yüzden satın alacağınız şey sonuç sözü değil, doğru yapılmış bir hazırlık ve dürüst bir ölçüm olmalı.
"AI SEO" adıyla satılan dört farklı şey
Arama motorlarında "ai seo ajansı" diye bakan işletme sahibi, aslında dört ayrı ürünle karşılaşıyor. Hepsi aynı adı taşıyor ama aynı işi yapmıyor.
Yapay zekâyla yazılmış içerik. Bazı firmalar "AI SEO" derken, bir araca yüzlerce yazı yazdırıp sitenize yüklemeyi kastediyor. Hızlı ve ucuz görünür. Ancak toplu üretilen, kimsenin doğruluğunu kontrol etmediği metinler hem okuyucuyu hem arama motorunu tatmin etmez. Hatalı bir bilgi yazısı, özellikle hizmet sattığınız bir alanda size zarar verebilir.
Yapay zekâ cevaplarında görünürlük. Müşterinin soracağı sorularda işletmenizin anılması. Çoğu alıcının aradığı şey bu. Burada işin büyük kısmı yazı üretmek değil; sayfaları netleştirmek, bilgileri tutarlı hâle getirmek ve ölçmektir.
Yapay zekâ destekli SEO araçları. Bazı firmalar kendi yazılımlarının abonelik hizmetini satar: raporlar, analizler, öneri listeleri. Araç iyi olabilir, ama bir tablo size müşteri getirmez; öneriyi birinin uygulaması gerekir.
Eski SEO, yeni etiket. Sayfa başlıklarını düzeltmek, hızı artırmak, yerel kayıtları toparlamak yıllardır yapılan işlerdir. Bunlar değerlidir, fakat adı değiştirilip daha pahalı sunuluyorsa bunu bilmek istersiniz.
Teklif alırken ilk sorunuz şu olsun: "Bu hizmette benim adıma tam olarak ne yapılacak?" Cevap bu dört kutudan hangisine düştüğünü gösterir.
Bu hizmet kimlere gerçekten uygun?
Yapay zekâ cevaplarına yatırım yapmak herkes için aynı derecede mantıklı değil. Benim gördüğüm kadarıyla şu gruplara uyuyor.
- Google'da iyi yerde olup yapay zekâ cevaplarında geçmeyenler. Sitesi sıralamada görünür ama müşteriler "ChatGPT sizi önermedi" diyorsa, burada somut bir boşluk var.
- Danışmanlık sektörleri. Avukat, hekim, mali müşavir gibi uzmanlar; insanlar bu alanlarda güven için soru soruyor ve cevap arıyor. Yalnız bu sektörlerde içeriğin kurallara uygun, bilgilendirici ve sonuç vaadi içermeyen biçimde yazılması şart.
- Google özetleri yüzünden ziyaretçi kaybettiğini düşünenler. Sorunun cevabı arama sayfasında verilince tıklama azalabiliyor. Bu işletmeler için amaç, o özetlerde de kaynak olarak anılmak.
- Yeni bir alanda erken davranmak isteyenler. Rakipleriniz henüz bu işi düşünmüyorsa, hazırlığı erken yapmanın bir avantajı olabilir; ama bu bir garanti değil, bir olasılık.
Hizmetin kime uymadığını da net söylemeliyim. Yeni açılmış, hiç sayfası olmayan bir işletmenin önce temel bir siteye ihtiyacı var. Telefonla ve tavsiyeyle iş alan, internetten müşteri beklemeyen bir esnaf için de bu yatırım acil değil. Bu konuya aşağıda ayrıca döneceğim.
Vaatleri sınamak: hangi cümle alarm vermeli?
Satış görüşmesinde duyduğunuz bazı cümleler, karşınızdakinin işi bilmediğini ya da bilip de size söylemediğini gösterir.
