Üç farklı kişiden GEO teklifi aldınız ve rakamlar birbirinden çok uzak. Biri tek sayfalık bir PDF göndermiş, diğeri aylık sözleşme öneriyor, üçüncüsü ise neredeyse hiçbir şey sormadan fiyat vermiş. Haklı olarak soruyorsunuz: GEO hizmeti fiyatları neye göre belirleniyor ve hangi teklif makul?
GEO, yani yapay zeka cevaplarında markanızın kaynak olarak yer almasını hedefleyen çalışma, henüz standart bir fiyat listesi oturmamış bir alan. Bu yüzden teklifler arasındaki fark çoğu zaman fiyatın kendisinden değil, içine nelerin girdiğinden kaynaklanıyor. Ben İstanbul'da tek başıma çalışan bir danışmanım ve GEO hizmeti veriyorum. Bu yazıda rakam vermeden, bir teklifi nasıl okuyacağınızı anlatacağım.
Fiyatı Belirleyen Asıl Etkenler
Bir GEO çalışmasının maliyeti, "kaç sayfa var" sorusundan çok "ne kadar iş çıkacak" sorusuyla ilgilidir. Pratikte şu etkenler belirleyici oluyor:
- Sitenin büyüklüğü ve durumu: Yirmi sayfalık düzenli bir site ile yüzlerce sayfası olan, yıllardır üzerine eklemeler yapılmış bir site aynı emek gerektirmez.
- Mevcut içeriğin kalitesi: İçerikler zaten açık ve doğru bilgi veriyorsa iş düzenlemeye dönüşür. Sıfırdan yazılması gerekiyorsa çalışma uzar.
- Sektörün rekabeti: Sağlık, hukuk, finans gibi güvenilirliğin ayrıca tartıldığı alanlarda çalışma daha titiz ve daha uzun sürer.
- Dil sayısı: Aynı içeriğin birden fazla dilde ayrı ayrı ele alınması, işi katlar.
- Ölçüm ve raporlama beklentisi: Markanızın yapay zeka cevaplarında ne sıklıkla geçtiğini düzenli izlemek, tek seferlik bir kontrolden çok daha fazla zaman ister.
- Uygulamayı kimin yaptığı: Yalnızca öneri listesi mi istiyorsunuz, yoksa değişikliklerin sitenize işlenmesini de mi? İkincisi ayrı bir iş kalemi.
Etkenler Fiyata Nasıl Yansır?
Yukarıdaki etkenleri bilmek yetmez; birbirleriyle nasıl birleştiklerini görmek gerekir. Küçük bir site, tek dilli ve rekabeti düşük bir sektörde, genellikle kısa ve sınırlı bir iş çıkarır. Aynı site rekabetin yüksek olduğu bir alanda ya da birden fazla dilde olursa, iş çarpılır.
Görünmeyen kalemler
Teklifte açıkça yazmasa da fiyatın içinde bazı kalemler vardır: sitenizi anlamak için harcanan zaman, yapay zeka cevaplarının farklı araçlarda tek tek kontrolü, bulguların size anlaşılır biçimde aktarılması ve gerekirse sonradan yapılan küçük düzeltmeler. Bunlar kolay görünmez ama emeğin önemli bir kısmını oluşturur.
Fiyatı düşüren durumlar
Sitenizdeki bilgiler güncel ve tutarlıysa, uygulamayı kendi tarafınızda yapabiliyorsanız ve kapsamı baştan dar tutuyorsanız maliyet doğal olarak düşer. Bu, bir danışmandan indirim koparmaktan daha sağlam bir yoldur.
Tek Seferlik Denetim mi, Aylık Çalışma mı?
Bu ayrım fiyatı en çok etkileyen karar. İkisi farklı sorulara cevap veriyor.
Tek seferlik GEO denetimi, sitenizin bugün yapay zeka açısından nerede durduğunu gösterir: hangi sayfalar anlaşılır, hangileri belirsiz, teknik eksikler neler, markanız şu an cevaplarda geçiyor mu. Sonunda elinizde net bir yol haritası olur. Bütçesi sınırlıysa, kendi ekibiniz ya da web yazılımcınız uygulayabilecekse mantıklıdır. Ama denetim bir sonuç değil, bir başlangıç noktasıdır; uygulanmazsa raporun bir değeri kalmaz.
