Telefonunuzdan bir restoranın menüsüne bakmak istiyorsunuz. Sayfa açılıyor, ama menü bir türlü gelmiyor. Sonunda geldiğinde tam "Rezervasyon" düğmesine basacakken sayfa aşağı kayıyor ve yanlış yere dokunuyorsunuz. Birkaç saniye içinde siteyi kapatıp bir sonraki sonuca geçiyorsunuz.
Sizin siteniz de ziyaretçinin gözünde böyle görünüyor olabilir. Kendi telefonunuzda, hızlı internette fark etmezsiniz. Ama randevu almak isteyen bir hasta, kalabalık bir yerde zayıf çekim gücüyle sitenizi açtığında tablo değişir. Google bu deneyimi ölçüyor ve buna "Core Web Vitals" diyor. core web vitals nedir sorusunun kısa cevabı şu: sitenizin ziyaretçiye nasıl hissettirdiğini ölçen üç not.
Üç not: Google neye bakıyor?
Bu üç notun teknik adları var, ama işletme sahibi için önemli olan günlük karşılıklarıdır. Kısaltmaları yalnızca bir kez veriyorum, sonra günlük adlarıyla devam edeceğim:
- Açılış hızı: Sayfadaki en büyük parçanın (genelde ana görsel ya da büyük başlık) ekranda görünmesi ne kadar sürüyor? Teknik adı en büyük içeriğin görünme süresi (LCP).
- Tepki hızı: Bir düğmeye ya da menüye dokunduğunuzda site ne kadar çabuk cevap veriyor? Teknik adı etkileşim gecikmesi (INP).
- Sayfa sabitliği: Sayfa açılırken yazılar ve düğmeler yerinden oynuyor mu? Teknik adı düzen kayması (CLS).
Google'ın "iyi" saydığı eşikler şöyle:
| Not | Günlük anlamı | "İyi" sayılan seviye |
|---|---|---|
| Açılış hızı | Ana içerik ne zaman görünüyor? | 2,5 saniye ya da daha az |
| Tepki hızı | Dokununca ne kadar bekliyorsunuz? | 200 milisaniye ya da daha az |
| Sayfa sabitliği | Sayfa zıplıyor mu? | Neredeyse hiç kayma olmaması |
Sayfa sabitliği için Google küçük bir sayı kullanıyor (0,1 ve altı iyi sayılıyor), ama siz bunu "zıplama yok" diye okuyabilirsiniz.
Bu üç not işinizi nasıl etkiler?
Bunu bir vitrin gibi düşünün. Dükkânınızın kapısı zor açılıyorsa, içeri girenler sayılıdır. Girdiklerinde raflar yerinden oynuyorsa, güvensizlik hissederler. Web sitesinde de aynısı olur.
Müşterilerimde en sık gördüğüm üç sonuç şunlar:
- Ziyaretçi sayfa açılmadan vazgeçiyor ve siz bunu hiç bilmiyorsunuz. Çünkü giden kişi form doldurmadığı için bir iz bırakmıyor.
- Telefonla arama düğmesi ya da WhatsApp simgesi geç geliyor, o arada kişi rakibinizin sitesine geçiyor.
- Sayfa zıplarken yanlış yere dokunan kişi sinirleniyor ve sitenize güveni azalıyor.
Yani mesele "Google'a sevimli görünmek" değil, önce gerçek müşterinizi kaybetmemek.
Sıralamaya etkisi: abartmadan
Bu konuda çok fazla abartılı anlatım var, ben açık söyleyeyim. Bu üç not Google'ın sıralamada baktığı onlarca işaretten yalnızca biridir. Notlarınız mükemmel olsa bile siteniz bunun sayesinde birinci sıraya çıkmaz. İçeriğinizin aranan konuya cevap vermesi, sitenizin güvenilir olması ve başka sitelerden alınan referanslar çok daha ağır basar.
Ama şu da doğru: notlarınız kötüyse, hem sıralamada küçük bir dezavantaj yaşarsınız hem de asıl önemlisi, sitenize gelen kişileri kaçırırsınız. Aynı içeriğe sahip iki rakip site arasında, sayfası daha rahat açılan avantaj kazanabilir. Bu yüzden bu notları "yarışı kazandıran şey" değil, "yarışta ayağınıza dolanmaması gereken şey" olarak görün.
Sizin kontrol edebilecekleriniz
Teknik bilgi gerekmeden şunları yapabilirsiniz:
- Kendi telefonunuzda deneyin. Wi-Fi'yi kapatıp mobil veriyle sitenizi açın. Ana sayfa ne kadar sürede geliyor? Dokunduğunuzda tepki veriyor mu? Sayfa kayıyor mu?