"Yapay zekâ cevaplarında birinci yapıyoruz." Yapay zekâ araçları sıralama listesi vermez; aynı soruya her seferinde biraz farklı cevap üretir. Kimse bir işletmeyi bu cevaplarda "birinci" garantisiyle koyamaz. Garanti veren, ya bilmiyordur ya da satış yapıyordur.
"Siteniz için bir günde yüzlerce sayfa üretiyoruz." Sayfa sayısı hedef değildir. Sizi tanıyan, işinizi doğru anlatan az sayıda iyi sayfa, doldurma metinlerden değerlidir. Hacim bir değer ölçüsü sayılmaz.
"Yöntemimiz gizli, açıklayamayız." Gizli yöntem yoktur; çünkü bu araçlar herkese açık bilgilerden beslenir. Ne yapılacağı size anlaşılır biçimde anlatılabiliyor olmalı.
"Raporu araçtan alıp göndereceğiz." Ekran görüntülerinden oluşan raporda sizin işinizi ilgilendiren bir yorum yoksa, ödediğiniz şey yazılımın ekranı olur.
"Sitenize bakmadan fiyat verebiliriz." Sitenizin durumunu görmeden verilen teklif, ya fazla ya eksik iş içerir. Bir ön inceleme olmadan ciddi teklif çıkmaz.
Bu listede yer almayan bir şey de var: gerçek firma adlarını ya da belirli araçları kötülemiyorum. Araçların kendisi suçlu değil; mesele, aracın ne için kullanıldığı ve size nasıl anlatıldığı.
Tekliflerde bakılacak ölçütler
İki üç firmadan teklif aldıysanız, aşağıdaki başlıkları yan yana koyup karşılaştırın. Fiyat tek başına karar vermek için yetersiz bir ölçüdür.
Önce inceleme var mı? İyi bir teklif, sitenizin ve yapay zekâ cevaplarındaki durumunuzun bir ön değerlendirmesiyle başlar. Hiç bakılmadan verilen paket, herkese aynı paketi satma işaretidir.
Hangi sorular test edilecek? Hizmetin özü, sizin müşterinizin soracağı soruları araçlara sorup işletmenizin anılıp anılmadığına bakmaktır. Bu soruların listesini yazılı isteyin. Listeyi bilmeyen biri, ne ölçtüğünü de bilmiyordur.
Ölçümün sınırı söyleniyor mu? Dürüst bir teklif, bu alanda ölçümün kesin olmadığını açıkça yazar. "Her şeyi ölçüyoruz" diyen yerine "şunu ölçebiliriz, şunu ölçemeyiz" diyen daha güvenilirdir.
Sitenin temeline bakılıyor mu? Yapay zekâ araçları çoğu zaman arama sonuçlarındaki sitelerden de yararlanır. Google'da zayıf bir site, yapay zekâ cevaplarında da zor yer bulur. Teklifte temel SEO işleri yoksa, üst kata bina yapılıyor demektir.
Metinleri kim yazıp onaylıyor? Özellikle sağlık, hukuk ve finans gibi alanlarda içeriğin doğruluğundan kimin sorumlu olduğunu öğrenin. Araçla üretilmiş, kimsenin okumadığı bir metin sitenizde sizin adınıza yayınlanır.
Rapor nasıl ve ne sıklıkla geliyor? Sade dille, belirli aralıklarla ve "ne değişti, ne yapacağız" sorusuna cevap veren bir rapor isteyin.
Fiyatı ne belirler? (rakam vermeden)
Burada size bir fiyat söylemeyeceğim; çünkü işin kapsamı bilinmeden verilen rakam yanıltıcıdır. Ama neyin fiyatı artırıp azalttığını anlatabilirim.
- Sitenizin mevcut durumu. Temeli sağlam bir site için iş daha az, çok eksiği olan bir site için daha fazladır.
- Sayfa ve hizmet sayısı. Tek hizmeti olan bir işletme ile onlarca alt hizmeti olan bir işletmenin sayfa ihtiyacı aynı değildir.