Aylık çalışma ise uygulamayı, yeni içerik düzenlemelerini ve görünürlüğün izlenmesini kapsar. Yapay zeka platformları sürekli değiştiği için, ölçüm ve ayar süreklilik ister. Sitenizde uzun vadeli bir görünürlük hedefi varsa ve işi sahiplenecek biri yoksa bu model daha uygun.
Çoğu işletme için makul yol genellikle şu: önce kapsamı belli bir denetimle başlamak, sonra neyin gerçekten işe yaradığını görüp devam edip etmemeye karar vermek. Beni aramadan önce bile bunu düşünebilirsiniz; bir sözleşmeye uzun süre bağlanmadan işin size uygun olup olmadığını görmek hakkınız.
Ucuz Bir GEO Teklifinde Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Düşük fiyat tek başına kötü işaret değil. Küçük bir site için iş gerçekten küçük olabilir. Ama şu işaretler, fiyatın düşük olmasının sebebinin işin kendisi olmadığını gösterebilir:
- Sonuç garantisi verilmesi. "Yapay zeka cevaplarında kesin çıkarız" diyen biri, kimsenin kontrol edemediği bir şeyi vaat ediyor. Dürüst bir danışman ne yapacağını söyler, sonucu garanti etmez.
- Sitenize hiç bakmadan fiyat vermesi. Siteyi görmeden verilen sabit fiyat, ya aşırı geniş bir ortalama ya da yüzeysel bir çalışma demektir.
- Kapsamın belirsizliği. Teklifte hangi sayfaların, hangi işlerin yapılacağı yazmıyorsa, sonradan "bu kapsam dışı" denmesi kolaylaşır.
- Yalnızca otomatik rapor. Bir aracın ürettiği raporu "denetim" diye satmak mümkün. Raporun yorumlanması ve size özel öneriye dönüşmesi asıl emektir.
- Ölçüm yöntemi anlatılmıyor. Başarının nasıl takip edileceğini açıklayamayan biri, sonuç gösterdiğinde de bunu kanıtlayamaz.
Tersi de geçerli: yüksek fiyat kendiliğinden kalite demek değil. Önemli olan, ödediğiniz şeyin ne olduğunu açıkça görebilmeniz.
Aynı Soru, İki Farklı Teklif: İki Örnek
Rakamsız da olsa, teklifin neden farklı çıktığını somut bir örnekle görmek daha kolay. Aşağıdaki iki senaryo, çalışmalarımda sık karşılaştığım durumlardan derlendi; ayrıntıları bilerek genel tuttum.
Senaryo 1: Küçük bir mali müşavirlik ofisi
Üç kişilik bir mali müşavirlik ofisinin sahibi bana, iki yerden teklif aldığını ve birinin ötekinden çok daha yüksek olduğunu söyleyerek geldi. İkisine de aynı soruyu sormuş: "Müşterilerim yapay zekaya sorduğunda adımız geçsin istiyorum." Önce siteye baktım. Sitede on beş civarında sayfa vardı, hizmetler tek bir sayfada sıkışmış, ofisin hangi şehirde ve kimlere hizmet verdiği belirsizdi.
Böyle bir sitede iş büyük değildir. Hizmet sayfalarının ayrılması, ofis bilgilerinin netleştirilmesi ve birkaç sık sorulan sorunun yazılması çoğu şeyi çözer. Bu yüzden önce kapsamı dar bir denetim önerdim, uygulamayı ofisin kendi web yazılımcısına bıraktık. Daha yüksek teklifi veren kişi ise ilk günden aylık, uzun süreli bir paket önermişti. İkisi de yanlış değildi; ama bu ofis için ilki ihtiyaca daha yakındı. Denetimden sonra ofis birkaç sayfayı yeniden yazdı ve bir süre sonra markasının bazı yapay zeka cevaplarında geçtiğini kendisi fark etti. Bunun yalnızca bizim yaptığımız işe bağlı olduğunu söyleyemem; sonuçlar platformlara göre değişir.
