Tasarımcı yeni sitenin taslağını gönderiyor. Sayfada birkaç cümle, büyük bir fotoğraf, tek bir buton ve etrafında bolca boş alan var. İlk tepkiniz büyük ihtimalle şu oluyor: "Bu kadar boşluk israf değil mi? Şuraya hizmetlerimi, şuraya sertifikalarımı, şuraya kampanyayı ekleyelim." Bu refleks çok doğaldır; siteden çok şey beklersiniz ve her şeyin görünmesini istersiniz.
Ama müşterilerimle yıllardır çalışırken gördüğüm şu: ekrana ne kadar çok şey koyarsanız, ziyaretçinin hiçbirini fark etme ihtimali o kadar artıyor. Bu yazıda sade bir web sitesinin ne olduğunu, boşluğun neden bilinçli bir tercih olduğunu, kendi sitenizde dengeyi nasıl kontrol edeceğinizi ve tasarımcıya ne soracağınızı anlatıyorum.
Sade site ile "boş" site aynı şey değil
Sade web sitesi, bilgiyi azaltmak demek değildir; dikkati dağıtan şeyleri azaltmak demektir. Sitenizin tüm bilgisi yerinde durur, ama her şey aynı anda bağırmaz. Bir restoran örneği düşünün: menüsü tek sayfada yirmi renkli yazıyla dolu bir lokantayla, temiz bir menüde her yemeğin adı, kısa açıklaması ve fiyatı düzgün aralıklarla sıralanmış bir lokantadan hangisinde daha rahat sipariş verirsiniz?
Boş bir site ise tamamlanmamış bir sitedir. Telefon numarası, adres ya da ne iş yaptığınız bulunamıyorsa bu sadelik değil, eksiklik olur. Doğru soru "az mı çok mu" değil, "ziyaretçinin bulması gereken şey kolay bulunuyor mu" sorusudur.
Boşluk neden işinize yarar?
Tasarımcıların "beyaz alan" ya da "boşluk" dediği şey, yazıların, resimlerin ve butonların etrafında bilerek bırakılan nefes payıdır. Bu boşluk üç iş görür:
- Okumayı kolaylaştırır. Dar aralıklı ve sıkışık yazılar, özellikle telefonda yorucudur. Ziyaretçi yorulunca sayfadan çıkar.
- Önemli olanı öne çıkarır. Etrafında boşluk olan bir buton, kalabalığın ortasındaki butondan çok daha kolay fark edilir. "Hemen ara" ya da "Randevu al" butonunun görünmesini istiyorsanız ona yer açmanız gerekir.
- Güven verir. Özenle düzenlenmiş, ferah bir site, işletmenin de düzenli olduğu izlenimi bırakır. Sıkışık ve dağınık bir sayfa ise aceleyle yapılmış gibi görünür.
Bunların hiçbiri için rakam vermeyeceğim; siteden gelen müşteri sayısının ne kadar artacağı sektöre, hizmete ve mevcut duruma göre değişir. Ama yönü hakkında tasarım dünyasında geniş bir görüş birliği var.
Kalabalık sitenin bedeli
"Daha çok bilgi, daha çok satış" düşüncesi mantıklı görünür, ama ziyaretçi böyle davranmaz. Bir avukat sitesini düşünün: ana sayfada on iki hizmet alanı, üç farklı kampanya kutusu, kayan bir slayt, iki ayrı iletişim formu. Dava için yardım arayan kişi tedirgin ve aceleci bir ruh halindedir; bu kadar seçenek arasında hangisine tıklayacağını bilemez.
Ayrıca kalabalık sayfalar genellikle daha ağırdır: daha fazla görsel, daha fazla öğe, telefonda daha yavaş açılış. Google'ın hızlı saydığı süre olan 2,5 saniyeden geç açılan bir sayfada ziyaretçinin bir kısmı hiç beklemez.
Sizin kontrol edebilecekleriniz
Sitenizin dengesini kendiniz şöyle sınayabilirsiniz:
- Beş saniye testi. Sitenizi sizi tanımayan birine beş saniye gösterip kapatın. Sonra "Bu yer ne iş yapıyor, benden ne istiyor?" diye sorun. Cevap net değilse sayfa fazla kalabalık ya da fazla belirsizdir.
- Gözlerinizi kısın. Sayfaya gözlerinizi kısarak bakın. Önce hangi şeyler seçiliyor? Telefon numarası ya da randevu butonu seçilmiyorsa önemli şey kaybolmuştur.
- Telefonda kaydırın. Ana sayfa telefonda sonsuza kadar uzuyorsa muhtemelen çok fazla şey sıkıştırılmıştır.
- Şu listeyi kontrol edin. Sade bir sayfada bile şunlar kolayca bulunmalı: ne iş yaptığınız, hangi şehir ya da bölgede olduğunuz, telefon numaranız ve nasıl ulaşılacağı, çalışma saatleri.