- Dil sayısı. Her dil kendi pazarının sorularıyla ayrı çalışmayı gerektirir; çeviri yetmez.
- Sektörün hassasiyeti. Sağlık ya da hukuk gibi kısıtlı alanlarda her cümlenin titizlikle yazılması ve kontrol edilmesi gerekir.
- Tek seferlik mi, sürekli mi? Bir kez hazırlık yapılabilir ya da aylık kontrol ve raporla sürdürülebilir. İkisi farklı fiyatlandırılır.
- Kiminle çalıştığınız. Büyük bir ekip, toplantı ve yönetim maliyeti taşır. Tek kişiyle çalışmak genelde daha doğrudan olur, ama işin büyüklüğüne göre kapasite sınırı olabilir. Ben tek başıma çalışıyorum; bunun avantajı da sınırı da bu.
Fiyat karşılaştırırken kalemleri eşitleyin. Biri sadece rapor, diğeri düzeltme ve içerik de içeriyorsa, ucuz görünen aslında daha az iş yapıyor olabilir.
Benimle çalışma süreci nasıl işliyor?
Soyut kalmasın diye kendi yöntemimi anlatayım. Bu hizmetin sayfasında yazanların dışında bir şey vaat etmiyorum.
İlk adım ön inceleme: Sitenize bakar, işletmenizin yapay zekâ cevaplarındaki mevcut durumunu görür ve nereden başlanacağını söylerim. Sonra yapılacakları öncelik sırasıyla ve nelerin ölçülebileceğini belirterek yazılı bir plan ve teklif olarak sunarım. Onayınızla temel düzeltmelere geçerim: önce Google'da sizi geride tutan teknik ve içerik eksiklerini gideririm, çünkü yapay zekâ işinin zemini orasıdır. Ardından sayfalarınızı müşterinin sorduğu soruları kısa, açık ve doğru cevaplayacak biçimde düzenler, işletme bilgilerinizi her yerde tutarlı hâle getiririm. Son aşamada aynı soruları belirli aralıklarla tekrar sorar, değişimi sade bir dille raporlarım.
Hizmet kapsamında şunlar var: yapay zekâ cevaplarında durum tespiti, SEO temelinin kontrolü, soru-cevap odaklı içerik, sitenin arka planına işletmenizin kim olduğunu ve nerede hizmet verdiğini makinelere anlatan ek bilgiler, Google işletme profili ve yorumlar gibi site dışı güven sinyalleri, ve düzenli kontrol ile rapor. Kapsamda olmayan şeyi baştan söylerim: sıralama sözü, belirli bir araçta görünme garantisi, gelir vaadi.
Diyelim ki iki farklı işletmesiniz
Varsayımsal iki örnek, kararın nasıl değiştiğini gösterebilir. İkisi de kurgudur, gerçek bir müşteri değildir.
Diyelim ki küçük bir mali müşavirlik bürosunuz. Siteniz sekiz yıldır var, Google'da "mali müşavir" aramalarında ilk sayfadasınız. Ama bir tanıdığınız ChatGPT'ye sorduğunda sizin yerinize iki rakibinizin adı çıkmış. Burada temel sağlam; eksik olan, hizmetlerinizi soru-cevap biçiminde anlatan sayfalar ve her yerde aynı yazılmış bilgiler. Bu işletme için ön inceleme ve içerik düzeni mantıklı bir başlangıç. Beklenti de gerçekçi olmalı: birkaç ay sonra bazı sorularda adınızın geçmesi mümkün, ama hangi soruda ve ne sıklıkla olacağı belirsiz.
Diyelim ki iki ay önce açılmış bir butik otelsiniz. Sitenizde üç sayfa var, Google işletme profiliniz yeni, yorumunuz az. Size "AI SEO paketi" satmaya çalışan biri, bunu yapay zekâ cevaplarında öne çıkaracağını söylüyor. Ama burada önce temelin atılması gerekiyor: sayfalar, profil, ilk yorumlar. Yapay zekâ araçları zaten henüz tanımadıkları bir işletmeyi önermekte zorlanır. Bu otel için doğru yatırım önce klasik SEO ve yerel görünürlük olur; yapay zekâ cevapları ikinci adımdır.