Senaryo 2: Üç dilde sitesi olan bir üretici firma
Diğer örnek, yurt dışına satış yapan bir üretici firma. Sitesi üç dilde, yüzün üzerinde sayfası var ve içeriklerin bir kısmı farklı zamanlarda, farklı kişilerce yazılmış. Burada teklif doğal olarak çok daha büyük çıkıyor, çünkü iş de büyük: her dilde ürün açıklamalarının tutarlı olması, şirket bilgilerinin dillerin hepsinde aynı söylenmesi, teknik terimlerin doğru kullanılması gerekiyor.
Bu firma için tek seferlik denetimi yetersiz buldum, çünkü uygulanacak değişiklik sayısı çok fazlaydı. Önceliklendirme yaptık: önce en çok aranan ürün grubunun sayfaları, sonra diğerleri. Aylık çalışma bu yüzden anlamlıydı. Fiyatı büyüten şey "GEO" kelimesi değil, dil sayısı ve sayfa sayısıydı. Teklifleri karşılaştırırken sorulacak asıl soru da buydu: hangi teklif bu yükü gerçekten hesaba katmış?
Çalışma Pratikte Nasıl İlerler?
Bir teklifin içini anlamak için işin hangi sırayla yürüdüğünü bilmek yardımcı olur. Aşağıdaki sıra, benimle çalıştığınızda da, işi başka biriyle ya da kendi ekibinizle yaptığınızda da büyük ölçüde aynıdır.
- Ön görüşme ve siteye bakış. Hedefinizi, müşterilerinizin neyi sorduğunu ve sitenizin genel durumunu konuşuruz. Bu aşamada ücret konuşmak için erken; önce işin büyüklüğünü görmem gerekir.
- Kapsamın yazıya dökülmesi. Hangi sayfalar, hangi dillerde, hangi işler dahil, hangileri dışarıda; hepsi yazılı olur. Fiyat bu kapsamdan çıkar.
- Denetim. Sitenin yapay zeka açısından okunabilirliği, bilgilerin netliği ve teknik eksikler incelenir, markanızın bugün cevaplarda nasıl göründüğü kontrol edilir.
- Uygulama. Düzeltmeler ya sizin tarafınızdan ya da benim tarafımdan siteye işlenir. Kimin yapacağı baştan belli olmalı.
- Ölçüm ve gözden geçirme. Belirli aralıklarla aynı sorular yeniden sorulur, değişim not edilir ve bir sonraki adım birlikte kararlaştırılır.
Bu sırada her adımın sonunda elinizde bir şey kalmalı: bir not, bir liste, bir rapor. Hiçbir şey teslim edilmeyen bir adım, fiyatın içinde ne olduğunu sormanız için yeterli bir nedendir.
Teklifleri Yan Yana Koyarken Kontrol Listesi
Üç teklif elinizdeyken gözünüzü tutara değil, aşağıdaki başlıklara çevirin. Her teklif için bu soruların cevabını bir kâğıda yazarsanız karşılaştırma kendiliğinden netleşir.
Kapsam ve çıktı
- Hangi sayfalar ve hangi diller dahil?
- Çıktı yalnızca rapor mu, yoksa siteye işlenmiş değişiklikler mi?
- Yazılı bir iş listesi var mı, yoksa genel bir paket adı mı?
İşi kimin yaptığı
- Sizinle konuşan kişi işi yapan kişi mi?
- Yazım, teknik düzenleme ve ölçüm kimin sorumluluğunda?
- Bir sorun çıktığında kime ulaşacaksınız?
Ölçüm ve süre
- Başarı neyle ölçülecek ve ne sıklıkla raporlanacak?
- Beklenen süre için dürüst bir aralık veriliyor mu, yoksa kesin tarih mi vaat ediliyor?
- Sözleşmeden çıkış koşulu nedir?
Teklifin yarısı bu sorulara cevap veremiyorsa, fiyatı ne kadar cazip olursa olsun, belirsizlik bir gün size maliyet olarak döner.
Teklif İsterken Sormanız Gereken Sorular
Fiyatları karşılaştırmadan önce herkese aynı soruları sorun. Cevaplar teklifleri aynı zemine getirir:
- Siteme bakıp mı fiyat veriyorsunuz, yoksa genel bir paket mi?
- Çıktı nedir: rapor mu, uygulanmış değişiklikler mi?