Sade ama eksik bırakmamanın kuralları
Bir işletme sahibi olarak tasarımcıya şu ilkeleri hatırlatabilirsiniz:
| Kural | Anlamı |
|---|---|
| Her sayfanın tek işi olsun | Ana sayfa yönlendirir, hizmet sayfası anlatır, iletişim sayfası ulaştırır |
| Önemli bilgi gizlenmesin | Telefon, adres ve randevu butonu menülerin ya da açılır kutuların arkasında kalmasın |
| Yazılar rahat okunsun | Yeterli boyut, satır aralığı ve okunaklı renk kullanılsın |
| Görseller gerçek olsun | Sizin ekibiniz, ofisiniz ya da işiniz; hazır, ilgisiz fotoğraflar değil |
| Aynı buton hep aynı görünsün | Ziyaretçi ne tıklanabilir olduğunu tekrar tekrar öğrenmek zorunda kalmasın |
Bu tabloda "sade" ile "gizli" arasındaki çizgi önemlidir. Menüde gizlenmiş bir hizmet, sitede olmayan hizmet gibidir; çünkü ziyaretçi onu bulmaz.
Bilgi çoksa ne yapılır?
Hizmetiniz çeşitliyse ya da sitenizde çok ürün varsa tek sayfada göstermek zorunda değilsiniz. Çözüm, bilgiyi katmanlara bölmektir: ana sayfada kısa bir özet ve açık bir yönlendirme, ayrıntı için ayrı sayfalar. Örneğin bir diş kliniği ana sayfada üç ana hizmeti kısa cümlelerle gösterir, her birinin altında "Ayrıntılı bilgi" bağlantısı verir. Meraklı hasta ayrıntıya girer, aceleci olan hemen randevu alır.
Kampanya ya da duyuru gibi ek unsurlar için de aynı akıl geçerlidir. Sayfada aynı anda birden çok "ana" mesaj yarışıyorsa hiçbiri duyulmaz. Hangisi bugün sizin için en önemliyse onu öne alın.
Tasarımcıya ne sormalısınız?
- Bu sayfada ziyaretçinin yapmasını istediğimiz tek şey nedir ve tasarım buna nasıl hizmet ediyor?
- Bu boşluğun amacı ne? Bunu daraltsak ya da genişletsek ne değişir?
- Önemli bilgilerim (telefon, adres, çalışma saatleri) ilk ekranda görünecek mi?
- Telefonda sayfa nasıl görünecek ve kaç saniyede açılacak?
- Hizmetlerimi ve ayrıntılı bilgileri nasıl bulacağız?
İyi bir tasarımcı her boşluğun gerekçesini anlatabilir. "Şık durduğu için" ve "modern olduğu için" tek başına yeterli bir gerekçe değildir.
Sık sorulan sorular
Sade tasarım bütün sektörler için uygun mu?
İlkeler her işe uyar: net olmak ve gereksizi çıkarmak. Ama uygulama biçimi işe göre değişir. Bir otel için büyük fotoğraflar ve geniş boşluklar doğru olur; çok ürünlü bir mağazada daha yoğun bir düzen gerekebilir. Yine de o sayfada da gereksizi ayıklamak fayda sağlar.
Sade site sıkıcı görünmez mi?
Kötü uygulandığında evet. İyi uygulandığında güçlü bir başlık, gerçek fotoğraflar ve seçilmiş bir vurgu rengiyle sade bir site son derece karakterli olabilir. Sadelik kişiliksizlik anlamına gelmez.
Sade tasarım Google'daki yerimi olumsuz etkiler mi?
Doğrudan zarar vermez. Yeter ki sayfada Google'ın okuyacağı yeterli yazı olsun. Sade tasarım, gösterişi azaltır; içeriği azaltmaz. Yazıyı silmek yerine düzenli sunmak esastır.
Mevcut sitemi sadeleştirmek için sıfırdan mı başlamalıyım?
Her zaman gerekmez. Bazen gereksiz kutuları kaldırıp yazıları düzenlemek yeterli olur. Site çok dağınık, eski ya da telefonda bozuk çalışıyorsa yenileme daha mantıklı olabilir. Bu kararı bir uzmanla sitenize bakarak vermek en doğrusudur.
Sonuç
Boşluk, sitenizde kaybolan bir alan değil; ziyaretçinin gözünü doğru yere götüren bir yardımcıdır. Amaç, işinizi olabildiğince az çabayla anlatmak ve müşterinizin size ulaşmasını kolaylaştırmaktır. Sitenizin sade ama eksiksiz olmasını istiyorsanız web sitesi yaptırma hizmetim hakkında bilgi alabilirsiniz.