Kendiniz mi yapmalı, uzmana mı vermeli?
Her şeyi dışarıdan almanız gerekmiyor. Kendi başınıza yapabileceğiniz birkaç şey var:
- Müşterilerinizin sık sorduğu on soruyu yazın ve bunları ChatGPT, Gemini gibi araçlara kendiniz sorun. Adınız geçiyor mu, ne söyleniyor, not alın.
- Google işletme profilinizi güncel tutun, yorumlara cevap verin.
- Adınız, adresiniz ve telefonunuz web sitenizde, sosyal medyada ve rehberlerde birebir aynı olsun.
- Hizmet sayfalarınıza, müşteriden duyduğunuz soruların kısa cevaplarını ekleyin.
Bu denemeyi tek seferde değil, iki üç hafta arayla tekrarlayın ve her seferinde tarihi, kullandığınız aracı, sorduğunuz soruyu ve cevapta adınızın geçip geçmediğini bir tabloya yazın. Böylece hem rakiplerinizin hangi bilgilerle anıldığını görürsünüz hem de ileride bir uzmanla çalışırsanız başlangıç noktanız belgelenmiş olur. Cevapta yanlış bir bilgi görürseniz, örneğin eski bir adres ya da kapanmış bir hizmet, bunun kaynağını bulmaya çalışın; genellikle sitenizde ya da bir rehberde güncellenmemiş bir kayıt vardır.
Bunlar işe yarar ve ücretsizdir. Uzmana ihtiyaç şu noktada ortaya çıkar: sitenin teknik yapısı müdahale gerektiriyorsa, birden fazla dilde çalışıyorsanız, sağlık ya da hukuk gibi kuralların hassas olduğu bir alandaysanız ya da zamanınız yoksa. Bir uzman, neyin öncelikli olduğunu bilir ve sizi gereksiz işlerden korur. Ama yukarıdaki değerlendirme listesi, ona vereceğiniz brifingin de temeli olur.
Bu hizmete ne zaman gerek yok?
Dürüst olmak gerekirse, bazı durumlarda yapay zekâ cevapları için para harcamak erken olur.
- Siteniz yoksa ya da çok zayıfsa. Önce sağlam bir site gerekir.
- Müşteriniz internetten gelmiyorsa. Tamamen tavsiye ve telefonla iş alıyor, rakipleriniz de internetteki varlığı umursamıyorsa, bu yatırım şimdilik beklesin.
- Google'da hiç görünmüyorsanız. Yapay zekâ araçları genellikle önce arama sonuçlarındaki siteleri kaynak alır. Önce klasik SEO.
- Bütçeniz tek bir şeye yetiyorsa. O bütçeyi Google işletme profili, hizmet sayfaları ve temel SEO'ya harcamak çoğu zaman daha verimlidir.
- Anlık sonuç bekliyorsanız. Bu işte hızlı ve garantili sonuç yok. Hemen müşteri lazımsa, reklam gibi başka kanallara bakmak daha gerçekçidir.
Yapay zekâ cevapları için hizmet sayfası nasıl olmalı?
Bir hizmet sayfasının yapay zekâ araçlarına da insanlara da anlaşılır olması aynı şeyi gerektirir: açıklık. Aşağıdaki düzen çoğu işletme için iyi çalışır. Başlıkta ne yaptığınız ve hangi şehir ya da bölgede çalıştığınız tek cümlede yer alsın. İlk paragraf, hizmetin sade bir tanımı olsun. Sonra müşterinin gerçekten sorduğu soruları, kısa cevaplarla sıralayın. Çalışma sürecini adım adım anlatın ve sayfanın sonunda iletişim bilgilerinizi, diğer yerlerde yazdığınızla birebir aynı biçimde verin.
