Siteniz bir anda Google'dan kaybolduysa ilk sorunuz büyük ihtimalle şudur: "Google bana ceza mı verdi?" Cevap çoğu zaman hayırdır; ama bazen evet, ve bu iki durumun çözümü birbirinden çok farklıdır. Ben tek başıma çalışan bir SEO danışmanıyım ve bu ayrımı yapmak, SEO hizmeti kapsamında en sık yaptığım ilk işlerden biri.
Ceza mı, algoritma düşüşü mü?
Google'ın sizi cezalandırmasının iki yolu var, ve hikâyeler çok farklı.
Manuel işlem, Google çalışanı bir insanın sitenizi inceleyip kurallara aykırı bulması ve bunu size bildirmesidir. Bildirim Google Search Console'da "Güvenlik ve Manuel İşlemler" bölümündeki "Manuel işlemler" sayfasında görünür. Orada bir kayıt varsa, elinizde net bir kanıt vardır.
Algoritma kaynaklı düşüş ise bir insanın kararı değildir. Google'ın otomatik sistemleri sitenizi eskisinden daha az değerli bulmuştur. Size mesaj gelmez, "cezalandırıldınız" yazan hiçbir yer yoktur. Trafik düşer, ama nedenini kendiniz araştırmanız gerekir.
Bu ayrım önemlidir, çünkü manuel işlemde "yeniden inceleme talebi" gönderirsiniz ve bir insan yanıt verir. Algoritma düşüşünde böyle bir talep yoktur; siteyi iyileştirir ve Google'ın yeniden değerlendirmesini beklersiniz. Düşüşün nedenini aramak için Google trafik düşüşü kurtarma hizmeti yazımı okuyabilirsiniz; bu yazıda manuel işleme odaklanıyorum.
Manuel işlemin tipik sebepleri
Google manuel işlemi rastgele vermez; kendi spam politikalarını ihlal ettiğini düşündüğü siteler için verir. Ceza kelimesi sert gelebilir, ama çoğu zaman sitenin tamamen yok edilmesi değil, belirli bir sorunun düzeltilmesi istenir.
Search Console'da gördüğüm bildirimlerin büyük bölümü birkaç ana başlığa toplanıyor:
- Satın alınmış ya da yapay linkler: Bir sitenin sıralamasını yükseltmek için link satın almak ya da link takası yapmak Google'ın kurallarına aykırıdır. Sitenize işaret eden linkler de, sizin dışarıya verdiğiniz linkler de bu kapsamda değerlendirilebilir.
- Kopya ya da çok ince içerik: Başka sitelerden alınmış, otomatik üretilmiş ya da okura gerçek bir değer katmayan sayfalar.
- Spam içerik: Anahtar kelime doldurma, gizli metin, kullanıcıya ve Google'a farklı sayfalar gösterme gibi yöntemler.
- Kullanıcıların oluşturduğu spam: Yorum alanlarına ya da forumunuza başkalarının bıraktığı reklam ve link yığınları.
- Hacklenmiş site: Siteniz ele geçirilmiş ve içine zararlı sayfalar eklenmiş olabilir. Bu durumda sorun sizin niyetinizden değil, güvenlikten kaynaklanır.
Çoğu işletme sahibi bunları bilerek yapmaz. Eski bir ajansın, ucuz bir backlink paketinin ya da sitenizi yapan kişinin yaptığı bir şey yıllar sonra karşınıza çıkabilir. Backlink satın alırken nelere dikkat edilmesi gerektiğini backlink hizmeti alırken dikkat edilmesi gerekenler yazımda anlattım.
Search Console'daki bildirimi nasıl okursunuz?
Bildirim sayfasını açtığınızda karşınıza kısa bir başlık ve birkaç cümlelik açıklama çıkar. İlk bakışta yetersiz görünür, ama aslında neyle uğraştığınızı söyleyen en değerli kaynaktır.
Bildirimin üç bölümü
Bildirimde genellikle üç şeye bakarım: işlem türü, etkilenen alan ve örnek adresler. İşlem türü sorunun ailesini söyler; örneğin yapay linkler mi, ince içerik mi, gizli metin mi.
