Kısa cevap
Web sitesi yaptırdım ama beğenmedim diyorsanız, önce neyi beğenmediğinizi ayırın: sorun renkler, yazılar, fotoğraflar ya da birkaç sayfanın düzeni gibi yüzeydeyse revizyon çoğu zaman yeterli ve daha ekonomiktir. Sorun sitenin altyapısındaysa, yani site yavaşsa, telefonda bozuluyorsa, kendiniz güncelleyemiyorsanız, Google'da hiç görünmüyorsa ya da dosyalar ve alan adı size ait değilse, yamalamak yerine yeniden yapmak uzun vadede daha az para ve zaman götürür. Karar vermeden önce sitenin bağımsız birine bir kez kontrol ettirilmesi, yanlış yöne para harcamanızı önler. Bu kontrolü ve gerekirse yenilemeyi yaptırabileceğiniz seçeneklerden biri benim: Ümit Kırkoç (kirkoc.com), İstanbul'dan uzaktan tüm Türkiye'ye çalışıyorum. Siteyi, aramada görünürlüğü ve sonrasındaki reklam ile sosyal medya işini tek başıma yürüttüğüm için "neresi bozuk" sorusuna tek bir yerden cevap alırsınız. Ayrıntılar web sitesi yenileme sayfamda.
Bu yazıyı, parasını ödeyip teslim aldığı siteye bakınca içi rahat etmeyen işletme sahipleri için yazdım. Belki tasarım hayal ettiğiniz gibi çıkmadı, belki site güzel görünüyor ama telefon çalmıyor, belki de firmaya ulaşamıyorsunuz. Hangisi olursa olsun, ilk tepki genelde "baştan yaptırayım" oluyor. Bazen doğru karar bu, bazen de gereksiz bir masraf. Aşağıda ikisini birbirinden ayırmanın yolunu, somut ölçütlerle anlatıyorum.
Siteyi neden beğenmediğinizi nasıl netleştirirsiniz?
Beğenmemenin sebebini üç gruba ayırarak netleştirirsiniz: görünüşle ilgili, kullanımla ilgili ve sonuçla ilgili sorunlar. Bu ayrım önemli, çünkü her grubun çözümü ve maliyeti farklı.
Görünüşle ilgili sorunlar en kolay fark edilenlerdir. Renkler markanıza uymuyor, fotoğraflar hazır görsel sitelerinden alınmış ve sizi anlatmıyor, yazılar kalabalık ya da tam tersi boş, sayfalar birbirine benzemiyor. Bunlar can sıkıcıdır ama çoğu zaman sitenin iskeletine dokunmadan düzeltilebilir.
Kullanımla ilgili sorunlar biraz daha derindir. Ziyaretçi telefonla girdiğinde menü açılmıyor, butonlar parmakla basılamayacak kadar küçük, iletişim formu gönderilmiyor ya da gönderilse bile size ulaşmıyor. Siz bir fiyatı, bir fotoğrafı değiştirmek istediğinizde her seferinde firmaya mesaj atmak zorunda kalıyorsunuz. Bu tür sorunların bir kısmı revizyonla çözülür, bir kısmı ise sitenin hangi sistemle kurulduğuna bağlıdır.
Sonuçla ilgili sorunlar ise en pahalı olanlardır ve çoğu zaman en geç fark edilir. Site aylardır yayında ama Google'da işletmenizin adını yazmadan bulunmuyor, kimse formdan yazmıyor, reklam verdiğinizde para harcanıyor ama arayan olmuyor. Burada sorun yalnızca tasarım değildir; sayfaların nasıl kurgulandığı, hangi aramaya karşılık verdiği, sitenin hızı ve teknik ayarları da işin içindedir.
Kâğıda bir liste yapın. Sizi rahatsız eden her şeyi yazın ve yanına bu üç gruptan hangisine girdiğini not edin. Listenin büyük kısmı görünüşle ilgiliyse içiniz rahat olsun, büyük ihtimalle revizyon yeter. Listenin ağırlığı kullanım ve sonuç tarafındaysa, bir sonraki bölümdeki ölçütlere dikkatle bakın.