Bu düzen sihirli değil; ama sayfanın "bu işletme ne yapar, kime hizmet verir, nasıl çalışır" sorularına hızlıca cevap vermesini sağlar. Bir araç sizi öneriyorsa, genellikle bu bilgileri bulabildiği içindir.
Sektöre göre müşteri neyi soruyor?
Yapay zekâ araçlarına yazılan sorular, Google'a yazılan kelimelerden daha uzun ve daha konuşma diline yakındır. İş yaptığınız alana göre bu sorular da değişir, hazırlığı buna göre yapmak gerekir.
Muhasebe, danışmanlık ve benzeri hizmet işlerinde soru genellikle bir karşılaştırma ya da öneri isteği olur: "Küçük bir şirket için hangi tür destek yeterli olur?" ya da "Bu işi yaptıran birinin dikkat etmesi gerekenler neler?" Burada işletmenizin kime hizmet verdiğini açık yazmanız, cevabı alan kişinin sizi doğru eşleştirmesini sağlar.
Yerel işletmelerde, yani otel, restoran, klinik ve atölye gibi yerlerde soru çoğunlukla konumla başlar: "Şu semtte aile için uygun bir yer var mı?" Bu tür sorularda Google işletme profilinizin eksiksizliği, yorumların düzeni ve adres bilgisinin her yerde aynı olması öne çıkar.
Sağlık ve hukuk gibi kısıtlı alanlarda insanlar çoğunlukla teşhis ya da hüküm aramaz, nereye başvuracağını öğrenmek ister: "Bu konuda hangi uzmana gitmeliyim?" Bu sorulara verilecek içerik bilgilendirici olmalı, sonuç vaadi içermemeli ve kurallara uygun yazılmalı. Tıbbi ya da hukuki tavsiye sitelerden değil, uzmanın kendisinden gelir; içerik sadece doğru kapıyı göstermelidir.
Ürün satanlarda ise soru genellikle ölçüt içerir: "Hangi özelliklere bakmalıyım?" Burada ürün sayfasındaki net ve dürüst bilgi, abartılı ifadelerden daha çok işe yarar.
Bu yüzden iyi bir çalışma, "sektörünüz için genel bir paket" değil, sizin müşterinizin kullandığı cümlelerle başlar. Teklif veren kişiye "benim müşterim bu işi nasıl soruyor?" diye sorun. Cevabı akıcıysa, işi anlıyordur; genel geçer cümlelerle geçiştiriyorsa, paket satıyordur.
Bir ek not: ilk ön incelemede genellikle müşterilerinizin size en sık sorduğu soruları, telefonda ya da mesajda duyduğunuz cümleleri not etmeniz istenir. Çünkü bu cümleler, yapay zekâ araçlarına yazılacak soruların en güvenilir kaynağıdır. Kendi satış ekibiniz ya da resepsiyonunuz varsa onlara da danışın; sahada duyulan sorular çoğu zaman planlanan sorulardan farklıdır.
En sık yapılan hatalar
Her şeyi araca yazdırıp yayınlamak. Kontrol edilmemiş metin hata içerir, hata güveni düşürür.
Bilgileri her yerde farklı yazmak. Bir yerde "Ltd. Şti.", diğerinde kısa ad, telefon numarası iki farklı biçimde... Bu tutarsızlık, hem arama motorlarının hem yapay zekâ araçlarının işletmenizi tanımasını zorlaştırır.
Temeli atlayıp doğrudan "AI" katmanına geçmek. Yavaş ya da mobilde bozuk bir sitenin üstüne yapay zekâ çalışması eklemek pek bir şey değiştirmez.
Tek bir araçta çıkan cevaba bakıp karar vermek. Aynı soru farklı araçlarda ve farklı günlerde farklı cevap verebilir. Tek denemeden sonuç çıkarmayın.