Etkilenen alan, işlemin "tüm site"yi mi yoksa yalnızca belirli sayfaları ya da bölümleri mi kapsadığını gösterir. Kısmi işlemlerde panik yapmanıza gerek yoktur, ama yine de ciddiye alınmalıdır; çünkü kısmi işlem de görünürlüğünüzü ve güveninizi zedeler.
Örnek adresler ise "sorun en azından burada var" demektir. Bunlar listenin tamamı değildir. Google genellikle birkaç örnek verir ve geri kalanını sizin bulmanızı bekler.
Bildirimi görmezden gelmek bir seçenek değildir
Bazı işletme sahipleri "trafik zaten az, bekleyelim" diye bildirimi aylarca açık bırakır. Oysa işlem kalkmadığı sürece Google sitenize olan güvenini geri vermez; sorun büyür, sitenize eklenen yeni içerik de aynı gölgede kalır.
Bildirimi gördüğünüz gün yapılacak ilk iş, ekran görüntüsü alıp tarihiyle kaydetmektir. Çünkü ilerleyen haftalarda neyin ne zaman değiştiğini bu kayıt sayesinde izlersiniz.
Hacklenmiş site ayrı bir hikâyedir
Bildirim "hacklenmiş site" ise durum diğerlerinden farklıdır. Burada Google sizi kural ihlali yapmakla suçlamıyor; sitenizin başkasının eline geçtiğini ve ziyaretçilerinizi riske attığını söylüyor.
Önce açığın kapatılması gerekir: yazılım güncellemeleri, şifrelerin değiştirilmesi, bilinmeyen kullanıcıların silinmesi ve eklenmiş zararlı dosyaların temizlenmesi. Açık kapanmadan talep göndermek, sorunun birkaç gün sonra geri gelmesine yol açar.
Bildirim yoksa ama trafik yoksa
Bazen bir işletme sahibi bana "bildirim yok ama siteyi Google'da bulamıyorum" diye gelir. Bu durumda önce sitenin gerçekten dizinde olup olmadığına, yanlışlıkla bir "noindex" etiketi ya da robots dosyası engeli konup konmadığına bakarım. Teknik bir hata çoğu zaman ceza sanılır.
Bunların hiçbiri değilse konu algoritma tarafına geçer ve inceleme başka bir yöntemle yürür. Yani bildirimin olmaması "her şey yolunda" demek değil, yalnızca "bu kapıdan çıkış yok" demektir.
Kaldırma süreci adım adım
Manuel işlem kaldırmak, hızlı bir düzeltmeden çok titiz bir dosya hazırlamaya benzer. Genel akış şöyledir:
1. Bildirimi okumak. Google bildirimde işlem türünü ve bazen örnek sayfaları belirtir. Bu metin, neyi arayacağınızı söyleyen tek resmî ipucudur.
2. Sorunu gerçekten bulmak. Sadece örnek sayfayı düzeltmek yetmez. Aynı sorunun sitenin başka yerlerinde de olup olmadığına bakmak gerekir. Link sorunlarında bu, sitenize işaret eden bağlantıların tek tek incelenmesi demektir.
3. Temizlemek. Zararlı linklerin sahiplerinden kaldırmalarını istemek, kaldırılmayanlar için Google'a "reddet" dosyası göndermek, kopya ya da ince içeriği silmek ya da gerçekten faydalı hale getirmek gerekir.
4. Yeniden inceleme talebi. Search Console üzerinden gönderilen bu talepte, ne yaptığınızı açık ve dürüst biçimde anlatırsınız. Yapılan işleri belgelersiniz. Google'ın sizi inandırması gereken bir insan olduğunu unutmayın; genel ve savunmacı bir metin işe yaramaz.
5. Bekleme ve yanıt. Yanıt reddedilirse nedeni genellikle eksik temizliktir. Bildirimde yazanları yeniden okuyup eksiği tamamlar, tekrar talep gönderirsiniz.
Bu süreç için kesin bir süre vaat edemem. Google yanıt sürelerini kendisi belirler ve sorunun büyüklüğüne göre değişir. Dürüst olan, önce işin yapılmasını, sonra beklemeyi anlatmaktır.