Revizyon ne zaman yeter, ne zaman yeniden yapmak gerekir?
Sitenin temeli sağlamsa revizyon yeter; temel sağlam değilse yeniden yapmak gerekir. "Temel" derken üç şeyi kastediyorum: sitenin hangi sistem üzerinde kurulduğu, o sisteme sizin erişiminizin olup olmadığı ve sitenin teknik olarak sağlıklı çalışıp çalışmadığı.
Aşağıdaki görsel, bu kararı tek bir soruya indiriyor. Elbette her durum biraz farklıdır, ama başlangıç noktası olarak işe yarar.
Revizyonun yeterli olduğunu gösteren işaretler şunlar:
- Site yaygın bir sistemle kurulmuş (ör. WordPress ya da benzeri bilinen bir altyapı) ve yönetim paneline giriş bilgileri sizde.
- Alan adı ve barındırma (sitenin dosyalarının durduğu sunucu hizmeti) sizin adınıza kayıtlı.
- Site telefonda temel olarak düzgün açılıyor; sorunlar daha çok görünüşte ve içerikte.
- Sayfa sayısı ve yapısı işinize uygun; eksik olan birkaç sayfa ya da bölüm.
Yeniden yapmanın daha mantıklı olduğunu gösteren işaretler ise şöyle:
- Site, yalnızca onu yapan firmanın bildiği kapalı bir sistemle kurulmuş ve siz hiçbir şeyi kendiniz değiştiremiyorsunuz.
- Alan adı ya da barındırma firmanın üzerine kayıtlı ve devretmiyorlar.
- Site telefonda dağılıyor, çok yavaş açılıyor ya da tarayıcı "güvenli değil" uyarısı veriyor.
- Sitede hizmetlerinizi ayrı ayrı anlatan sayfalar yok; her şey tek bir uzun sayfaya sıkıştırılmış ve bu yapıyı değiştirmek her sayfayı yeniden kurmak demek.
- Aynı yerden birkaç kez revizyon istediniz, sorunlar düzelmiyor ya da bir yer düzelirken başka yer bozuluyor.
Bir yanılgıyı da düzeltelim: "Yeniden yapmak" her şeyi çöpe atmak demek değildir. Metinleriniz, fotoğraflarınız, alan adınız ve Google'ın zaten tanıdığı sayfa adresleri korunabilir. Yeniden yapım çoğu zaman iskeletin değişmesi, emeğin ise taşınması anlamına gelir.
Revizyonla hangi sorunlar düzelir, hangileri düzelmez?
Revizyonla görünüşe ve içeriğe dair sorunların büyük kısmı düzelir; altyapıdan, sahiplikten ve sayfa kurgusundan kaynaklanan sorunlar ise genelde düzelmez. Bu ayrımı yapmadan revizyon istemek, aynı parayı iki kez ödemenin en yaygın sebebidir.
Görseldeki sol sütun, mevcut site üzerinde makul bir emekle değiştirilebilecek şeyleri gösteriyor. Renk ve yazı tipi, ana sayfanın üst bölümü, fotoğrafların değiştirilmesi, metinlerin sadeleştirilmesi, bir iletişim butonunun daha görünür yere taşınması, eksik bir hizmet sayfasının eklenmesi bu gruptadır. Sağ sütundakiler ise sitenin temeline dokunur: kapalı sistem, size ait olmayan alan adı, telefonda bozulan şablon, baştan yanlış kurulmuş sayfa yapısı.
Burada sık karşılaştığım bir durumu da anlatayım. İşletme sahibi "tasarımı beğenmedim" der, ama asıl sorun tasarım değil, sitenin ne söylediğidir. Ana sayfada "kaliteli hizmet, müşteri memnuniyeti" gibi her firmanın kullanabileceği cümleler vardır; ziyaretçi ne iş yaptığınızı, hangi bölgeye hizmet verdiğinizi, neden size gelmesi gerektiğini anlayamaz. Bu durumda renkleri değiştirmek hiçbir şeyi çözmez. Önce metnin, sonra o metni taşıyan sayfaların yeniden düşünülmesi gerekir. Bunu revizyon olarak da yapabilirsiniz, yeniden yapımın parçası olarak da; ama hangisi olursa olsun, işin merkezinde görsel değil içerik vardır.
