Bir diş kliniğinin sitesini açtığınızı düşünün. Fiyat listesi var ama yazılar küçük ve açık gri. Gözlerinizi kısıp okumaya çalışırsınız, üç saniye sonra vazgeçer, geri tuşuna basar ve bir sonraki kliniğe geçersiniz. Klinik bunu hiç öğrenmez.
Yazı tipi, yani harflerin görünüşü, sitenizin en az fark edilen ama en çok etkileyen parçalarından biridir. Müşteri "bu yazı kötü" demez; sadece "burası bana göre değil" hissine kapılır ve gider. Bu yazıda yazı tipi seçiminin işinize nasıl dokunduğunu ve kendi sitenizde ne kontrol edebileceğinizi anlatıyorum.
Yazı okunmuyorsa müşteri neden gidiyor?
İnsanlar sitelerde okumaz, göz gezdirir. Aradıkları şeyi, yani telefon numarasını, çalışma saatlerini, fiyatı ya da "randevu al" düğmesini hızlıca bulmak isterler. Yazı zor okunuyorsa bu tarama işi yorucu hale gelir.
Şunlar ziyaretçiyi en sık kaybettiren durumlardır:
- Küçük harfler, özellikle telefon ekranında
- Açık gri ya da renkli zemin üzerinde soluk yazı
- El yazısı taklidi ya da aşırı süslü, dekoratif yazı tipleri
- Çok sıkışık satırlar ve uzun, aralıksız paragraflar
Bunların hepsi ilk bakışta "şık" görünebilir. Ama okumak zorunda olan kişi için yorucudur ve yorucu olan şeyden insanlar kaçar.
Markanıza uygun yazı tipi nasıl seçilir?
Her yazı tipinin bir karakteri vardır. Birini gördüğünüzde ciddi, samimi, modern ya da geleneksel hissedersiniz. Bir avukatlık bürosuyla çocuk oyun evi aynı hissi vermemelidir.
Doğru yazı tipi seçimi kendi sektörünüzdeki müşterinizin sizde görmek istediği duyguya dayanır:
- Hukuk, sağlık, finans: Sakin, düz ve güven veren yazı tipleri.
- Otel, restoran, güzellik: Biraz daha sıcak ve zarif, ama yine de okunaklı olanlar.
- Atölye, usta, esnaf: Net, kalın ve doğrudan olanlar.
Burada ölçüt, yazı tipini kendi zevkinize göre değil, müşterinizin ne hissedeceğine göre seçmektir. Süslü bir yazı tipini logoda ya da tek bir başlıkta kullanmak sorun değil; sorun uzun metinlerde kullanmaktır.
Telefonda yazı boyutu neden bu kadar önemli?
Bugün siteye gelenlerin büyük kısmı telefondan geliyor. Bilgisayarda rahat okunan bir yazı, telefonda ufak ve sıkışık görünebilir.
Bunu kontrol etmek çok kolay: sitenizi kendi telefonunuzda açın ve kolunuzu biraz uzatıp okuyun. Yakınlaştırmadan rahatça okuyabiliyor musunuz? Yakınlaştırmak zorunda kalıyorsanız müşteriniz de kalıyordur ve çoğu kişi bu zahmete girmez.
Genel olarak ana metin için telefonda kabaca 16 punto ve üzeri, yani bir kitabın metninden küçük olmayan bir boyut rahat kabul edilir. Bu, tasarımcınızın ayarlayacağı bir şeydir; sizin işiniz sonucu kontrol etmek. Ekran parlaklığı düşükken ya da güneş altında da deneyin; müşterileriniz sitenizi her zaman ideal koşullarda açmaz.
Kaç yazı tipi kullanmak yeterli?
Kural basit: en fazla iki yazı tipi. Genellikle biri başlıklar için, biri gövde metni için. İkisinden fazlası siteye dağınık ve özensiz bir görünüm verir.
Çoğu zaman tek bir yazı tipini farklı kalınlıklarda kullanmak da yeterlidir. Başlıkta kalın, metinde normal. Bu sizin kontrol edebileceğiniz bir şeydir: sitenizin sayfalarında gezinin ve kaç farklı harf stili gördüğünüzü sayın.
Türkçe karakterler düzgün görünüyor mu?