İki gerçek senaryo: iki farklı işletme, iki farklı sorun
Aynı bildirim başlığı, farklı işletmelerde çok farklı hikâyeler saklayabilir. Yaşadığım iki tipik durumu, ayrıntıları genelleştirerek anlatıyorum.
Senaryo 1: Yıllar önce paket alınmış linkler
Bir mobilya mağazasının sahibi bana, sitesinin bir sabah Google'da neredeyse göründüğü yerden kaybolduğu ve Search Console'da "yapay linkler" bildirimi çıktığı şikâyetiyle geldi. Kendisi hiçbir şey satın aldığını hatırlamıyordu. Konuşurken yıllar önce bir "SEO paketi" için başka biriyle çalıştığını, o kişinin ne yaptığını hiç sormadığını anladık.
Önce sitenize işaret eden bağlantıları topladım ve gruplara ayırdım: açıkça doğal olanlar, açıkça yapay olanlar ve emin olmadıklarım. Yapay olanların büyük bölümü ilgisiz sitelerdeki, anlamsız anchor metinli bağlantılardı. Sahiplerine ulaşılabilenlerden kaldırma istedik, ulaşılamayanlar için kayıtlarımızı tuttuk ve reddet dosyası hazırladık.
Ardından yeniden inceleme talebini yazdık. Metinde suçu eski çalışana yüklemedik; ne olduğunu, neyi bulduğumuzu ve neyi yaptığımızı sade anlattık. Süreç tek seferde bitmedi; ilk talebe verilen yanıtta "hâlâ sorunlu linkler var" geldi, biz de bıraktığımız şüpheli grubu yeniden değerlendirdik. İkinci talepte işlem kalktı. Sıralamalar ise hemen toparlanmadı; bir süre sonra yavaş yavaş iyileşti ve eski seviyesine döndüğünü söylemek için erken olurdu.
Senaryo 2: Kullanıcıların bıraktığı spam
Bir hukuk bürosu rehberi niteliğindeki bir sitenin sahibi, forum bölümünde "kullanıcıların oluşturduğu spam" bildirimi aldı. Site sahibi forumu aylardır açmamıştı; kimse yazı eklemiyor sanıyordu. Oysa botlar, onay gerektirmeyen kayıt formunu kullanıp yüzlerce sayfa açmıştı.
Burada çözüm link temizliği değil, kapı kapatmaktı. Önce spam sayfaları sildik, sonra kayıt formuna onay mekanizması koyduk, eski hesapları temizledik. Tek tek sayfa silmek yerine tüm forumu geçici olarak kapatmak da mümkündü; sahibiyle konuşup yararlı eski içerikleri korumayı seçtik.
Talep metninde yalnızca "temizledik" demedik; yeni spamın gelmesini nasıl engellediğimizi de yazdık. Google'ın istediği şey sorunun bir daha olmayacağına dair inanılır bir önlemdi. İşlem kalktı; sıralama etkisi bu sitede neredeyse hiç yaşanmadı, çünkü spam sayfalar zaten değer taşımıyordu.
İki hikâyenin ortak noktası
İki durumda da sahibi kötü niyetli değildi, ama ikisinde de sorun aylarca ya da yıllarca fark edilmeden büyüdü. Bu yüzden Search Console'a düzenli bakmak, ceza gelmeden önce küçük uyarıları yakalamanın en ucuz yoludur.
Yeniden inceleme talebini göndermeden önce kontrol listesi
Talep göndermek kolaydır; asıl mesele göndermeye hazır olup olmadığınızı bilmektir. Reddedilen her talep, bir sonraki talebin yorumlanma biçimini de etkileyebilir, bu yüzden acele etmemek gerekir.
Belge hazırlığı
Talebi yazmadan önce yaptıklarınızı bir tabloda toplayın: sorunlu sayfa ya da link, ne yapıldı, ne zaman yapıldı, sonuç ne. Google'ın tablosunu görmesine gerek olmayabilir, ama metni bu kayıttan yazmak yazıyı somutlaştırır.