- İşi kim yapıyor? Benimle görüşen kişi mi, yoksa başkasına mı devrediliyor?
- Ölçümü nasıl yapıyorsunuz ve ne sıklıkla raporluyorsunuz?
- Bir sözleşme süresi var mı, istediğim zaman bırakabilir miyim?
Yapay zeka aramalarının mantığını ve bu alandaki genel çerçeveyi daha ayrıntılı okumak isterseniz yapay zeka aramalarına hazırlık yazıma bakabilirsiniz.
Teklifteki Ölçüm Bölümü Nasıl Okunur?
Teklifin en az dikkat çeken kısmı genellikle ölçüm bölümüdür; oysa fiyatın karşılığını anlamanın en iyi yolu burasıdır. İyi bir ölçüm planı, hangi soruların hangi yapay zeka araçlarında, hangi sıklıkla sorulacağını ve sonuçların nasıl kaydedileceğini söyler.
Dikkat etmeniz gereken nokta şu: yapay zeka cevapları her seferinde birebir aynı çıkmaz. Bu yüzden tek bir ekran görüntüsüyle "başardık" demek de, tek bir kötü cevapla "olmadı" demek de yanıltıcıdır. Dürüst bir ölçüm, aynı soruları zaman içinde tekrar sorup eğilimi izler.
Teklifte ölçümün sizin de görebileceğiniz biçimde sunulup sunulmayacağına bakın. Kendi sorularınızı ekleyebiliyor, sonuçları danışmandan bağımsız kontrol edebiliyorsanız, fiyatın karşılığını görmek çok daha kolay olur. Ben raporlarda hangi soruyu, hangi araçta, ne zaman sorduğumu yazıyorum; böylece siz de aynı kontrolü yapabilirsiniz.
Ajans mı, Bireysel Danışman mı?
Teklif toplarken genellikle iki tür muhatapla karşılaşırsınız. Ajanslarda iş çoğu zaman bir ekip arasında bölünür; satışı yapan, yazan ve teknik kısmı hazırlayan kişiler farklı olabilir. Bu, büyük ve çok kanallı projelerde avantajdır. Küçük ve orta ölçekli bir sitede ise aracı sayısı arttıkça size ulaşan bilgi seyrelir.
Bireysel bir danışmanla çalışırken sizinle konuşan kişi işi de yapar. Karşılığında tek kişiye bağımlı olma riski vardır; bunu yazılı teslimatlarla yönetebilirsiniz. Hangisini seçerseniz seçin, sorun: "Benimle görüşen kişi, sitemde çalışan kişi mi?"
Teklif sonrasında fikrinizin değişmesi de olağandır. Dürüst bir danışman sizi sıkıştırmaz; kapsamı daraltmak, yalnızca denetim istemek ya da bir süre beklemek makul taleplerdir. Acele ettiren bir satış dili, kendi başına bir uyarı işaretidir.
Karar vermeden önce kendinize sorun
- Bu işin sonunda elimde ne kalacak?
- Sitemi bilen biri bu teklifi hazırladı mı?
- Çalışmayı bıraktığımda yapılanlar benim elimde mi?
- Beklentim gerçekçi mi, yoksa bir vaat mi satın alıyorum?
Bu dört sorunun cevabı net değilse, teklifi bir hafta bekletmenin zararı yoktur. İyi bir teklif bir hafta sonra da iyi kalır.
Fiyat Dışında Bakmanız Gerekenler
Teklifleri yalnızca tutara göre sıralamak kolay ama yanıltıcı. Aynı tutarın altında çok farklı işler yatabilir. Bir teklifte danışmanın sizinle ne kadar konuştuğuna, sektörünüzü anlayıp anlamadığına ve size anlaşılır bir dille anlatıp anlatamadığına bakın. Teknik terimlerle dolu, ama size ne yapılacağını söylemeyen bir sunum çoğu zaman iyi işin değil, belirsiz işin işaretidir.
Bir de ilişkinin nasıl biteceğine bakın. Çalışma bittiğinde ya da bırakmak istediğinizde, yapılan her şeyin dokümante edilmiş ve sizin elinizde olması gerekir. Siteniz üzerindeki değişiklikleri yalnızca danışmanın bilmesi, sizi ona bağımlı kılar. Ben yaptığım her değişikliği yazılı olarak teslim ediyorum; çünkü iyi bir çalışma sizi bağımlı değil, daha bilgili hale getirmeli.
