Yeni bir site yaptırırken önünüze iki kelime çıkar: alan adı ve hosting. Çoğu işletme sahibi bunları "teknik işler" diye geçiştirir, ilk gelen teklife evet der. Aylar sonra site yavaş açılır, e-postalar spam klasörüne düşer ya da bir gün site hiç açılmaz. O zaman da telefon çalmaz, randevu gelmez.
Oysa ikisi de sıradan bir masraf kalemi değil, işinizin dijital adresi ve dükkânıdır. Bu yazıda bu iki kararın ne olduğunu, işinize nasıl dokunduğunu ve işi yapan kişiye hangi soruları sormanız gerektiğini anlatıyorum. Kod ya da ayar öğrenmenize gerek yok.
Alan adı ve hosting ne demek?
Alan adı (domain), sitenizin internetteki adresidir: örneğin ornekklinik.com. Müşterinin tarayıcıya yazdığı ya da Google'da gördüğü isimdir.
Hosting (barındırma) ise sitenizin dosyalarının 7 gün 24 saat durduğu yerdir. Bu yere sunucu denir: sürekli açık duran büyük bir bilgisayar. Benzetmek gerekirse alan adı dükkânınızın tabelası ve adresi, hosting ise dükkânın kendisidir. Tabela güzel olsa da dükkân kapalıysa müşteri içeri giremez.
İkisi ayrı hizmetlerdir ve çoğu zaman ayrı yerlerden alınır. Bu yüzden "kim neyi, kimin adına aldı?" sorusu önemlidir. Sahiplik ve erişim konusunu ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattım; burada seçim kısmına odaklanıyorum.
İyi bir alan adı nasıl olur?
Alan adı bir kez yerleştikten sonra değiştirmek zordur; kartvizitinize, tabelanıza, Google kaydınıza yazılır. Bu yüzden baştan doğru seçmek gerekir. Şu ölçütler işe yarar:
- Kısa ve söylenince yazılabilir olsun. Telefonda söylediğinizde karşı taraf yanlış yazıyorsa alan adınız zayıftır.
- İşletme adınızla uyumlu olsun. Müşteri sizi aradığında adı tahmin edebilmeli.
- Tire, rakam ve karmaşık yazımdan kaçının. Bunlar hem hatırlanmaz hem güven vermez.
- Uzantı seçimi: Türkiye'deki müşteriye hizmet veriyorsanız com.tr ya da com genelde doğru tercihtir. Yurt dışına da hizmet veriyorsanız com daha evrenseldir.
- Mümkünse hem com hem com.tr'yi alın; başkasının benzer adla müşterinizi karşılamasını önler.
Anahtar kelimeyle dolu, çok uzun adların Google'da sizi öne çıkaracağı düşüncesi eskidir. Marka adı kısa ve akılda kalıcı olduğunda daha çok işe yarar.
Hosting seçerken işinizi neler etkiler?
Hosting seçimi üç şeyi belirler: sitenizin ne kadar hızlı açıldığı, ne kadar sık kapandığı ve ne kadar güvende olduğu. Sayfası geç açılan bir sitede ziyaretçi beklemeden çıkar; Google da yavaş siteleri sevmez.
Ucuz paketlerde sunucuyu yüzlerce site paylaşır. Komşu sitelerden biri yoğunluk yaşarsa sizin siteniz de yavaşlayabilir. Hız konusunu ayrı bir yazıda ele aldım. Burada işletme sahibi olarak bilmeniz gerekeni özetleyeyim:
| Durum | Sizin işinize etkisi |
|---|---|
| Site yavaş açılıyor | Ziyaretçi çıkar, arama sonuçlarında geriye düşebilirsiniz |
| Site sık kapanıyor | Müşteri ulaşamaz, güven kaybedersiniz |
| Yedek alınmıyor | Bir saldırıda ya da hatada tüm site gidebilir |
| Güvenlik sertifikası yok | Tarayıcı "güvenli değil" uyarısı verir, müşteri kaçar |
Kendi başınıza kontrol edebilecekleriniz
Teknik bilgiye ihtiyaç duymadan yapabileceğiniz birkaç şey var:
- Sitenizin adres çubuğunda kilit simgesi görünüyor mu? Görünmüyorsa güvenlik sertifikası sorunu var demektir.