Link sorunlarında kimlerle iletişime geçtiğinizi, yanıt alıp almadığınızı ve reddet dosyasına nelerin girdiğini kaydedin. İçerik sorunlarında hangi sayfaların silindiğini, hangilerinin baştan yazıldığını not edin.
Talebin dili
İyi bir talep kısadır ama boş değildir. Sorunun ne olduğunu kendi cümlelerinizle anlatır, neden oluştuğunu dürüstçe söyler, yapılan işleri sıralar ve bir daha olmaması için alınan önlemi belirtir.
Aşırı özür dilemek de, sorumluluğu başkasına yıkmak da gereksizdir. Sakin, düzenli ve doğrulanabilir bir metin en iyi sonucu verir.
Son kontrol
Talebi göndermeden önce bildirimde adı geçen örnek sayfaları bir kez daha açıp düzeldiğini kontrol edin. Birçok reddedilen talebin sebebi, örnek sayfanın düzeltilmiş sanılıp aslında eski haliyle durmasıdır.
Bu süreçte profesyonel destek ne kazandırır?
Her manuel işlemde danışman şart değildir. Tek bir küçük sorun varsa ve ne olduğunu biliyorsanız kendiniz de çözebilirsiniz. Ama şu durumlarda destek gerçekten fark yaratır:
- Sorunun kaynağını bilmiyorsanız. Yüzlerce linki doğru okumak ve hangilerinin gerçekten zararlı olduğunu ayırmak deneyim ister. Yanlış linkleri reddetmek de sitenize zarar verebilir.
- Reddedilmiş talepleriniz varsa. Her başarısız talep sizi geriye atar. İlk talebin eksiksiz hazırlanması önemlidir.
- Zaman ve dikkatiniz başka işlere gerekliyse. Dosyayı hazırlamak, yazışmaları takip etmek ve kayıt tutmak zahmetli bir iştir.
- Tekrarlamasını istemiyorsanız. Manuel işlem kalktığında iş bitmez; sorunun neden oluştuğunu bulup önlem almak gerekir.
Benim yaptığım şey, bildirimi ve siteyi okumak, sorunu belgelemek, temizlik planını size anlaşılır dille anlatmak ve talebi hazırlamak. Sonucun olumlu çıkacağını garanti edemem; kararı Google verir. Ama dosyanın doğru ve eksiksiz hazırlanmasını sağlayabilirim.
Kendiniz yapabilecekleriniz ve uzmana bırakmanız gerekenler
Her işi danışmana devretmek gerekmez; hatta bazı adımları sizin yapmanız süreci hızlandırır. Hangi işin kimde olması gerektiğini şöyle ayırıyorum.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Bildirimi okuyup not almak. Search Console'a girip işlem türünü, etkilenen alanı ve örnek adresleri kaydetmek herkesin yapabileceği bir iştir.
- Sitenizin geçmişini hatırlamak. Hangi ajansla çalıştınız, ne zaman paket aldınız, siteyi kimler düzenledi? Bu hafıza, linklerin tek tek incelenmesinden daha çabuk sonuç verir.
- Açıkça sorunlu içeriği silmek. Kopyalanmış ya da anlamsız sayfaları kaldırmak, gerçekten bildiğiniz durumlarda risksizdir.
- Güvenliği toplamak. Şifreleri değiştirmek, kullanılmayan eklentileri ve kullanıcıları silmek, yazılımı güncellemek.
Uzmana bırakmanız gerekenler
- Link kümelerini analiz etmek. Yüzlerce bağlantıyı doğal, riskli ya da belirsiz diye ayırmak deneyim gerektirir; yanlış sınıflandırma iyi linkleri kaybettirebilir.
- Reddet dosyasını hazırlamak. Yanlış hazırlanmış bir dosya, değerli linklerinizin değerini siler.
- Yeniden inceleme metnini yazmak. Metin sizin sorununuzu Google'ın diline çevirmelidir; kayıtlarla desteklenmiş bir anlatım gerekir.
- Nedeni kökünden çözmek. Kaldırma sonrası aynı sorunun tekrar doğmaması için siteyi, içerik üretim yöntemini ve link kaynaklarını gözden geçirmek.