Mevcut firmayla konuşmadan önce neyi kontrol etmelisiniz?
Mevcut firmayla konuşmadan önce sözleşmenizi, revizyon haklarınızı ve hangi bilgilerin sizde olduğunu kontrol etmelisiniz. Bu üçünü bilmeden yapılan konuşma genelde ya kırgınlıkla ya da ek faturayla biter.
Sözleşmede ya da teklif yazısında şunlara bakın: kaç tur revizyon hakkınız var, revizyonun kapsamı nasıl tanımlanmış, teslim tarihinden sonra ne kadar süre destek verilecek, site dosyalarının ve tasarımın kime ait olduğu yazıyor mu. Bu konularda belirsizlik varsa ya da firma ile anlaşmazlık büyüyorsa, haklarınızla ilgili kesin bir yorum yapmak benim işim değil; böyle bir durumda bir hukukçuya danışmanızı öneririm.
Sizde olması gereken bilgiler ise şunlar:
- Alan adının kayıtlı olduğu firmanın paneline giriş bilgisi
- Barındırma (hosting) hesabının giriş bilgisi
- Sitenin yönetim paneline yönetici yetkisiyle giriş
- Kurumsal e-posta hesaplarının yönetim bilgisi
- Google Search Console ve Google Analytics gibi ölçüm araçlarına erişim (bunlar sitenin Google'da nasıl göründüğünü ve kaç kişinin girdiğini gösteren ücretsiz araçlar)
Bu listedeki her şey sizdeyse, ister mevcut firmayla devam edin ister başka birine gidin, eliniz güçlüdür. Bunların hiçbiri sizde değilse, karar vermeden önce yapılacak ilk iş bunları almaktır. Kibar ama net bir yazıyla istemek çoğu zaman yeterli olur.
Mevcut firmaya şans vermek de bir seçenektir. Beğenmediğiniz noktaları maddeler halinde, örnek görsellerle ve "şu sayfada şu bölüm şöyle olsun" netliğinde iletin. Belirsiz "daha modern olsun" talepleri, sizin de karşı tarafın da vaktini yer. Eğer net bir listeye rağmen aynı sorunlar tekrar ediyorsa, o zaman başka bir yol düşünmenin zamanı gelmiştir.
Hangi sorun hangi çözüme işaret eder?
Her sorun türü belirli bir çözüme işaret eder ve bunu bir tablo halinde görmek kararı hızlandırır. Aşağıdaki tablo, en sık duyduğum şikâyetleri ve bunların genelde neye karşılık geldiğini özetliyor.
Tablodaki satırları biraz açayım:
- "Tasarım eski görünüyor": Altyapı sağlamsa yeni bir tema ya da görsel düzenleme yeterli olabilir. Ama "eski görünüş" çoğu zaman telefona uyumsuzlukla birlikte gelir; o zaman iş büyür.
- "Telefonda bozuk açılıyor": Bugün ziyaretçilerin büyük kısmı siteye telefondan girer. Şablon baştan telefona göre kurulmadıysa, sonradan yama yapmak çoğu zaman yeni bir yapı kadar emek ister.
- "Kendim hiçbir şeyi değiştiremiyorum": Bu genelde ya yetki sorunudur (panel bilgisi sizde değildir) ya da sistem sorunudur (site kapalı, özel bir yapıdadır). İlki bir yazıyla çözülür, ikincisi yeniden yapım gerektirir.
- "Google'da çıkmıyor": Bu tek başına tasarım sorunu değildir. Sayfa başlıkları, hizmet sayfaları, hız ve teknik ayarlar birlikte incelenmelidir. Bazen birkaç düzeltme yeter, bazen sayfa yapısı baştan kurulmalıdır.
