Muğla'da küçük bir otel işletiyorsunuz. Gördüğünüz bir sitenin tasarımını beğendiniz, ama onu yapan kişi İstanbul'da. Yakın çevrenizden biri "Elini sıkmadığın adama iş verilmez, mutlaka yüz yüze görüş" diyor. İçinizde de bir tereddüt var: Bu kadar uzaktan iş yürür mü, param ortada kalır mı?
Bu tereddüt çok normal. Ben İstanbul'da çalışıyorum ve müşterilerimin önemli bir kısmı başka şehirlerde. Bu yazıda başka şehirdeki tasarımcıyla çalışmak nasıl işliyor, hangi işler uzaktan rahat yürür, hangi durumlarda yüz yüze görüşmek gerçekten işe yarar, güveni nelere bakarak kurarsınız, hepsini anlatıyorum.
Uzaktan çalışmak günlük hayatta nasıl görünür?
Uzaktan çalışmak, "iş yapılıyor ama kimse ortada yok" demek değildir. Tıpkı bankanızla telefondan ve uygulamadan işlem yapmanız gibi, bir düzen içinde ilerler. Tipik bir süreç şöyledir:
- İlk görüşme: Telefon ya da görüntülü arama. Ne iş yaptığınızı, kimlere hizmet verdiğinizi, sitenizden ne beklediğinizi anlatırsınız.
- Yazılı özet: Konuştuklarınız bir mesaj ya da e-postayla yazıya dökülür. Böylece iki taraf da aynı şeyi anladığından emin olur.
- Taslak gösterimi: Tasarımcı çalışmayı bir bağlantı üzerinden size gösterir. Telefonunuzdan da bilgisayarınızdan da açıp bakabilirsiniz.
- Geri bildirim turları: Değişiklik isteklerinizi mesajla ya da kısa bir görüşmeyle iletirsiniz.
- Yayına alma: Siz onay verdikten sonra site yayına çıkar.
Bu akışta sizin zorlanacağınız bir teknik adım yoktur. Bağlantıya tıklar, bakar, yorumunuzu yazarsınız.
Görüşmeler nasıl yapılır?
Ben görüşmeleri genellikle görüntülü aramayla yaparım. Ekranı paylaşıp sayfayı birlikte gezmek, uzun bir e-postadan çok daha hızlıdır. Bazı müşterilerim ise telefonda konuşmayı tercih eder. Hangisi size rahat geliyorsa onu söylemeniz yeterli.
Görüşmeyi verimli yapmak için şunları öneririm:
- Görüşmeden önce ne istediğinizi üç dört cümleyle not edin.
- Beğendiğiniz ve beğenmediğiniz iki üç siteyi gösterebilecek şekilde hazırlanın.
- Görüşme sonunda "Bugün neyi karara bağladık?" diye sorun.
- Kararları yazılı olarak isteyin.
Yazılı özet, uzaktan çalışmanın en önemli güvencesidir. Aylar sonra "Ben böyle demiştim" tartışması çıkmaz, çünkü herkesin elinde aynı not vardır.
Logo, fotoğraf ve yazılar nasıl gönderilir?
Burada çoğu işletme sahibi gereksiz yere endişelenir. Dosya göndermek, bir fotoğrafı bir yakınınıza göndermekten farklı değildir.
| Ne göndereceksiniz? | Nasıl? |
|---|---|
| Logo | Elinizdeki en iyi dosyayı e-postayla ya da mesajla, özellikle matbaadan gelen orijinal dosyayı |
| Fotoğraflar | Bir paylaşım bağlantısı ya da e-posta; çok sayıdaysa klasör halinde |
| Yazılar | Düz bir belge ya da doğrudan mesaj; hizmet listesi madde madde olabilir |
| Şifreler ve erişimler | Mümkünse telefonla söyleyin ya da güvenli bir yöntem isteyin; sıradan mesajla düz yazmayın |
Fotoğraflar konusunda bir ipucu vereyim: telefonla çektiğiniz fotoğrafları mesajlaşma uygulamasından gönderirseniz kalite düşebilir. Tasarımcıya "Orijinal kalitede göndermek istiyorum, nasıl yapayım?" diye sorun. Ben bu soruyu sevinçle cevaplarım, çünkü iyi fotoğraf iyi siteyi getirir.
Şifre konusunda da dikkatli olun. Alan adınız ya da yönetim erişiminiz gibi bilgiler işletmenizin anahtarıdır. Bunları ilk tanıştığınız gün değil, güven oluştuktan sonra ve kontrollü biçimde paylaşın. Sitenin ve alan adının sahibi her zaman siz olmalısınız; bunu baştan konuşun.
Onaylar nasıl alınır?