Sık Yapılan Hatalar
Teklif sürecinde işletmelerin tekrar tekrar düştüğü birkaç tuzak var. Çoğu kötü niyetten değil, alanın yeni olmasından kaynaklanıyor.
Yalnızca tutara bakarak karar vermek
Üç teklif arasından en düşüğünü seçmek ilk bakışta mantıklı görünür. Ama düşük tutar bazen daha dar bir kapsamın, bazen de daha az emeğin yansımasıdır. Aynı rakamı ödediğinizi sanıp çok farklı şeyler satın almış olabilirsiniz.
Hedefi tarif etmeden teklif istemek
"GEO yapın" demek ile "müşterilerim şu soruyu sorduğunda adımız geçsin" demek arasında büyük fark var. Hedef net değilse danışman da neyi ölçeceğini bilemez. Teklif istemeden önce bir cümleyle ne istediğinizi yazın.
Uygulamayı kimin yapacağını sormamak
Denetim raporu aldıktan sonra uygulayacak kimsesi olmayan işletmeler az değil. Rapor çekmecede kalınca para da, zaman da boşa gider. Uygulama için ya kendi içinizde ya da yazılı olarak danışmanda sorumlu birini baştan belirleyin.
Kısa sürede büyük sonuç beklemek
Yapay zeka platformlarının hangi kaynağı ne zaman güvenilir bulacağı önceden bilinmiyor. Bir ayın sonunda tablo değişmediyse çalışmanın başarısız olduğu anlamına gelmeyebilir. Beklentiyi baştan dürüstçe konuşmak, hem sizi hem danışmanı korur.
Eski sözleşmeleri okumadan yenilemek
Aylık anlaşmalar bazen otomatik yenilenir. Çalışmadan memnun değilseniz bile çıkış koşullarını bilmiyorsanız bağlı kalabilirsiniz. İmzadan önce çıkış maddesine bakın.
Kendiniz Yapabilecekleriniz ve Uzmana Bırakmanız Gerekenler
Her işi danışmana vermek gerekmiyor. Bütçeyi doğru kullanmanın bir yolu, kendi yapabileceğiniz kısmı ayırmak.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Yapay zeka araçlarına müşterilerinizin soracağı soruları yazıp markanızın nasıl anıldığını not almak.
- Sitenizdeki adres, telefon, çalışma saatleri ve hizmet açıklamalarının güncel ve her yerde aynı olduğundan emin olmak.
- Sık gelen müşteri sorularını toplayıp sitede açık bir dille cevaplamak.
- Hizmet sayfalarınızı gözden geçirip belirsiz cümleleri sadeleştirmek.
Uzmana bırakmanız gerekenler
- Sitenin teknik yapısının incelenmesi ve yapay zeka sistemlerinin sayfalarınızı okuyup okuyamadığının kontrolü.
- Birden fazla dilde tutarlılığın sağlanması.
- Yapılandırılmış veri gibi teknik düzenlemeler.
- Ölçüm yönteminin kurulması ve sonuçların yorumlanması.
Ben bu ayrımı çoğu zaman ilk görüşmede yapıyorum. Kendi yapabileceğiniz kısmı size söylemem, teklifin kapsamını küçültür; bu da size dürüst olmanın bir parçası.
Teklifi Kabul Etmeden Önce Son Adımlar
Karar vermeye yaklaştığınızda üç küçük şey çok iş görür. Bunları yapmak bir saatinizi almaz ama yanlış bir sözleşmeden sizi koruyabilir.
Birincisi, kapsamı kendi cümlelerinizle özetleyin ve danışmana okuyun: "Anladığım kadarıyla şunları yapacaksınız, şunları ben yapacağım." Anlaşmazlık varsa şimdi ortaya çıkar. İkincisi, teslim edilecek şeylerin bir listesini isteyin; rapor, düzeltilmiş sayfalar, ölçüm tablosu gibi. Üçüncüsü, ilk değerlendirme için bir tarih belirleyin ve o tarihte neye bakacağınızı yazın.