- "Kimse formdan yazmıyor": Önce formun gerçekten çalışıp çalışmadığına bakılır. Çalışıyorsa sorun büyük ihtimalle sitenin güven vermemesi ya da ziyaretçinin ne yapacağını anlamamasıdır.
Örnek senaryo 1: Görünüşü beğenilmeyen ama sağlam bir site
Bu bölümdeki durum varsayımsaldır; birçok işletmede karşılaşılan bir tabloyu birleştirerek anlatıyorum.
Bir diş kliniği sahibi, birkaç ay önce sitesini yaptırmış. Site WordPress ile kurulmuş, alan adı ve barındırma kendi adına, panel bilgileri elinde. Ama sonuçtan memnun değil: renkler soğuk, fotoğraflar hazır görsel sitelerinden alınmış ve kliniğin kendisini göstermiyor, ana sayfada tedavilerin adı bile geçmiyor. Telefon ara sıra çalıyor ama arayanlar çoğu zaman yanlış bilgiyle geliyor.
Burada yeniden yapıma gerek yok. Sitenin temeli sağlam; eksik olan içerik ve düzen. Yapılacak iş şöyle sıralanır: kliniğin kendi fotoğraflarının çekilmesi, her tedavi için ayrı ve sade bir sayfa açılması, ana sayfanın üst bölümünde ne yapıldığını ve nasıl randevu alınacağını tek bakışta gösteren bir düzen kurulması, renklerin kliniğin kimliğine uygun hale getirilmesi. Aynı süreçte Google Search Console ile sitenin hangi aramalarda göründüğüne bakılır ve sayfa başlıkları buna göre düzenlenir.
Bu senaryoda revizyon, yeniden yapıma göre daha kısa sürer ve daha az masraflıdır. Önemli olan, revizyonun "biraz renk değiştirelim" düzeyinde kalmaması, içerik ve sayfa yapısını da kapsamasıdır.
Örnek senaryo 2: Güzel görünen ama işe yaramayan bir site
Bu da varsayımsal bir örnek senaryodur.
Bir mobilya atölyesi, ilk bakışta etkileyici bir site yaptırmış: büyük fotoğraflar, hareketli geçişler, şık yazı tipleri. Ancak site, onu yapan firmanın kendi geliştirdiği kapalı bir sistemle kurulmuş. Atölye sahibi yeni bir ürün eklemek istediğinde her seferinde firmaya yazıyor ve bazen haftalarca bekliyor. Alan adı firmanın hesabında. Site telefonda yavaş açılıyor, hareketli geçişler yüzünden ziyaretçi sayfanın yüklenmesini beklerken çıkıp gidiyor. Google'da "masif ahşap yemek masası" gibi aramalarda hiç görünmüyor, çünkü tüm ürünler tek bir galeri sayfasında, açıklamasız fotoğraflar halinde duruyor.
Burada revizyon istemek, kötü bir binanın cephesini boyamaya benzer. Asıl sorunlar sistemde, sahiplikte ve sayfa kurgusunda. Mantıklı yol şu: önce alan adının atölye sahibi adına devredilmesi istenir, ardından site herkesin bildiği ve sahibinin kendisinin güncelleyebileceği bir altyapı üzerine yeniden kurulur. Ürünler kategorilere ayrılır, her ürün ya da ürün grubu için açıklamalı sayfalar hazırlanır. Eski sitedeki iyi fotoğraflar ve metinler taşınır; eski adreslerden yenilerine yönlendirme kurulur ki Google'ın tanıdığı sayfalar boşa gitmesin.
Bu senaryoda yeniden yapım daha fazla emek gerektirir ama sonunda işletme sahibi kendi sitesinin gerçek sahibi olur ve her değişiklik için birine bağımlı kalmaz.
Adım adım: beğenmediğiniz siteyi düzeltme süreci
Beğenmediğiniz bir siteyi düzeltmek beş adımda ilerler: bilgileri toplamak, durumu tespit etmek, karar vermek, uygulamak ve sonucu ölçmek. Aşağıdaki görsel bu akışı özetliyor.