Uzaktan çalışırken "Onay verdim mi, vermedim mi?" karışıklığı olmaması için basit bir kural koyun: her aşamada net bir cümle yazın. Örneğin "Ana sayfa taslağını onaylıyorum, iletişim sayfasında şu üç değişikliği istiyorum."
Yayından önce kendiniz şunları yapın:
- Siteyi kendi telefonunuzda açıp gezin.
- Telefon numaranızı, adresinizi, çalışma saatlerinizi gözle kontrol edin.
- Yazılarınızdaki isim ve yazım hatalarına bakın.
- Bir yakınınıza da gösterip ilk izlenimini sorun.
Bu kontrolü sizden başka kimse tam yapamaz, çünkü işinizi en iyi siz bilirsiniz.
Güven için nelere bakmalısınız?
Yüz yüze tanışmadan güven kurmak, doğru işaretleri bilmekle mümkündür.
- Daha önce yaptığı işler: Gerçek sitelere bakın. Mümkünse o sitelerin sahiplerine sorabileceğiniz bir referans isteyin.
- Soruları cevaplama biçimi: Sorularınıza açık ve sabırlı cevap veriyor mu? İlk görüşmedeki tavrı, işin geri kalanının habercisidir.
- Yazılı teklif ve kapsam: Neyin işe dahil olduğu, neyin olmadığı, süreç ve teslim şekli yazılı olmalı.
- Sahiplik: Site bittiğinde alan adı ve içerik sizde mi kalıyor?
- Bitişten sonra ulaşılabilirlik: Yayından sonra bir sorun çıkarsa kime yazacağınızı bilmelisiniz.
- Acele ettirmemesi: Sizi baskıyla karar vermeye zorlayan biri yakından da uzaktan da riskli bir işaretir.
Bir tasarımcının ofisinin olması ya da olmaması, işin kalitesi hakkında tek başına bir şey söylemez. Yazılı, şeffaf ve ulaşılabilir biri daha önemlidir.
Yüz yüze görüşme ne zaman gerçekten işe yarar?
Yüz yüze görüşme şart değildir, ama bazı durumlarda değer katar:
- Mekânınızın havasını tasarıma yansıtmak istiyorsanız (otel, restoran, klinik). Tasarımcı mekânı görürse fotoğraf ve ton konusunda daha isabetli öneriler sunabilir.
- Fotoğraf ya da video çekimi birlikte planlanıyorsa.
- Birden fazla karar vericinin olduğu, toplantı halinde ilerlemek istediğiniz işletmelerde.
- Siz sohbet ederek daha rahat anlatan biriyseniz ve bu güveninizi artıracaksa.
Yüz yüze görüşmenin gerekmediği durumlar ise genellikle şunlardır: Net bir hizmet tanıtımı yapılacaksa, içerik ve fotoğraflar hazırsa, iletişimi yazılı ve görüntülü görüşmeyle rahat yürütebiliyorsanız. Uygun bir mesafedeyse tek bir tanışma toplantısı yapılabilir; ama bunu zorunluluk olarak görmenize gerek yok.
Sık sorulan sorular
Başka şehirdeki tasarımcı benim bölgemi tanımaz mı?
Yerel pazarı tanımak önemli, ama bunu görüşmede öğrenebilir. Müşterilerinizin kim olduğunu, hangi semtten ya da şehirden geldiğini ve nasıl aradığını tasarımcıya anlatmanız yeterlidir. İyi bir tasarımcı bu soruları kendisi sorar.
Sorun çıkarsa elini sıkacak kimse olmaz mı?
Bu yüzden baştan yazılı kapsam ve iletişim kanalı önemlidir. Yazılı bir anlaşma, tek başına el sıkışmaktan daha sağlam bir güvencedir. Ayrıca site ve alan adı sizin adınıza kayıtlıysa riskiniz çok daha düşüktür.
Yurt dışındaki bir tasarımcıyla çalışmak farklı mı?
Temel düzen aynıdır, ama saat farkı, dil ve sözleşme konularına ek olarak dikkat etmeniz gerekir. Ödeme ve vergi konularında mali müşavirinize danışmak iyi olur.
Görüşmelerde teknik dil anlamazsam ne yapmalıyım?
Anlamadığınızı söyleyin. İyi bir tasarımcı işi sade anlatmak zorundadır. Anlamadığınız bir şeyi onaylamayın.
Sonuç
Mesafe, doğru bir düzenle kolayca aşılan bir konudur. Asıl mesele şehir değil; iletişimin açıklığı, kapsamın yazılı olması ve sitenin sahibinin siz olmasıdır. Kendi işiniz için nasıl bir yol izleneceğini konuşmak isterseniz web sitesi yaptırma sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.