Bu üç adım, ilişkinin baştan şeffaf kurulmasını sağlar. Ben de işe başlarken aynısını yapıyorum; çünkü belirsiz bir başlangıç, çoğu zaman belirsiz bir sonla biter.
Bütçeniz Sınırlıysa Ne Yapabilirsiniz?
Sınırlı bütçe, GEO çalışmasından vazgeçmek anlamına gelmez; yalnızca işi sıralamak anlamına gelir. Önce sitenizin en çok kazandıran üç ya da dört sayfasını seçin: ana hizmet sayfanız, hakkımızda bölümünüz ve iletişim bilgileriniz genellikle bunların başında gelir. Çalışmayı önce bu sayfalarda yoğunlaştırın.
Ardından kapsamı dar bir denetim isteyin ve uygulamayı kendi imkânlarınızla yapabileceğiniz kısımlara bölün. Yukarıda saydığım "kendiniz yapabilecekleriniz" listesi tam burada işe yarar. Teknik kısım için ise uzmandan yalnızca gereken yerde destek alın.
Bütçe arttığında ya da ilk adımların işe yaradığını gördüğünüzde kapsamı genişletebilirsiniz. Bu yaklaşım hem riski hem de gereksiz harcamayı azaltır. Küçük işletmeler için daha ayrıntılı bir plan arıyorsanız, küçük işletmeler için GEO yazıma göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
GEO danışmanlığı için sabit bir fiyat listesi var mı?
Hayır. Alan görece yeni ve işin kapsamı siteden siteye çok değişiyor. Bu yüzden güvenilir bir fiyat, sitenize bakıldıktan sonra verilir.
Önce küçük bir denetimle başlamak doğru mu?
Çoğu zaman evet. Hem sitenizin gerçekten bir GEO çalışmasına ihtiyacı olup olmadığını hem de çalışmanın ne kadar süreceğini daha net görürsünüz.
GEO çalışması sonuç getirir mi?
Garanti edemem, kimse edemez. Yapay zeka platformları kaynak seçimini kendi kurallarıyla yapıyor. Yapabileceğim, sitenizi bu sistemlerin okuyup güvenilir bulma olasılığı yüksek hale getirmek ve gelişmeyi ölçmek.
Bütçemi nasıl planlamalıyım?
Önce hedefinizi ve sitenizin büyüklüğünü netleştirin, sonra kapsamı belli bir denetimle başlayın. Denetimden çıkan listeye bakarak neyi kendinizin yapabileceğini, neyi dışarıdan alacağınızı ayırın. Bütçeyi baştan uzun bir sözleşmeye bağlamak yerine, aşamalı ilerlemek çoğu işletme için daha güvenli.
Sözleşme süresi ne kadar olmalı?
Sabit bir cevap yok, ama ilk çalışmada kısa ve çıkışı kolay bir düzen genellikle daha rahat. Süre uzadıkça, çalışmanın size ne kattığını düzenli raporla görebilmeniz daha önemli hale gelir.
Fiyat teklifini almak için ne hazırlamalıyım?
Site adresiniz, hizmet verdiğiniz diller, hedef müşterinizin kim olduğu ve daha önce SEO ya da benzeri bir çalışma yapıp yapmadığınız yeterli. Rakamlara ihtiyaç yok; ben sitenize kendim bakıyorum.
Teklifte "uygulama dahil" yazması neden önemli?
Çünkü denetim ile uygulama birbirinden farklı iş kalemleri. Bazı teklifler yalnızca öneri listesi sunar ve değişiklikleri sizin yapmanızı bekler. Bu kötü değil, ama sizin bunu baştan bilmeniz gerekir.
Tek bir danışmanla çalışmanın riski var mı?
Bir kişiye bağımlılık riski vardır, ama bunu yazılı teslimatlarla yönetebilirsiniz. Yapılan her değişikliğin size belgelenmesini isteyin; kişi değişse bile iş sizde kalır.
Sonuç
İyi bir teklif en ucuz olan değil, neyi, kim tarafından, nasıl ölçülerek yapılacağını açıkça yazan tekliftir. Sitenizi inceleyip size özel, kapsamı net bir öneri istiyorsanız GEO hizmeti sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.