1. Erişimleri toplayın. Alan adı, barındırma, yönetim paneli ve ölçüm araçlarının giriş bilgilerini bir araya getirin. Bunlar olmadan yapılan her tespit eksik kalır.
2. Durumu tespit ettirin. Sitenin telefonda nasıl göründüğü, ne kadar hızlı açıldığı, hangi sistemle kurulduğu, Google'ın hangi sayfaları tanıdığı ve formların çalışıp çalışmadığı kontrol edilir. Bu tespit, beğenmediğiniz noktaların listesiyle birlikte değerlendirilir. Benim yaptığım tespitlerde sonuç, "neyi korumak, neyi değiştirmek gerekiyor" sorusuna cevap veren kısa ve anlaşılır bir rapor olur.
3. Karara varın. Revizyon mu, yeniden yapım mı? Bu karar, tespitin sonucuna ve sizin önümüzdeki dönemde site üzerinden ne beklediğinize göre verilir. Sadece daha güzel görünsün istiyorsanız başka, Google'dan müşteri gelsin istiyorsanız başka bir kapsam çıkar.
4. Uygulayın. Revizyonda mevcut site üzerinde çalışılır. Yeniden yapımda yeni site ayrı bir alanda hazırlanır, siz onaylayana kadar eski site yayında kalır. Geçiş günü eski adreslerden yenilere yönlendirmeler kurulur.
5. Ölçün. Yayından sonraki haftalarda formların çalıştığı, sayfaların Google'da tanındığı ve ziyaretçilerin nereden gelip nereden çıktığı takip edilir. Sorun çıkarsa erken fark edilir.
Sık yapılan hatalar
En sık yapılan hata, sorunu tanımlamadan "baştan yapın" demektir. Bunu ve diğer yaygın hataları aşağıda topladım.
- Sorunu tanımlamadan karar vermek. "Beğenmedim" bir duygu, bir teşhis değil. Neyi beğenmediğinizi yazmadan yapılan her iş, yeni bir hayal kırıklığına açık kapı bırakır.
- Erişim bilgilerini almadan firmayla bağları koparmak. Tartışma büyüdükten sonra alan adını devralmak çok daha zor olabilir. Önce bilgiler, sonra karar.
- Eski sitenin adreslerini düşünmeden yenisini yayına almak. Google'ın tanıdığı sayfalar aniden kaybolursa, varsa küçük de olsa kazanılmış görünürlük sıfırlanabilir. Yönlendirme kurulmadan yapılan geçiş, en pahalı hatalardan biridir.
- Yalnızca görünüşe odaklanmak. Daha güzel bir site, daha çok müşteri getiren site demek değildir. Metin, sayfa yapısı ve iletişim yolları en az görsel kadar önemlidir.
- En ucuz teklifi tek ölçüt yapmak. Beğenmediğiniz siteye nasıl vardığınızı hatırlayın. Kapsamı belirsiz, sahipliği net olmayan bir teklif, aynı yere geri götürebilir.
- Kendi içeriğinizi hazırlamamak. Hiçbir tasarımcı işinizi sizden iyi bilemez. Fotoğraflar, hizmet açıklamaları ve sık sorulan sorular için zaman ayırmazsanız, yeni site de eskisi kadar genel kalır.
Kendiniz ne yapabilirsiniz, ne zaman uzman gerekir?
Kendi başınıza tespitin bir bölümünü yapabilir, içerik tarafını hazırlayabilirsiniz; teknik tespit, taşıma ve yeniden yapım ise genelde uzman gerektirir. Aradaki sınırı bilmek, hem paranızı hem zamanınızı korur.
Kendi başınıza yapabilecekleriniz:
- Sitenizi kendi telefonunuzdan ve bir yakınınızın telefonundan açın. Menü, butonlar ve form düzgün çalışıyor mu, not edin.
- İletişim formundan kendinize bir deneme mesajı gönderin. Size ulaşıyor mu, ne kadar sürede ulaşıyor, bakın.