- Siteyi telefonunuzdan, mobil veriyle açın. Üç dört saniyeden uzun sürüyorsa uzmana haber verin.
- Google'ın ücretsiz PageSpeed Insights aracına site adresinizi yazın. Sonuç ekranındaki renkler (kırmızı, sarı, yeşil) size genel bir fikir verir.
- İşletme e-postalarınızın müşteriye ulaşıp ulaşmadığını bir arkadaşınıza deneme e-postası atarak test edin.
- Alan adınızın bitiş tarihini öğrenin. Yenilenmezse adres başkasına geçebilir.
Uzmanın yapacakları
Alan adı ve hosting seçimi, işi yapan kişinin görevidir. Sizin adınıza şunları yapmalıdır:
- İşletmenizin büyüklüğüne ve müşteri sayısına uygun bir paket önermek.
- Alan adını sizin adınıza ve sizin e-postanızla kaydetmek.
- Güvenlik sertifikasını kurmak ve yenilenmesini takip etmek.
- Düzenli yedek almak ve yedekten geri dönüşü test etmek.
- Bir sorun çıkarsa kimi arayacağınızı size yazılı olarak bildirmek.
Bunları yapmayan biriyle çalışıyorsanız, ilerideki sorun size pahalıya patlar.
Yapan kişiye sorulacak sorular
Toplantıya şu soruları yazarak gidin:
- Alan adı kimin adına kaydedilecek ve yönetim paneline erişim bilgisi bana verilecek mi?
- Yenileme tarihi ne zaman, kim hatırlatacak?
- Hosting paketi hangi ülkede, hangi sağlayıcıda duruyor?
- Yedekler ne sıklıkla alınıyor, ne kadar süre saklanıyor?
- Site kapanırsa ne kadar sürede müdahale edilir?
- Başka bir firmaya geçmek istersem dosyalarımı ve alan adımı alabilir miyim?
Net cevap alamıyorsanız bu da bir bilgidir.
Ne kadar sürer?
Alan adı kaydı genellikle aynı gün tamamlanır. Hosting kurulumu ve sitenin yeni yere taşınması ise işin boyutuna göre birkaç günden birkaç haftaya kadar değişir. Zaten yayında olan bir siteyi taşıyorsanız, sıralamanızı korumak için ayrı bir planlama gerekir; bu, acele edilmeyecek bir iştir. Yeni bir işletme için ise en doğru zaman, site tasarımına başlamadan önce bu iki kararı vermektir; sonradan değiştirmek hem zaman hem emek ister. Kısacası önce adresinizi ve barındırma düzeninizi netleştirin, sonra tasarıma geçin.
Sık sorulan sorular
Alan adını ve hostingi aynı yerden almak zorunda mıyım?
Hayır. Aynı yerden almak kolaylık sağlar ama alan adını ayrı ve sizin adınıza tutmak daha güvenlidir. Böylece hosting firmasını değiştirseniz bile adresiniz sizde kalır.
Ucuz hosting her zaman kötü mü?
Her zaman değil. Küçük ve az ziyaret alan bir site için mütevazı paket yeterli olabilir. Ancak müşteri kazandığınız bir site için hız, yedek ve destek bilgisi ucuzluktan daha önemlidir.
Alan adımı yenilemeyi unutursam ne olur?
Önce site ve e-postalar çalışmaz olur. Bir süre sonra adres serbest kalır ve başkası alabilir. Bu yüzden otomatik yenileme açık olsun ve hatırlatma e-postaları sizin adresinize gitsin.
Kendi alan adımı almak zor mu?
Değil, ama karışık ayarlar yüzünden hata yapmak kolaydır. Alan adını siz kaydettirip yönetim bilgilerini işi yapan kişiye vermeniz ya da onun sizin adınıza almasını istemeniz her ikisi de kabul edilebilir yoldur.
Alan adı ve hosting, sitenizin görünmeyen ama en önemli temelidir. Doğru seçilirse fark etmezsiniz; yanlış seçilirse müşteriniz fark eder. Sitenizi baştan doğru temelle kurdurmak isterseniz web sitesi yaptırma hizmetime göz atabilirsiniz.