Ölçüm beklentisini yanlış kurmak. Yapay zekâ cevaplarından gelen ziyaretin tam olarak ölçülmesi her zaman mümkün değil. Raporda kesin bir rakam görmek yerine yön ve eğilim görmeyi bekleyin.
Sık sorulan sorular
AI SEO ile klasik SEO aynı şey mi?
Birbirine çok yakın, ama aynı değil. Klasik SEO, sitenizin arama sonuçlarında görünmesine odaklanır. AI SEO ise müşterilerin sorduğu soruların yapay zekâ cevaplarında işletmenizin anılmasını hedefler. İkincisi birinciye dayanır: Google'da zayıf bir site, yapay zekâ cevaplarında da zor yer bulur. Bu yüzden iyi bir çalışma önce temelden başlar.
AI SEO ajansı seçerken neye bakmalıyım?
Sitenize bakmadan teklif verip vermediğine, ne yapacağını anlaşılır anlattığına, ölçümün sınırlarını dürüstçe söylediğine ve sıra ya da gelir garantisi vermediğine bakın. Metinleri kimin yazıp onayladığını ve raporun nasıl geleceğini sorun. Yukarıdaki teklif ölçütleri bu karşılaştırma için bir başlangıç listesidir.
Yapay zekâ cevaplarında birinci olmayı garanti eden var mı?
Dürüst hiç kimse bunu garanti edemez. Bu araçlar sabit bir sıralama listesi tutmaz ve cevaplar zamanla değişir. "Garanti" kelimesini duyduğunuz yerde teklifi daha dikkatli okuyun.
Bu hizmetin sonucunu ne zaman görürüm?
Kesin bir süre veremem; çünkü sitenizin başlangıç durumuna, sektörünüzün rekabetine ve araçların güncelleme hızına bağlı. Genelde önce temel düzeltmelerin etkisi, sonra yapay zekâ cevaplarındaki değişim görülür. Belirli aralıklarla aynı soruları tekrar sorup değişimi birlikte değerlendirmek en sağlıklı yoldur.
Yapay zekâyla yazılmış içerik sitem için zararlı mı?
Kendi başına zararlı değil; sorun kontrolsüz kullanımda. Bir araç taslak çıkarabilir, ama doğruluğu, işletmenize uygunluğu ve üslubu bir insanın kontrol etmesi gerekir. Özellikle sağlık, hukuk ve finans gibi alanlarda bu kontrol şarttır.
Fiyatı neye göre belirleniyor?
Sitenizin mevcut durumuna, sayfa ve dil sayısına, sektörünüzün hassasiyetine ve işin tek seferlik mi sürekli mi olacağına göre. Rakam vermeden önce ön inceleme yapmak gerekir; sitenizi görmeden verilen fiyat tahmindir.
Küçük bir işletme için bu yatırım mantıklı mı?
Müşterileriniz internette arama yapıyorsa ve temel siteniz sağlamsa, küçük ölçekli bir hazırlık mantıklı olabilir. Ama sitesi olmayan ya da Google'da görünmeyen küçük bir işletme için önce temel SEO daha öncelikli. Bütçe sınırlıysa, sırayı doğru kurmak daha önemli.
Kendi başıma yapabilir miyim?
Birçok şeyi evet. Müşteri sorularını yapay zekâ araçlarına sorup sonucu not almak, profilinizi güncel tutmak ve bilgilerinizi tutarlı yazmak ücretsiz yapılabilir. Teknik düzeltme, çok dilli çalışma ya da hassas sektör gerekiyorsa uzman desteği zaman kazandırır.
Hangi hizmete ihtiyacınız olduğundan emin değilseniz, sitenizi ve mevcut durumunuzu birlikte inceleyip gerçekçi bir yol haritası çıkarabilirim. Süreç ve kapsam GEO hizmeti sayfasında yazılı; sorularınız için bana ulaşın, işinize yarayıp yaramayacağını açıkça söylerim.