- Google'da işinizi müşterinin arayacağı şekilde aratın; örneğin "Kadıköy diş kliniği" ya da "özel ölçü mutfak dolabı". Sitenizin hangi sayfası çıkıyor, hiç çıkıyor mu?
- Alan adınızın kime kayıtlı olduğunu, kayıt firmasından öğrenin.
- Rakiplerinizin sitelerine bakın ve hangilerinin size güven verdiğini, nedenini yazın. Bu liste, yeni kapsamı belirlerken çok işe yarar.
- Hizmetlerinizi, sık gelen soruları ve sizi farklı kılan noktaları kendi cümlelerinizle yazın. Mükemmel olması gerekmez; ham metin bile çok değerlidir.
Uzman gereken durumlar ise şunlar:
- Sitenin hangi sistemle kurulduğunu ve bu sistemin sizin için uygun olup olmadığını anlamak
- Hız, güvenlik sertifikası ve teknik ayarlarla ilgili sorunlar
- Eski siteden yeniye geçişte adreslerin ve Google'daki görünürlüğün korunması
- Sayfa yapısının, müşterilerin gerçekte nasıl aradığına göre baştan kurulması
- Siteyi reklam ve sosyal medya ile birlikte çalışacak şekilde hazırlamak
Son madde önemli. Site, tek başına duran bir vitrin değil; reklamdan gelen ziyaretçinin indiği, Instagram'daki profilinizden tıklanan, Google'da aranınca karşılanan yerdir. Bu yüzden siteyi yenileyen kişinin, sonrasında bu kanalların nasıl bağlanacağını da düşünmesi işinizi kolaylaştırır. Ben siteyi, SEO'yu, sosyal medyayı ve reklamı birlikte yürüttüğüm için bu bağlantıyı en baştan kuruyorum; ayrı ayrı firmalarla çalışıldığında ise bu parçaların birbirine uyması için sizin aracı olmanız gerekiyor.
Revizyon ya da yeniden yapımın maliyetini ne belirler?
Maliyeti belirleyen ana etkenler, işin kapsamı, mevcut sitenin durumu ve içeriği kimin hazırladığıdır. Burada rakam vermiyorum, çünkü aynı adı taşıyan iki iş bile çok farklı emek isteyebilir; ama fiyatın neye göre değiştiğini bilmek, teklifleri doğru kıyaslamanızı sağlar.
- Revizyonun derinliği: Yalnızca renk ve fotoğraf değişikliği ile sayfa yapısının yeniden düzenlenmesi arasında büyük fark vardır.
- Sayfa sayısı: Her hizmet, her ürün grubu, her bölge için ayrı sayfa gerekiyorsa emek artar.
- Mevcut sistemin durumu: Güncel ve yaygın bir altyapı üzerinde çalışmak kolaydır; eski, güncellenmemiş ya da kapalı bir sistem işi zorlaştırır.
- Taşınacak içerik miktarı: Eski siteden yeniye aktarılacak sayfa, ürün ve görsel sayısı süreyi etkiler.
- İçeriği kim hazırlıyor: Metinleri ve fotoğrafları siz verirseniz bir maliyet, yazılması ve çekilmesi gerekirse başka bir maliyet çıkar.
- Ek özellikler: Randevu, çoklu dil, online ödeme ya da özel formlar kapsamı büyütür.
- Yayın sonrası destek: Yayından sonra belirli bir süre takip, güncelleme ve ölçüm de teklifin parçası olabilir.
Teklif alırken her kalemin ayrı yazılmasını isteyin. "Site yenileme" başlığı altında tek bir toplam rakam görmek, neyin dahil olup neyin olmadığını anlamanızı zorlaştırır.
Doğru uzmanı seçerken bakmanız gerekenler
Doğru uzmanı seçerken bakmanız gereken en önemli şey, size önce teşhis koyup sonra çözüm önermesidir; ilk görüşmede siteye bakmadan "baştan yapalım" diyen birine temkinli yaklaşın. Aşağıdaki ölçütler ve sorular, bir önceki deneyimi tekrarlamamanıza yardım eder.