Bu, Türkiye'deki işletmeler için en sık gözden kaçan konulardan biri. Bazı şık yazı tipleri yabancı bir dil için tasarlanmıştır ve Türkçe harfleri desteklemez. Sonuç: ğ, ş, ı, İ, ç, ö, ü harfleri başka bir yazı tipinden gelen yedek harflerle değiştirilir ya da boş kutucuk olarak görünür. Bir kelimenin ortasında farklı bir yazı tipiyle gelen harf, sayfayı hemen amatör gösterir.
Kontrol etmesi kolay. Sitenizde büyük ve küçük harflerle şu kelimeleri arayın: "ĞÜŞİÖÇ", "ığüşöç". Başlıklarda ve menüde de bakın. Bir harf diğerlerinden farklı görünüyorsa yazı tipi Türkçeyi tam desteklemiyor demektir.
Aynı durum sitenizin başka dillerdeki sürümleri için de geçerli: Almanca için ä, ö, ü ve ß; İsveççe için å, ä ve ö harfleri.
Kendi sitenizde bakabileceğiniz beş şey
Bir sonraki fırsatta sitenizi hem bilgisayarda hem telefonda açıp şu tabloya göre değerlendirin:
| Kontrol | İyi işaret | Sorun işareti |
|---|---|---|
| Ana metin boyutu | Yakınlaştırmadan rahat okunuyor | Gözünüzü kısmak gerekiyor |
| Yazı ile zemin farkı | Koyu yazı, açık zemin, net fark | Soluk gri, renkli zemin |
| Yazı tipi sayısı | En fazla iki | Her sayfada başka görünüm |
| Türkçe harfler | Hepsi aynı yazı tipinde | Bazı harfler farklı ya da kutucuk |
| Uzun paragraflar | Kısa paragraflar, boşluklu | Sıkışık, duvar gibi metin |
Bir de arkadaşınıza ya da yaşça büyük bir yakınınıza gösterin. Gözü sizden zayıf biri okuyabiliyorsa büyük ihtimalle iyi durumdasınız.
Tasarımcıdan ne istemelisiniz?
Yeni bir site ya da yenileme sırasında tasarımcıya şunları söyleyebilirsiniz:
- "Ana metin telefonda rahatça okunacak boyutta olsun."
- "Yazı ile zemin arasındaki fark net olsun, soluk renk kullanmayalım."
- "En fazla iki yazı tipi kullanalım."
- "Türkçe karakterlerin hepsini destekleyen bir yazı tipi seçelim ve ğ, ş, ı, İ'yi birlikte test edelim."
- "Bana yazı tiplerinin markama neden uygun olduğunu açıklayın."
Bu son madde önemli. İyi bir tasarımcı seçimini gerekçelendirebilir. Sadece "güzel durdu" diyorsa biraz daha soru sorun.
Sık sorulan sorular
Logomdaki yazı tipiyle sitem aynı olmak zorunda mı?
Zorunlu değil. Logo genellikle özel bir yazıdır ve uzun metinlerde okunması zor olabilir. Siteye logonuzun havasına yakın ama okunaklı bir yazı tipi seçilir.
Yazı tipini değiştirmek sitemi yavaşlatır mı?
İyi seçilmiş ve doğru kurulmuş bir yazı tipi sitenizi fark edilir şekilde yavaşlatmaz. Bunu kontrol etmek tasarımcının sorumluluğundadır.
Büyük yazı tipi kullanırsam site amatör görünür mü?
Hayır. Okunaklı ve rahat boyutlu yazı, profesyonel siteleri ayıran özelliklerden biridir. Sorun büyüklükte değil, oranlardadır.
Yaşlı müşterilerim için ekstra bir şey yapmalı mıyım?
Yaşlı kitleye hitap ediyorsanız yazıyı biraz daha büyük ve zemini daha kontrastlı tutmak çok işe yarar. Bu herkes için de daha rahat bir okuma sağlar.
Yazıların rahat okunması, sitenizin müşteri kazanan yönlerinden biridir. Yeni bir site yaptırmayı ya da mevcut sitenizin okunabilirliğini gözden geçirmeyi düşünüyorsanız web sitesi yaptırma sayfasından bana yazabilirsiniz.