Sitenizi yaptırdınız, tasarım güzel, yazılar yerinde. Ama telefonda açılması uzun sürüyor. Siz de arada "internetim yavaştır" diye düşünüp geçiyorsunuz. Bir gün bir tanıdık "sitenize girmeye çalıştım, açılmadı" diyor. Sorun tasarımda değil, sitenin durduğu yerde olabilir.
İşletme sahiplerinin çoğu hosting kelimesini ilk kez site yaptırırken duyar, üstelik çoğu zaman kimin aldığını, nereden aldığını ve kimin adına kayıtlı olduğunu bilmez. Bu yazıda hosting'i dükkân kirası üzerinden anlatıyorum, ucuz hosting'in size neye mal olabileceğini ve alırken ne sormanız gerektiğini gösteriyorum.
Hosting nedir? Dükkân kirası benzetmesi
Hosting, sitenizin dosyalarının (yazılar, görseller, sayfalar) durduğu ve 7 gün 24 saat açık olan bir bilgisayarda kiraladığınız yerdir. Bu bilgisayara sunucu diyoruz. Biri sitenize girdiğinde, sunucu o kişiye sayfayı gönderir.
Bunu bir dükkân gibi düşünün:
- Sitenizin tasarımı, dükkânın vitrini ve iç dekorasyonudur.
- Alan adınız (örneğin firmaadi.com), dükkânın tabelası ve adresidir.
- Hosting ise dükkânın kirasını ödediğiniz yerdir: hangi caddede, kaç metrekare, kaç kişiyle aynı binada?
Vitrini ne kadar güzel yaparsanız yapın, dükkân ana yoldan uzakta, dar ve kalabalık bir pasajın bodrumundaysa müşteri gelmekte zorlanır.
Ucuz hosting sitenizi neden yavaşlatır?
Bir dükkân kirası neden ucuz olur? Yer küçüktür, uzaktır, ya da yükü başkalarıyla paylaşırsınız. Hosting'de de durum benzerdir. Ucuz hosting genellikle şu nedenlerle yavaş olur:
- Çok fazla site aynı sunucuda durur. Yüzlerce site aynı bilgisayarın gücünü paylaşır. Komşu sitelerden biri yoğunlaşınca sizinki de yavaşlar.
- Sunucunun gücü sınırlıdır. Aynı anda gelen ziyaretçi sayısı artınca site geç cevap verir ya da hata verir.
- Sunucu ziyaretçilerinizden uzaktır. Müşterileriniz Türkiye'de, sunucu çok uzak bir ülkedeyse her sayfa yolda biraz daha fazla zaman harcar.
- Destek yavaştır. Site çöktüğünde kimseye ulaşamazsınız.
- Yedekleme ve güvenlik zayıftır. Bir sorun olduğunda sitenizin geri getirilmesi belirsiz kalır.
Sonuç, ziyaretçinin gözünde basit: site geç açılıyor. Google da sitenin açılış hızına bakar. Google'ın "iyi" saydığı ana içerik görünme süresi 2,5 saniyedir. Sunucu yavaşsa, sitenizdeki her şeyi düzgün yapsanız bile bu süreyi tutturmak zorlaşır. Yani hosting, hem müşteri kaybı hem de Google'da geriye düşme riski demektir. Bunu abartmak istemiyorum: hosting tek başına sıralamayı belirlemez, ama zemini kötüyse üstüne ne kurarsanız kurun sınırlı kalır.
Paylaşımlı ve özel hosting: günlük dilde fark
| Paylaşımlı hosting | Özel sunucu (VPS ya da adanmış) | |
|---|---|---|
| Benzetme | Apartman dairesinin bir odası | Müstakil dükkân |
| Kaynaklar | Diğer sitelerle paylaşılır | Size ayrılmıştır |
| Hız | Komşulara bağlı, dalgalı olabilir | Daha kararlı |
| Kim yönetir? | Genelde firma yönetir | Çoğu zaman teknik bilgi gerekir |
| Uygun olan | Küçük, az ziyaretçili siteler | Yoğun ziyaretçili, online satış yapan siteler |
Küçük bir kurumsal tanıtım sitesi için iyi kurulmuş bir paylaşımlı hosting çoğu zaman yeterlidir. Sorun paylaşımlı olmasından çok, kötü kalitede olması ve aşırı sayıda siteyle doldurulmasıdır. Günde birkaç yüz kişinin girdiği, ödeme alan ya da randevu sistemi olan bir sitede ise özel sunucu düşünmek gerekebilir.
Sizin kontrol edebilecekleriniz
Teknik bilgi olmadan şunlara bakabilirsiniz:
- Sitenizin farklı saatlerdeki hızına bakın. Sabah ve akşam, telefonda deneyin. Akşamları belirgin şekilde yavaşlıyorsa sunucu yoğunluğundan olabilir.