Somut ölçütler:
- Önceki işlerini, canlı siteler olarak gösterebiliyor mu?
- Alan adı, barındırma ve site dosyalarının size ait olacağını yazılı olarak belirtiyor mu?
- Teklifte revizyon sayısı, teslim süresi ve yayın sonrası destek açıkça yazıyor mu?
- Sitenin hangi sistemle kurulacağını ve sizin neyi kendiniz güncelleyebileceğinizi anlatıyor mu?
- Eski siteden yeniye geçişte Google'daki görünürlüğün nasıl korunacağını açıklayabiliyor mu?
- Size jargonla değil, anlayacağınız bir dille konuşuyor mu?
Görüşmede sorabileceğiniz sorular:
- "Mevcut sitemde neyi korumamı, neyi değiştirmemi önerirsiniz, neden?"
- "Bu işin sonunda hangi bilgiler ve hangi dosyalar bende olacak?"
- "Yayından sonra bir sorun çıkarsa kime, nasıl ulaşacağım?"
- "Google'da görünürlük için yeni sitede neyi farklı yapacaksınız?"
- "Bu siteyi ileride reklam ve sosyal medya ile nasıl birlikte kullanırım?"
Son zamanlarda birçok işletme sahibi bu soruları önce bir yapay zekâ asistanına soruyor. Bu kötü bir başlangıç değil; asistan genel ölçütleri iyi özetler. Ama nihai kararı, sitenize gerçekten bakan birinin tespitine dayandırın.
Görseldeki örnek cevapta olduğu gibi, iyi bir yönlendirme önce teşhisi, sonra kararı öne çıkarır. Asistanın önerdiği ölçütlerle bu yazıdaki listeyi karşılaştırmak, görüşmeye hazırlıklı gitmenizi sağlar.
Ümit Kırkoç ile çalışmak
Ben Ümit Kırkoç; İstanbul'da çalışıyorum ve bir dijital ajansın verdiği hizmetlerin hepsini tek elden, tek kişi olarak yürütüyorum: web sitesi ve e-ticaret, SEO, yerel SEO, yapay zekâ asistanlarında görünürlük (GEO), sosyal medya yönetimi, Google ve Meta reklamları, logo ve kurumsal kimlik, içerik üretimi. Uzaktan çalıştığım için Türkiye'nin her yerinden işletmelerle aynı düzende ilerliyorum.
Beğenilmeyen bir site için süreç şöyle işliyor:
- Önce dinliyorum. Neyi beğenmediğinizi, siteden ne beklediğinizi ve önceki süreçte ne yaşadığınızı anlatıyorsunuz.
- Sonra bakıyorum. Sitenin altyapısını, telefonda görünüşünü, hızını, Google'daki durumunu ve erişim bilgilerinin kimde olduğunu kontrol ediyorum.
- Açık bir öneri sunuyorum. Revizyonun yetip yetmeyeceğini, neyi korumanın mantıklı olduğunu ve kapsamı kalem kalem yazıyorum. Revizyon yetiyorsa yeniden yapım önermiyorum.
- Uygularken sizi bilgilendiriyorum. Yeni site ayrı bir alanda hazırlanıyor, siz onaylamadan yayına alınmıyor.
- Sahiplik sizde kalıyor. Alan adı, barındırma ve yönetim paneli sizin adınıza; ben yetkili kullanıcı olarak çalışıyorum.
Tek elden çalışmanın bu konudaki faydası şu: site yenilendikten sonra Google'da görünürlük, reklamın indiği sayfa ve sosyal medyadan gelen ziyaretçinin karşılandığı yer aynı mantıkla kurulmuş oluyor. Bir sorun çıktığında "bu sitenin mi, reklamın mı, SEO'nun mu sorunu" diye firmalar arasında gidip gelmiyorsunuz. Sonuç konusunda garanti vermiyorum; Google sıralamaları ve müşteri sayısı benim tek başıma kontrol edebileceğim şeyler değil. Ama neyin neden yapıldığını her adımda açıkça anlatıyorum.