- Google'ın ücretsiz aracı PageSpeed Insights'a adresinizi yazın. Sonuç sayfasında üç notunuzun yeşil, sarı ya da kırmızı olduğunu göreceksiniz. Yeşil iyi, sarı geliştirilebilir, kırmızı sorunlu demek.
- Search Console'a bakın. Sitenizi Google Search Console'a eklediyseniz, "Core Web Vitals" bölümünde hangi sayfaların sorunlu olduğunu görürsünüz. Bu bölüm gerçek ziyaretçilerin deneyimini yansıtır, o yüzden en güvenilir kaynak odur.
- Ana sayfa yerine en çok müşteri getiren sayfayı da test edin. Çoğu zaman hizmet ya da iletişim sayfası ana sayfadan daha ağırdır.
Bir uyarı: PageSpeed Insights'ta iki ayrı bölüm göründüğünü fark edebilirsiniz. Biri gerçek ziyaretçilerden toplanan veriyi, diğeri anlık bir test sonucunu gösterir. Küçük bir sitede gerçek veri hiç görünmeyebilir. Bu bir sorun değil, sadece yeterli ziyaretçi olmadığı anlamına gelir.
Uzmanın yapacakları
Notlar kötü çıktığında düzeltme işini bir web geliştirici ya da SEO uzmanı yapar. Genellikle şunlar gündeme gelir:
- Çok büyük görsellerin küçültülmesi, böylece ana içerik daha çabuk görünür.
- Gereksiz eklentilerin, reklam ve takip kodlarının azaltılması. Her biri sayfayı biraz daha ağırlaştırır.
- Görsellere ve reklam alanlarına önceden yer ayrılması, sayfa açılırken zıplamanın engellenmesi.
- Sitenin barındığı sunucunun, yani sitenizin dosyalarının durduğu bilgisayarın yeterli olup olmadığının kontrolü.
- Yazı tiplerinin ve düğmelerin tepki hızını yavaşlatan ağır kodların sadeleştirilmesi.
Uzmana şunları sorun: "Hangi sayfada hangi not kötü? Sorunun asıl nedeni ne? Düzelttikten sonra hangi araçla, hangi tarihte tekrar ölçeceğiz?" İyi bir uzman bunlara somut cevap verir, "her şeyi hızlandıracağım" gibi genel sözler vermez.
Ne kadar sürer?
Basit bir kurumsal sitede görsellerin küçültülmesi ve birkaç ayar bir iki günde biter. Ağır bir eklenti düzeni ya da eski bir site altyapısı varsa iş haftalara yayılabilir, bazen siteyi yenilemek daha mantıklı olur. Bir de şunu bilin: Search Console'daki gerçek ziyaretçi verisi düzeltmeden sonra hemen değişmez, çünkü Google son yaklaşık bir aylık deneyimi toplar. Sabırlı olun.
Sık sorulan sorular
Core Web Vitals notlarım kırmızıysa Google beni sıralamadan siler mi?
Hayır. Kırmızı not sitenizi listeden çıkarmaz. Ama uzun vadede kötü deneyim hem küçük bir sıralama dezavantajı hem de müşteri kaybı demektir. Önce ziyaretçi kaybını düşünün.
Bu notları kendim düzeltebilir miyim?
Ölçmek kolaydır, ama düzeltmek çoğunlukla teknik müdahale ister. Siteniz hazır bir sistemle yapıldıysa bazı ayarlar kolay olabilir, fakat neyi değiştirdiğinizi bilmeden yapılan müdahale siteyi bozabilir. Uzmana yaptırmak daha güvenlidir.
Mobil ve bilgisayar notları neden farklı çıkıyor?
Telefonlar daha yavaş işlemci ve zayıf bağlantıyla çalışır, o yüzden mobil notlar genelde daha düşüktür. Müşterileriniz çoğunlukla telefondan geldiği için mobil nota öncelik verin.
Notlarımı ne sıklıkla kontrol etmeliyim?
Üç ayda bir bakmak yeterlidir. Ayrıca sitenize yeni bir eklenti, büyük bir görsel ya da reklam kodu eklendiğinde de kısa bir kontrol yapın.
Sonuç
Sitenizin üç notunu bilmek, ziyaretçinin gözüyle görmenizi sağlar. Sıralamada mucize beklemeyin, ama sitenizin müşteriyi kapıda kaybetmesine de izin vermeyin. Notlarınızı birlikte inceleyip nelerin düzeltilmesi gerektiğini netleştirmek isterseniz SEO hizmeti sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.