"Aylarca sürecek bir sözleşme imzalamak istemiyorum, sadece doğru yolda olup olmadığımı öğrenmek istiyorum." Bana en sık gelen taleplerden biri bu. İyi haber şu: SEO'nun her işi aylık anlaşma gerektirmez. Bazen yalnızca birkaç saatlik, iyi hazırlanmış bir SEO danışmanlığı görüşmesi, yıllarca yanlış yöne giden bir çabayı durdurmaya yeter.
Bu yazıda tek seferlik görüşmenin ne olduğunu, kimler için mantıklı olduğunu, nasıl hazırlanmanız gerektiğini ve görüşme bittiğinde elinizde somut olarak ne kalacağını anlatıyorum. Aylık çalışma ile paket arasındaki genel karşılaştırmayı merak ediyorsanız aylık danışmanlık mı, tek seferlik paket mi yazımı da okuyabilirsiniz; burada konu paketten çok, bir strateji görüşmesi.
Tek seferlik SEO danışmanlığı tam olarak nedir?
Bir uzmanla sınırlı bir süre boyunca, belirli bir soruya odaklanarak yapılan çalışmadır. Sürekli takip, aylık rapor ya da içerik üretimi yoktur. Ben siteyi önceden incelerim, görüşmede sizinle bulduklarımı konuşurum, sonra yazılı bir yol haritası bırakırım. Uygulama kısmı sizde ya da sizin seçtiğiniz kişide kalır.
Bunu bir doktor muayenesine benzetebilirsiniz. Muayene tanıyı koyar ve reçeteyi yazar; ilacı kullanmak sizin işinizdir. İsterseniz kontrole gelirsiniz, istemezseniz gelmezsiniz. Önemli olan, muayenenin kendi başına değerli olmasıdır.
Kimler için mantıklıdır?
Çalışmalarımda tek seferlik görüşmeden en çok fayda gören üç grup var.
Kendi ekibi olan işletmeler. İçeride yazı yazan, siteyi güncelleyen biri var ama ne yapacağına dair net bir yön yok. Bu durumda eksik olan iş gücü değil, öncelik sırasıdır. Ekibinize "önce şunu, sonra bunu yapın" diyebilecek birinin bir kez bakması çoğu zaman yeterlidir.
Yeni site açacaklar. Siteyi yaptırmadan ya da yayına almadan önce yapılan bir görüşme, en ucuz hata önleme yoludur. Sayfa yapısı, adres düzeni ve hangi hizmetin hangi sayfada anlatılacağı baştan doğru kurulursa, sonradan düzeltmek zorunda kalmazsınız. Siteyi açtıktan sonra yapılan düzeltmeler hem daha zahmetli hem de riskli olabilir.
Ajansını ya da danışmanını denetletmek isteyenler. Aylardır ödeme yapıyorsunuz ama ne yapıldığını anlamıyorsunuz. Tarafsız bir ikinci görüş, yapılan işin gerçekten size yarayıp yaramadığını gösterir. Ben bu görüşmede kimseyi suçlamam; yalnızca yapılanları ve yapılmayanları sade bir dille anlatırım.
Bunların dışında, kendi kendine biraz deneyip tıkanan küçük işletme sahipleri de görüşmeden verim alır.
İki somut örnek: görüşme sahada nasıl işledi?
Anlatması kolay olsun diye iki farklı işletme tipinden gelen iki durumu aktarıyorum. İsim ve rakam vermiyorum, ayrıntıları da genelleştirdim; ama akış gerçek çalışmaların akışına çok yakın.
Ofisinde iki kişi çalışan bir mali müşavir
Bir mali müşavir bana "blog yazıyoruz, sosyal medyayı da ihmal etmiyoruz ama telefon çalmıyor" diyerek geldi. Elinde düzenli yazılan yazılar vardı, ama siteye bakınca hizmetlerin hepsi tek bir sayfada kısaca geçiliyordu. Yazılar ise genel muhasebe bilgisi veriyordu ve müşteri değil, öğrenci çekiyordu.
