Yeni bir web sitesi yaptırdınız, hizmetlerinizi yazdınız, fotoğrafları koydunuz. Aylar geçiyor ama Google'da firmanızı ararken sitenizin sayfaları çıkmıyor. Ya da sadece ana sayfa çıkıyor, "Hizmetlerimiz" ve "İletişim" sayfaları yok. Telefonunuz da beklediğiniz kadar çalmıyor.
Bu durumun arkasında çoğu zaman iki küçük dosya vardır: site haritası ve robots.txt. Adları teknik ama işleri basit. Biri Google'a "şu sayfalarım var" der, diğeri "şu bölümlere girme" der. Yanlış ayarlandıklarında sitenizin tamamı Google'dan saklanabilir. Bu yazıda site haritası nedir, neden önemli olduğunu ve sizin kendi başınıza neleri kontrol edebileceğinizi anlatıyorum.
Site haritası nedir? "Google'a verilen sayfa listesi"
Bir otele ilk kez gelen müşteriyi düşünün. Resepsiyonda ona oda numaralarının yazılı olduğu bir liste verirseniz, hangi kata çıkacağını hemen bulur. Liste yoksa koridorları tek tek dolaşması gerekir; bazı odaları hiç göremeyebilir.
Site haritası tam olarak bu listedir. Google'ın robotları sitenizi gezerken bu listeye bakar ve hangi sayfaların var olduğunu, hangilerinin yakın zamanda değiştiğini öğrenir. Liste otomatik oluşur ve ziyaretçiler görmez; yalnızca arama motorları için hazırlanır.
Küçük ve düzenli bir sitede liste olmasa da Google çoğu sayfayı bulur. Ama sitenizde yeni sayfalar sık ekleniyorsa, bazı sayfalara menüden ulaşılmıyorsa ya da site yeniyse liste ciddi fark yaratır.
Robots.txt nedir? "Kapı notu"
Aynı otelde bazı kapılara "Personel dışında giriş yasaktır" notu asılıdır: çamaşırhane, kazan dairesi, depo. Robots.txt, sitenizin ana kapısına asılan bu tür bir nottur. Google'ın robotları sitenize gelince önce bu nota bakar ve orada girmemesi istenen bölümlere uğramaz.
Bunun meşru kullanımı vardır. Yönetim paneli, sepet sayfası ya da test için açılmış bölümlerin Google'da çıkmasını istemezsiniz. Sorun, notun yanlış yazılmasıyla başlar. Kapıya "Buradan kimse girmesin" yazarsanız tek bir oda değil, otelin tamamı kapanır. Bunu bir sonraki bölümde anlatıyorum.
Yanlış ayar bütün siteyi nasıl gizler?
Bu, sık gördüğüm bir durumdur. Site hazırlanırken geliştirici, henüz bitmemiş siteyi Google görmesin diye robotları tamamen engeller. Bu mantıklıdır. Ama site yayına alındığında bu engel kaldırılmazsa, siteniz yıllarca çalışıyor gibi görünür ve Google'da hiç çıkmaz.
Benzer şekilde, sitenin yönetim panelinde "Arama motorlarının bu siteyi görmesini engelle" gibi bir kutucuk bulunabilir. İşaretli kalmışsa sonuç aynıdır.
Bu hata dışarıdan fark edilmez. Sitenizi açtığınızda her şey normal görünür, çünkü engel yalnızca robotlara uygulanır. Bu yüzden düzenli kontrol gerekir.
Kısa bir tablo:
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Site haritası yok | Google bazı sayfaları geç bulur ya da hiç bulamaz |
| Site haritası eski | Silinmiş sayfalar listede kalır, yeni sayfalar eksik olur |
| Kapı notu tüm siteyi kapatıyor | Siteniz Google'da görünmez |
| Doğru ayarlanmış | Google önemli sayfalarınızı bulur, gereksizlere girmez |
Bu hatanın bedelini somut düşünün. Randevu almak isteyen bir hasta, "semtinizdeki diş hekimi" diye arama yapıyor. Siz sitenizde her şeyi doğru yazmış olsanız bile Google sayfalarınızı listelemediği için hasta rakibinizi buluyor ve onu arıyor. Siz bunu hiç öğrenmiyorsunuz; çünkü kaybettiğiniz kişi telefonunuzu hiç çalmamış oluyor. Bu yüzden "sitem açılıyor, o zaman sorun yok" düşüncesi yanıltıcıdır. Sitenin açılması ile Google'ın onu görmesi ayrı konulardır.
Sizin kontrol edebilecekleriniz
Teknik bilgi gerekmeden yapabileceğiniz üç kontrol var.
Google'da "site:" araması
Google arama kutusuna site: yazıp hemen ardından alan adınızı yazın (boşluk bırakmadan), örneğin site:sirketiniz.com. Google, sitenizden bildiği sayfaları listeler.