Bu ayrımı yaparken amacım her şeyi danışmanlığa yönlendirmek değil. Bazen bir saatlik görüşme, sizin kendi başınıza ilerlemenize yetecek yön tarifini verir. İhtiyacınız olan kadarını birlikte belirleriz.
Benimle çalışırsanız süreç nasıl ilerler?
Hizmet almayı düşünüyorsanız, sürecin nasıl işleyeceğini baştan bilmeniz hakkınız. Ben şu sırayı izlerim; sizin durumunuza göre bazı adımlar kısalır ya da uzar.
İlk görüşme ve erişim
Önce kısa bir görüşmede ne olduğunu, ne zaman fark ettiğinizi ve geçmişte siteyle kimlerin ilgilendiğini dinlerim. Ardından Search Console'a okuma düzeyinde erişim isterim. Ödeme ya da hesap şifresi istemem; yalnızca bildirimi ve verileri görmem yeterlidir.
İnceleme ve rapor
Bildirimi ve siteyi okur, sorunun kapsamını çıkarırım. Sonunda size anlaşılır bir özet veririm: sorun ne, nerede, ne yapılması gerekiyor ve hangi adımları sizin yapmanız, hangilerini benim yapmam gerekiyor. Bu aşamada sonucu garanti etmem, ama beklentiyi dürüstçe anlatırım.
Temizlik ve talep
Temizlik planı onayınızla başlar. Link sorunlarında iletişim ve reddet dosyası, içerik sorunlarında düzeltme ya da silme listesi, güvenlik sorunlarında teknik temizlik yapılır. Her adımın kaydını tutarım ve talep metnini siz de görerek onaylarsınız.
Yanıt sonrası
İşlem kalkarsa iş bitmez; birkaç hafta sonra sitenin durumuna yeniden bakar, tekrar riski olan noktaları kapatırım. İşlem sürerse Google'ın notunu birlikte okuyup bir sonraki adımı planlarız.
Manuel işlem kalktıktan sonra ne yapmalısınız?
"İşlem kaldırıldı" mesajı rahatlatıcıdır, ama sitenin eski gücüne dönmesi için ayrı bir toparlanma dönemi gerekir. Bu dönemde yapacaklarınız sonraki aylarda çok şey değiştirir.
Sıralamaları sabırla izleyin
Kalkan bir işlem, sıralamaların bir anda eski yerine zıplayacağı anlamına gelmez. Google sitenizi yeniden değerlendirir ve bu zaman alır. Haftalık takip yapıp önemli sayfalarınızın görünürlüğünü Search Console'dan izlemeniz yeterli; her gün bakmak yalnızca huzursuzluk yaratır.
Boşluğu sağlıklı yolla doldurun
Silinen linklerin yerine yenisini satın almak, sorunu geri çağırır. Bunun yerine gerçekten faydalı içerik üretmek, yerel dizinlerde ve sektör sitelerinde doğal anılmalar kazanmak ve eski müşterilerinizden referans istemek daha sağlam bir yoldur.
Düzenli bir kontrol alışkanlığı kurun
Search Console'da e-posta bildirimlerini açık tutun, ayda bir "Manuel işlemler" ve "Güvenlik sorunları" sayfalarına bakın. Siteyle ilgilenen herkesin, özellikle dışarıdan hizmet alıyorsanız, ne yaptığını bildiğinizden emin olun.
Bu alışkanlıklar küçük görünür, ama bir sonraki bildirimi çoğu zaman daha ortaya çıkmadan engeller.
Süreçte kaçınılması gerekenler
- Bildirimi okumadan toplu silme ya da toplu reddetme yapmak.
- Sorunu yapan kişiye "eski ajansın hatasıydı" diyerek suçu yönlendiren bir talep yazmak. Google çözümü görmek ister, hikâyeyi değil.
- Aynı gün birkaç talep göndermek.
- Yeni link satın alarak durumu "dengelemeye" çalışmak.
Sık yapılan hatalar
Yukarıdaki kısa listenin arkasındaki mantığı biraz açmak istiyorum, çünkü bu hataları en çok iyi niyetli işletme sahiplerinde görüyorum.