Görüşmede iki şeyi konuştuk. Birincisi, her hizmetin (şirket kuruluşu, defter tutma, vergi danışmanlığı gibi) kendi sayfasında, işletme sahibinin diliyle anlatılması gerektiğiydi. İkincisi, yazıların konusunu "kanun maddesini anlatan" yazılardan "şu durumdaysanız ne yapmalısınız" yazılarına çevirmekti.
Plan yazılı olarak ofisteki kişiye kaldı; sayfaları kendileri yazdı, ben sadece gönderdikleri taslaklara bir kez baktım. Aylar içinde hizmet sayfalarına gelen aramaların niteliği değişti. Sonucun ne kadarının benim önerimden geldiğini tam ölçemem; ama ofis artık hangi yazının neden yazıldığını biliyor, bu da başlı başına bir kazanç.
Yeni site yaptıran, e-ticarete geçmek isteyen bir üretici
İkinci örnekte bir üretici, mevcut tanıtım sitesini yenileyip ürünlerini internetten de satmayı düşünüyordu. Siteyi yapacak ajansla sözleşme imzalamak üzereydi. Benden istediği, imzadan önce planın SEO açısından sağlam olup olmadığına bakmamdı.
Ajansın hazırladığı sayfa şemasını inceledim. Ürün kategorileri tek bir uzun sayfaya sıkıştırılmıştı ve eski sitedeki adreslerin yeni siteye nasıl yönlendirileceğine dair hiçbir not yoktu. Yönlendirme yapılmazsa eski adreslerin yıllar içinde biriken değeri kaybolabilir.
Görüşmede ajansa iletilmek üzere kısa bir şartname hazırladık: her ana ürün grubuna ayrı sayfa, eski adreslerin tek tek yeni karşılıklarına yönlendirilmesi, sayfa başlıklarının ve açıklamalarının önceden planlanması. Ajans bunları kabul etti. Yayın sonrası düşüş yaşanmadı. Bunu garanti edilebilir bir sonuç olarak değil, riskin baştan azaltılması olarak görüyorum.
Bu iki örnekten çıkan ders
İki işletmenin ortak noktası şuydu: ikisi de görüşmeye net bir soru ve uygulayacak bir kişiyle geldi. Mali müşavir ofisinde plan sahipleniliyordu, üretici ise planı sözleşmeye taşıdı. Plan kâğıtta kalmadı.
İkisinde de benim işim yön göstermekti. Metinleri yazan, ajansla pazarlık eden, sonucu izleyen kendileriydi. Tek seferlik görüşmenin doğru çalıştığı yer tam olarak burasıdır.
Görüşme nasıl ilerler?
Her çalışma kendine göre şekillenir ama genel akış değişmez: sizi dinlerim, siteye bakarım, bulduklarımı anlatırım, yazıya dökerim.
Görüşmeden önce siteyi, sayfa yapısını ve rakiplerin durumunu incelerim. Böylece görüşme saatini genel bilgi vermekle harcamam; doğrudan sizin siteniz üzerinden konuşuruz. Sorularınızı alırım, "bu ay şunu mu yapayım, bunu mu" gibi kararlarda yön gösteririm. Sonunda konuştuklarımızı sıralı bir plana çeviririm.
Adım adım süreç: ilk mesajdan yol haritasına
Tek seferlik çalışma kısa sürer ama düzensiz yürütülürse verimi düşer. Benimle çalışırsanız sıra genellikle şöyledir.
1. Kapsamı birlikte daraltırız
İlk yazışmada ya da kısa bir ön konuşmada tek bir soruya karar veririz. "Sitem iyi mi?" çok geniş bir sorudur. "Yeni site açılmadan önce yapı doğru mu?" ya da "ajansın işi bana yarıyor mu?" ise cevaplanabilir sorulardır.
2. Erişim ve bilgi toplanır
Site yönetimine ya da en azından görüntüleme erişimine ihtiyacım olur. Varsa arama konsolu ve analiz hesabını da paylaşırsınız. Rakip olarak gördüğünüz üç beş firmayı da söylemeniz yeter.
3. İnceleme
Görüşmeden önce siteye kendi başıma bakarım. Sayfaların nasıl kurulduğunu, aramalarda nasıl göründüğünü, rakiplerin neyi daha iyi anlattığını not alırım. Bu aşamada sizi yormam; ek soru çıkarsa kısa bir mesajla sorarım.