- Google'ın ücretsiz aracı PageSpeed Insights'ı kullanın. Adresinizi yazın. Sonuçta "sunucu yanıt süresi" ile ilgili bir uyarı çıkıyorsa, hosting'i sorgulama zamanı gelmiştir.
- Site hiç açılmadığı anları not alın. Bir müşteri "açılmadı" derse tarihi ve saati yazın. Hosting firmasına ya da sitenizi yapan kişiye bunu göstermeniz çok işe yarar.
- Hosting ve alan adı kimin adına kayıtlı, öğrenin. Aşağıda bunun neden çok önemli olduğunu anlatıyorum.
Uzmanın yapacakları
Sitenizi yapan ya da yöneten kişi şunları yapabilir:
- Sunucunun gerçekten yavaş olup olmadığını ölçmek, yani sorunun tasarımdan mı hosting'den mi geldiğini ayırmak.
- İşletmenizin ihtiyacına uygun bir hosting türü önermek.
- Siteyi bir hosting'den diğerine, kesinti yaşatmadan taşımak. Bu iş dikkat ister, o yüzden uzmana bırakın.
- Sitenin düzenli yedeğinin alındığını ve güvenlik sertifikasının (adres çubuğundaki kilit simgesi) çalıştığını kontrol etmek.
Hosting alırken ya da siteyi yaptıran kişiye sorulacak sorular
Aşağıdaki soruları yazıp cevapları saklayın:
- Sitem kaç siteyle aynı sunucuda duracak?
- Sunucu nerede bulunuyor ve müşterilerime yakın mı?
- Sitemin yedeği ne sıklıkla alınıyor? Bir sorun olursa ne kadar sürede geri getirilir?
- Site açılmazsa kime, hangi kanaldan ve ne kadar sürede ulaşabilirim?
- Yenileme ne zaman, yıllık maliyetin kapsamı ne? Sonradan çıkabilecek ek ücret var mı?
- Yönetim panelinin giriş bilgilerini bana teslim edecek misiniz?
Fiyatı karşılaştırırken sadece ilk yıla değil, tüm hizmete bakın. Fiyat bilgisini burada vermiyorum, çünkü değişiyor; siz teklifleri aynı kriterlerle yan yana koyun.
Hosting ve alan adı neden sizin adınıza kayıtlı olmalı?
Bu, yazının belki de en önemli bölümü. Sitenizi yaptıran kişi hosting'i ve alan adını kendi adına alırsa, siteniz aslında onun elindedir. İş ilişkisi bozulduğunda, o kişiye ulaşamadığınızda ya da kişi işi bıraktığında sitenizi geri alamayabilirsiniz. Dükkânın kirası ve tabelası başkasının adına olsa, ev sahibi sizsiniz diyemezsiniz.
Şunları netleştirin:
- Alan adı sahibi olarak sizin adınız ve e-posta adresiniz görünmeli.
- Hosting hesabının sahibi işletmeniz olmalı, sitenizi yapan kişi gerekirse yetkili kullanıcı olarak eklenebilir.
- Giriş bilgilerini güvenli bir yerde siz de saklayın.
- Yenileme hatırlatmaları sizin e-postanıza gelsin. Alan adı süresi dolarsa site bir gün içinde yok olabilir.
Ne kadar sürer?
Hosting'i değiştirmek, sitenin büyüklüğüne bağlı olarak bir ila birkaç gün sürer. Doğru planlanırsa ziyaretçi bir kesinti fark etmez.
Sık sorulan sorular
Sitem yavaş, sorun mutlaka hosting mi?
Hayır. Görsellerin çok büyük olması, gereksiz eklentiler ya da eski bir site yapısı da yavaşlığa neden olur. Önce sorunun kaynağını ölçmek gerekir, tahminle hosting değiştirmek para kaybettirebilir.
En pahalı hosting en iyisi midir?
Her zaman değil. Pahalı olan, sizin ihtiyacınızdan fazla güç sunuyor olabilir. Önemli olan sitenizin büyüklüğüne, ziyaretçi sayısına ve destek kalitesine uygun bir hizmet almaktır.
Alan adım başkasının adına kayıtlı, ne yapmalıyım?
Sitenizi yapan kişiyle konuşup alan adının sizin adınıza devrini isteyin. Bu meşru bir taleptir ve genellikle kısa sürede yapılır. Gecikmeden yapmanızı öneririm.
Hosting'i değiştirirsem Google sıralamam düşer mi?
Doğru taşınırsa düşmez. Adres aynı kaldığı sürece Google değişikliği fark etmez, hatta yeni sunucu daha hızlıysa olumlu etkisi olabilir.
Sonuç
Hosting, sitenizin görünmeyen zemini. İyi tasarım ve iyi yazı, bu zemin sağlam olduğunda işe yarar. Bir de sahiplik meselesi var: hosting'inizin ve alan adınızın sizin adınıza kayıtlı olması, işinizin güvencesidir. Sitenizi baştan doğru kurmak isterseniz web sitesi yaptırma sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.