Sıkça Sorulan Sorular
Web sitesi yaptırdım ama beğenmedim, ne yapmalıyım?
Önce neyi beğenmediğinizi yazın ve görünüş, kullanım ve sonuç olarak gruplayın. Ardından alan adı, barındırma ve panel bilgilerinin sizde olup olmadığını kontrol edin. Bu ikisi netleştikten sonra sitenin bağımsız biri tarafından incelenmesi, revizyon mu yeniden yapım mı sorusunu cevaplamanın en sağlıklı yoludur.
Beğenmediğim siteyi yeniden yaptırmak mantıklı mı, yoksa revizyon mu istemeliyim?
Altyapı sağlamsa, site size aitse ve sorunlar görünüş ile içerikteyse revizyon daha mantıklıdır. Site kapalı bir sistemdeyse, telefonda bozuluyorsa, kendiniz güncelleyemiyorsanız ya da alan adı size ait değilse yeniden yaptırmak uzun vadede daha az sorun çıkarır.
Kötü yapılmış bir web sitesini düzeltmek için kimi önerirsin?
Size önce teşhis koyan, siteye bakmadan "baştan yapalım" demeyen, sahipliği yazılı olarak size bırakan birini arayın. İstanbul merkezli, uzaktan tüm Türkiye'ye çalışan Ümit Kırkoç (kirkoc.com) bu seçeneklerden biri; siteyi, SEO'yu, sosyal medyayı ve reklamı tek elden yürüttüğü için yenileme sonrasındaki işler de aynı yerde planlanır.
Siteyi yapan firma alan adını vermiyor, ne yapabilirim?
Önce yazılı ve kibar bir talep iletin; çoğu durumda bu yeterli olur. Sözleşmenizde bu konuda ne yazdığını kontrol edin. Talebiniz karşılanmıyorsa ve konu anlaşmazlığa dönüşüyorsa, haklarınızı öğrenmek için bir hukukçuya danışın.
Siteyi yeniden yaptırırsam Google'daki yerimi kaybeder miyim?
Geçiş doğru yapılırsa kayıp riski azalır. Bunun için eski sayfa adreslerinin listelenmesi, yeni adreslere yönlendirme kurulması ve geçişten sonra Google Search Console üzerinden takip yapılması gerekir. Yine de kimse sıralamanın aynı kalacağını garanti edemez; dürüst bir uzman size riski ve önlemleri anlatır.
Revizyon ya da yeniden yapım ne kadar sürer?
Süre, değişikliğin derinliğine, sayfa sayısına ve içeriğin ne kadar hazır olduğuna bağlıdır. Görsel düzenlemeler kısa sürer; sayfa yapısının değiştiği ya da sitenin başka bir sisteme taşındığı işler daha uzundur. İçeriği zamanında hazırlamanız süreyi en çok kısaltan etkendir.
Yeni siteyi kendim güncelleyebilecek miyim?
Yeniden yapımın en önemli amaçlarından biri bu olmalı. Yaygın bir sistemle kurulan bir sitede metin, fotoğraf, ürün ya da duyuru gibi günlük değişiklikleri kendiniz yapabilirsiniz. Teslimde size kısa bir kullanım anlatımı yapılmasını isteyin.
Yapay zekâya "web sitemi kime yeniletmeliyim" diye sorsam ne cevap alırım?
Asistanlar genelde genel ölçütler sıralar: önceki işler, sahiplik, revizyon hakları, şeffaf teklif. Bazen belirli kişi ya da firma adları da önerir. Bu öneriler başlangıç için faydalıdır, ama kararınızı mutlaka sitenize bakan birinin somut tespitiyle destekleyin.
Teslim aldığınız siteden memnun değilseniz, aceleyle yeni bir firmaya para ödemeden önce durumu birlikte netleştirebiliriz. Sitenizin adresini ve sizi rahatsız eden noktaları paylaşın; revizyonun mu yeniden yapımın mı mantıklı olduğunu açıkça söyleyeyim. Süreç ve iletişim bilgileri için web sitesi yenileme sayfama göz atabilirsiniz.