4. Görüşme
Bulduklarımı sizin hedefinizle karşılaştırırım. Görüşme boyunca not tutmanızı ya da kaydı yazılı özetle birlikte saklamanızı öneririm. Aklınıza takılanı o an sorun; sonraya bırakılan soru çoğu zaman unutulur.
5. Yazılı yol haritası
Görüşmeden kısa süre sonra plan elinizde olur. Her madde şu üç bilgiyi taşır: ne yapılacak, neden yapılacak, kim yapabilir. Plana başlamadan önce anlamadığınız bir yer varsa sormanız normaldir; bu soruları yanıtlamak sürecin parçasıdır.
6. Kısa kontrol (isteğe bağlı)
Planı uygulamaya başladıktan sonra tıkandığınız bir yer olursa tek bir soru için geri dönebilirsiniz. Bunun nasıl işleyeceğini baştan konuşuruz; zorunlu değildir.
Görüşmeye nasıl hazırlanılır?
Hazırlık, görüşmenin verimini doğrudan belirler. Çok teknik bir şey gerekmiyor; üç şeyi netleştirmeniz yeterli:
- Hangi hizmeti ya da ürünü satmak istiyorsunuz, öncelik hangisi?
- Müşterileriniz sizi nerede, nasıl buluyor? Telefon mu, form mu, WhatsApp mı?
- Şimdiye kadar neler denendi, kim ne yaptı?
Ayrıca sitenizin yönetim paneline, varsa Google Search Console ve analiz hesabına erişim vermeniz süreci hızlandırır. Bunlar yoksa sorun değil; yokluğu da bir bulgudur.
Bir de beklentinizi baştan söyleyin. "Birinci sıraya çıkmak" bir hedef değildir; "ay sonunda en az şu hizmet için telefon almak" bir hedeftir. Net hedef, net öneri demektir.
Kontrol listesi: görüşmeden önce ve sonra
Aşağıdaki liste, görüşmeden en fazla verimi almanız için sıradan ama işe yarayan şeyleri toplar.
Görüşmeden önce
- Tek cümlelik iş hedefinizi yazın (örneğin "şu hizmet için daha çok telefon almak").
- Sitenize, varsa Google hesaplarınıza ve alan adı kayıt bilgilerine kimin erişimi olduğunu öğrenin.
- Geçmişte kimlerle çalıştığınızı, ne yapıldığını ve ne kadar süre sürdüğünü kısaca not edin.
- Rakip olarak gördüğünüz firmaların adreslerini toplayın.
- Sizi arayan ya da yazan müşterilerin en sık sorduğu üç soruyu yazın; bunlar içerik için altın değerindedir.
Görüşmeden sonra
- Planı bir hafta içinde ilgili kişilere paylaşın; bekleyen plan eskir.
- Her maddenin yanına sorumlu kişi ve tarih yazın.
- Önce kolay ve etkisi büyük maddeleri yapın; en zor madde ile başlamayın.
- Bir madde uygulanınca not düşün. Sonradan "ne zaman, ne değişti" sorusunun cevabı bu notlardır.
- Takip kriterlerini ayda bir kontrol edin; her gün bakmak sizi yanıltır.
Sonunda elinize ne geçer?
Görüşmenin çıktısı konuşmadan ibaret olmamalı. Sizden ayrılırken elinizde şunlar olmalı:
- Siteniz için sade bir durum özeti: nerede güçlü, nerede zayıfsınız.
- Önem sırasına göre dizilmiş yapılacaklar listesi; her maddenin yanında kimin yapabileceği (siz, yazılımcınız ya da içerik yazarınız) belirtilmiş.
- Yapmamanız gerekenler: boşa gidecek çaba ve riskli kısayollar.
- Hedef sayfalar ve konular için içerik yönü.
- Sonraki adımda nelere bakacağınızı gösteren basit bir takip kriteri.
Bu belgenin başka bir uzmana ya da ekibinize verildiğinde anlaşılır olması gerekir. Anlaşılmıyorsa iş eksik kalmıştır.