- Hiç sonuç yoksa Google sitenizi henüz görmüyor demektir. Bu acildir.
- Sonuç sayısı sitenizdeki sayfa sayısından çok azsa bazı sayfalar eksiktir.
- Hiç bilmediğiniz, eski ya da alakasız sayfalar çıkıyorsa temizlik gerekir.
Search Console'daki sayfa sayısı
Search Console, Google'ın ücretsiz aracıdır. Sitenizin sahibi olduğunuzu doğruladıktan sonra "Sayfalar" bölümünde kaç sayfanızın Google'a kayıtlı olduğunu, kaçının neden kayıtlı olmadığını görürsünüz. "Site haritaları" bölümünde de listenizin Google'a gönderilip gönderilmediğini ve okunup okunmadığını görebilirsiniz.
Burada işaretlerden biri şudur: "Robots.txt tarafından engellendi" gibi bir uyarı görüyorsanız ve o sayfa müşteri çekmesi gereken bir sayfaysa, hemen uzmanınıza gösterin.
Yönetim panelindeki kutucuk
Sitenizi WordPress benzeri bir panelden yönetiyorsanız, ayarlar bölümünde arama motorlarını engelleyen bir seçenek olup olmadığına bakın. Emin değilseniz kurcalamayın, ekran görüntüsünü alıp uzmana gönderin.
Uzmanın yapacakları
Bunlar teknik kısımdır ve sizin yapmanız gerekmez:
- Site haritasını oluşturmak ve site büyüdükçe otomatik güncellenmesini sağlamak
- Haritayı Search Console'a bildirmek
- Kapı notunu kontrol etmek; yalnızca gerçekten gizli kalması gereken bölümleri kapatmak
- Haritada olmaması gereken sayfaları (teşekkür sayfaları, kopya sayfalar, silinmiş sayfalar) ayıklamak
- Site yenilenirken ya da taşınırken eski sayfaların haritada kalmamasını sağlamak
- Sitede değişiklik yapıldıktan sonra tekrar kontrol etmek
Uzmana ne sormalısınız?
Çalıştığınız kişiye şu soruları sorabilirsiniz:
- "Site haritamız var mı ve Search Console'a gönderildi mi?"
- "Robots.txt'de hangi bölümleri kapattınız, neden?"
- "Site yayına alındığında robot engellerini kaldırdığınızı nasıl doğruladınız?"
- "Yeni sayfa eklediğimizde harita kendiliğinden güncelleniyor mu?"
- "Search Console'da kaç sayfamız kayıtlı görünüyor, eksik olanlar neden eksik?"
Bu soruları rahatça cevaplayamayan biri, konuyu hiç kontrol etmemiş olabilir.
Yani bu konu, sitenizi ilk yaptırırken ve her büyük değişiklikten sonra bir kez gözden geçirilmesi gereken küçük ama kritik bir maddedir. Site yenilenirken eski sayfaların haritada kalması ya da yeni sitenin robot engeliyle yayına çıkması sık görülen hatalardır; kontrol listesine girerse kolayca önlenir.
Ne kadar sürer?
Kurulum ve kontrol çoğu küçük ve orta ölçekli sitede kısa bir iştir. Asıl bekleme, Google'ın sayfalarınızı tekrar gezmesidir. Bu birkaç gün ya da birkaç hafta sürebilir; kesin bir süre söylemek mümkün değil. Site haritası bir hızlandırıcıdır ama sonucu garanti etmez.
Sık sorulan sorular
Site haritası olmazsa sitem Google'da çıkmaz mı?
Çıkabilir. Google, sayfalarınıza başka sayfalardan giden bağlantıları izleyerek de bulur. Ama liste olması, özellikle yeni ya da büyük sitelerde sayfaların daha güvenilir ve hızlı bulunmasına yardım eder.
Robots.txt'yi ben düzenleyebilir miyim?
Önermem. Tek bir yanlış ifade siteyi Google'dan tamamen kaldırabilir. Bakabilirsiniz, ama değişiklik için uzman görüşü alın.
Site haritası sıralamamı yükseltir mi?
Doğrudan sıralama vermez. Sayfalarınızın Google tarafından bilinmesine yardım eder; sıralama ise içeriğin kalitesine ve rakiplerinize bağlıdır.
Sitemin Google'da görünmediğinden şüpheleniyorum, ilk ne yapmalıyım?
Önce site: aramasını yapın, sonra Search Console'a bakın. Sonuç kötüyse bulduklarınızı uzmanınıza iletin.
Sonuç
Google'da görünmek için önce Google'ın sitenizin bütün kapılarını açabilmesi gerekir. Küçük bir kontrol, aylarca fark edilmeyen bir engeli ortaya çıkarabilir. Sitenizin durumunu birlikte incelemek isterseniz SEO hizmeti sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.