Bildirimi okumadan harekete geçmek. Panik içinde tüm linkleri reddetmek ya da bütün blogu silmek, çoğunlukla sorunu çözmez. Google'ın bildirimde hangi alanı işaret ettiğini bilmeden yapılan her büyük hamle, sitenizin sağlıklı kısımlarına da zarar verebilir.
Reddet dosyasını fazla geniş tutmak. Bir alan adını reddetmek, o siteden gelen tüm linklerin değerini yok sayar. Şüpheli olanı değil, kesin zararlı olanı reddedin; şüpheli grubu önce kaldırtmayı deneyin.
Talebi acele göndermek. Temizlik bitmeden gönderilen talep, hem reddedilir hem de zaman kaybettirir. Bitti dediğiniz her işin kanıtı elinizde olsun.
Eski ajansa kızgınlığı talebe taşımak. Duygusal bir metin Google'ın işine yaramaz. "Bu linkler önceki bir çalışmadan kalmıştı ve şunları yaptık" demek yeterli ve daha saygılıdır.
Kalıcı çözümü atlamak. Manuel işlem kalktı diye aynı satıcıyla, aynı yöntemle devam etmek, sorunu bir süre sonra yeniden getirir. Kaldırma bir son değil, bir ders olmalıdır.
Sık sorulan sorular
Search Console'da hiçbir bildirim yoksa ceza almamış mıyım?
Manuel işlem açısından evet, kayıt yoksa insan kaynaklı bir işlem yoktur. Ama trafik düşüyorsa algoritma kaynaklı bir neden olabilir; o durumda siteyi ayrıca incelemek gerekir.
Manuel işlem sitemi tamamen siler mi?
Her zaman değil. Bazen sadece belirli sayfaları ya da bölümleri etkiler. Bildirimde "tüm site" mi yoksa "kısmi eşleşme" mi yazdığı önemlidir.
Yeniden inceleme talebini kendim gönderebilir miyim?
Evet, Search Console sahibi olarak gönderebilirsiniz. Ama talebin kalitesi sonucu belirler; sorunu tam anlamadan göndermek vakit kaybettirir.
Manuel işlem kalkınca eski trafiğime dönecek miyim?
Bunu söyleyemem. İşlem kalktığında yasak ortadan kalkar, ama sıralamalar kendiliğinden eski haline dönmeyebilir. Çünkü bu arada rakipler ilerlemiş ve sorunlu linklerin sağladığı sahte güç silinmiş olabilir.
Manuel işlem ne kadar sürede kalkar?
Kesin bir süre veremem. Süre; sorunun büyüklüğüne, temizliğin ne kadar eksiksiz olduğuna ve Google'ın yanıt hızına bağlıdır. Küçük ve net sorunlar daha çabuk, geniş link kümeleri daha uzun sürer.
Yeniden inceleme talebi reddedilirse ne olur?
Google genellikle neden reddedildiğini kısaca belirtir. Bu notu yeniden okuyup eksik kalan kısmı tamamlar, sonra yeni bir talep gönderirsiniz. Birkaç red olağan dışı değildir; önemli olan her seferinde somut bir ilerleme göstermektir.
Rakibim benim hakkımda şikâyet edebilir mi?
Google'a spam bildirmek mümkündür ve bazı manuel işlemler bu tür bildirimlerle başlayabilir. Ama işlem ancak gerçekten bir ihlal bulunursa verilir; temiz bir site yalnızca şikâyet yüzünden cezalandırılmaz.
Sitem yeni, daha önce hiçbir şey yapmadım; yine de manuel işlem alabilir miyim?
Evet. Hazır temalardaki gizli linkler, satın alınmış alan adının eski geçmişi ya da otomatik üretilmiş içerik yeni sitede de soruna yol açabilir. İkinci el alan adı alırken geçmişini kontrol etmek bu yüzden akıllıca bir adımdır.
Search Console'da bir manuel işlem bildirimi gördüyseniz ya da şüpheleniyorsanız, durumu birlikte inceleyelim; SEO hizmeti sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.