Görüşmede hangi soruları sormalısınız?
Danışmandan dinlemek kadar ona soru sormak da önemlidir. Şunları sorabilirsiniz:
- "Bu öneriyi neye dayanarak yapıyorsunuz?" İyi bir öneri, sitenizde gördüğüm somut bir şeye bağlanabilmelidir.
- "Bunu yapmazsam ne olur?" Her maddenin aciliyeti aynı değildir; hangisinin beklemeyeceğini bilmek istersiniz.
- "Bunu kim yapabilir?" Bazı işleri siz halledersiniz, bazıları için yazılımcı gerekir.
- "Ne zaman fark edeceğim?" Dürüst cevap, kesin bir tarih değil, takip edilecek işaretler olmalıdır. Kimse size belirli bir sıralama sözü veremez.
Bu soruların hepsine sade bir cevap alabiliyorsanız, görüşmeden değer almışsınız demektir.
İşletmelerin sık yaptığı hatalar
Danışmanlık görüşmesi yanlış kurulduğunda iyi bir uzman bile kısıtlı kalır. Karşıma en sık çıkan hataları sıralıyorum.
Her şeyi tek görüşmeden beklemek
Görüşme yön gösterir, işi yapmaz. Planın uygulanması zaman ve emek ister. "Görüşme yaptık, şimdi trafik gelir" beklentisi hayal kırıklığının en yaygın kaynağıdır.
Sorunu söylemeden "her şeye bakın" demek
Kapsam geniş olunca derinlik azalır. Tek bir soruya odaklanmış görüşme, her şeyi kapsamaya çalışan görüşmeden çoğu zaman daha çok işe yarar.
Geçmişi saklamak
Daha önce bir ajansla çalıştıysanız, riskli bir yöntem denendiyse ya da bir ceza uyarısı aldıysanız bunu söylemeniz gerekir. Kimseyi yargılamam; ama bilmediğim bir geçmiş, yanlış öneriye yol açabilir.
Planı rafa kaldırmak
Yazılı plan çekmecede kaldığında hiçbir değer üretmez. Uygulayacak kişi belli değilse, görüşmeye gelmeden önce bunu çözün.
Yalnızca fiyata bakarak karar vermek
En kısa ve en ucuz görüşme, sitenize hiç bakmadan genel öneri sunan görüşme olabilir. Hazırlık ve kişiye özel inceleme olup olmadığını sorun; fiyatı belirleyen asıl şey budur.
Planı tek kişiye yüklemek
Bazı işletmelerde plan bir çalışanın üzerine bırakılır ve o kişinin başka işleri de vardır. Maddeleri yazı, tasarım ve teknik iş olarak ayırıp farklı kişilere dağıtmak, hem hızı hem sahiplenmeyi artırır.
Ölçmeden başlamak
Görüşmeden önce kaç talep aldığınızı bilmiyorsanız, sonradan bir şeyin değiştiğini de söyleyemezsiniz. Başlamadan önce basit bir başlangıç notu alın: haftada kaç arama, kaç form, hangi hizmetler için.
Sıralama sözü veren birine inanmak
Hiçbir danışman belirli bir sıralamayı garanti edemez. "Şu tarihte birinci olursunuz" diyen biri, sizi değil kendi satışını düşünüyordur.
Kendiniz yapabilecekleriniz ve uzmana bırakmanız gerekenler
Her şey için uzman tutmak gerekmez; ama her işi kendiniz yapmaya çalışmak da zaman kaybettirebilir. Plan aldıktan sonra işleri kabaca üç gruba ayırabilirsiniz.
Kendiniz rahatça yapabilecekleriniz
- Hizmet sayfalarındaki metinleri müşterinizin kullandığı dille yeniden yazmak.
- İşletme adı, adres ve telefon bilgilerinin her yerde aynı olduğunu kontrol etmek.
- Müşteri sorularından yola çıkarak yeni yazı konuları belirlemek.
- Mevcut yazıları güncel tutmak, eskiyen bilgileri düzeltmek.
- Memnun müşterilerden yorum istemek.
Birlikte ya da kısa destekle yapılabilecekler
- Sayfa başlıklarını ve açıklamalarını yeniden düzenlemek.
- Hangi sayfanın hangi aramaya hizmet edeceğini belirleyen haritayı çıkarmak.
- Bir yazının sizin sektörünüz için yeterince derin olup olmadığını değerlendirmek.
Uzmana bırakmanız gerekenler
- Sitenin adres yapısını değiştirmek ya da yeni siteye geçiş yapmak. Hatalı bir geçiş, uzun süre geri dönmeyen kayıplara yol açabilir.
- Aramalarda sorun yaratan teknik hatalar: tarama engelleri, yinelenen sayfalar, hız sorunları.
- Bir ceza ya da manuel işlem bildirimi aldıysanız durumu çözmek.
- Birden fazla dilde yayın yapıyorsanız dil sürümlerinin birbirine doğru bağlanması.
Bu ayrımı görüşmede açıkça isteyin. Hangi işi kendinize alırsanız alın, bitirdiğinizde sonucu bir kez daha gözden geçirmek ya da bana göstermek isterseniz bunu görüşme kapsamında konuşabiliriz. İyi bir plan her maddenin yanında bunu zaten belirtir.
Planı aldıktan sonraki ilk haftalar
Görüşme biter, asıl iş başlar. İlk haftalarda küçük ama düzenli ilerlemek, büyük bir çabayı sonra yapmaktan genellikle daha sağlıklıdır.
İlk hafta planı gözden geçirip sorumluları belirleyin. Sonraki birkaç hafta en çok etkisi beklenen maddeleri uygulayın; bunların çoğu sayfa metinleri ve düzenlerle ilgilidir. Arama sonuçlarındaki etki zaman alır; aylar içinde gelen sinyalleri izleyin ve acele kararlarla planı bozmayın.
Plan uygulanırken bazı maddelerin sizin için beklenenden zor ya da kolay çıktığını göreceksiniz. Bu normaldir. Maddeyi bırakmadan önce nedenini not edin; başka bir yoldan çözmek çoğu zaman mümkündür.
Zamanla plan eskir. Piyasa, rakipler ve arama motorları değişir. Büyük bir değişiklikten önce, örneğin yeni bir hizmet eklerken ya da siteyi yenilerken, kısa bir ikinci görüşme düşünebilirsiniz.
İyi bir teklifi zayıf olandan nasıl ayırırsınız?
Tek seferlik bir görüşme için teklif alırken farklı kişilerin tekliflerini karşılaştırmak zor olabilir. Fiyattan önce şu noktalara bakmak daha sağlıklıdır.
Kapsam açık mı?
İyi bir teklif neyin dahil olduğunu söyler: ön inceleme var mı, görüşme kaç kişiyle yapılır, yazılı çıktı hangi biçimde teslim edilir, görüşmeden sonra kaç soru için geri dönülebilir. Bu bilgiler yoksa fiyat karşılaştırması anlamsızdır.
Siteniz görülüyor mu?
"Önce sitenize bakalım, sonra konuşalım" diyen biri ile hazır bir sunumu anlatan biri aynı işi yapmıyor. Sitenize hiç bakmadan verilen teklifler genel tavsiyeye dönüşür.
Fiyatı etkileyen şeyler anlatılıyor mu?
Sitenin büyüklüğü, dil sayısı, incelemenin derinliği ve yazılı çıktının kapsamı fiyatı belirler. Bunları açıklamadan tek bir rakam söyleyen teklif, sizi karar vermeye değil ikna olmaya yönlendirir.
Sonuç sözü var mı?
Varsa uzak durun. Dürüst teklif, neyi yapabileceğini söyler; neyin kimsenin elinde olmadığını da söyler.
Görüşmeden sonra neyi ölçmelisiniz?
Tek seferlik çalışmanın en çok ihmal edilen tarafı ölçümdür. Plan uygulandı ama bir şeyin değişip değişmediğini kimse bilmiyorsa, sonraki karar körlemesine verilir.
Telefon, form ve mesajlar
En önemli ölçüt, sitenizden gelen gerçek talep sayısı ve niteliğidir. Gelen aramaların hangi hizmet için olduğunu basit bir deftere ya da tabloya yazmanız yeterlidir. Ziyaretçi sayısı tek başına bir başarı göstergesi değildir; ilgisiz kişiler de ziyaretçi sayısını artırır.
Arama görünürlüğü
Google Search Console'da hangi aramalarda göründüğünüzü ve hangi sayfaların tıklandığını ayda bir izleyin. Sayfalarını yenilediğiniz hizmetlerde görünme artışı çoğu zaman tıklamadan önce başlar. Bu, planın doğru yönde olduğuna dair ilk işarettir, kesin bir sonuç değildir. Dalgalanmalar normaldir; tek bir haftaya bakıp plan hakkında hüküm vermeyin, birkaç aylık eğilime bakın.
Müşteriye sormak
Yeni müşterinize sizi nasıl bulduğunu sorun. Bu en eski ve hâlâ en güvenilir yöntemlerden biridir. Cevaplar, hangi sayfanın ya da kanalın işe yaradığını rakamlardan daha net gösterebilir.
Sınırları ve ne zaman yetmez?
Dürüst olmam gerekirse: tek seferlik görüşme sonuç garantisi vermez. SEO, uygulandıkça ve zamanla işleyen bir iştir; plan ne kadar iyi olursa olsun uygulanmazsa bir şey değişmez. Uygulama için ayıracak kimsesi olmayan bir işletmede, sadece plan almak hayal kırıklığı yaratabilir.
Şu durumlarda başka bir model daha uygun olabilir:
- Sitede ciddi teknik sorunlar var ve düzeltecek kimse yok.
- Çok rekabetli bir alandasınız ve sürekli içerik ile takip gerekiyor.
- Planı uygulayacak zamanınız ya da ekibiniz yok.
Bu durumda size aylık çalışmayı önerebilirim; ama önce görüşmeyle başlayıp ihtiyacı birlikte görmek de mümkündür. Zorunluluk yok.
Sık sorulan sorular
Görüşme ne kadar sürer?
Önceden yapılan inceleme dahil, kapsama göre değişir. Genelde tek bir odaklı görüşme ve ardından yazılı plan yeterli olur. Kapsamı baştan birlikte netleştiririz.
Fiyatı neye göre belirleniyor?
Sitenin büyüklüğü, kaç dilde yayın yaptığınız, incelemenin derinliği ve istediğiniz yazılı çıktının kapsamı fiyatı etkiler. Konuşmadan net bir rakam vermem doğru olmaz.
Görüşmeden sonra desteğe devam etmek zorunda mıyım?
Hayır. Plan sizindir; kendiniz uygulayabilir, ekibinize ya da başka bir uzmana verebilirsiniz.
Teknik bilgim yok, anlayabilir miyim?
Evet. Hedefim sizin karar verebilmenizdir; terim kullanırsam tek cümleyle açıklarım.
Hangi sorular için tek seferlik görüşme yeterli olur?
Net bir sorusu olan işler için uygundur: yeni site öncesi yapı kontrolü, mevcut ajansın işine ikinci bakış, hangi hizmete öncelik verileceği ya da düşen trafiğin olası nedenleri gibi. Belirsiz ve sürekli takip gerektiren işlerde yetmeyebilir.
Görüşmeye ekibimi de getirebilir miyim?
Evet, hatta öneririm. Planı uygulayacak kişi görüşmede olursa, açıklamaları bire bir duyar ve aktarma sırasında kayıp olmaz.
Sitem yeni, henüz hiç ziyaretçisi yok. Yine de mantıklı mı?
Evet, hatta en verimli durum budur. Yapı henüz oturmamışken yapılan düzeltmeler en az zahmetle yapılır. Ziyaretçi olmaması da bir bulgudur; nedenini birlikte arayabiliriz.
Sonrasında aylık çalışmaya geçmek mümkün mü?
Mümkün, ama zorunlu değil. Görüşme sonunda ihtiyaç gerçekten sürekli destek gerektiriyorsa bunu açıkça söylerim; gerektirmiyorsa söylemem.
Bir kez bakılmasını istediğiniz bir siteniz varsa, benimle konuşup SEO hizmeti sayfasından size uygun çalışma biçimini birlikte belirleyebiliriz.