Önünüze üç farklı SEO paketi konmuş: biri "Başlangıç", biri "Profesyonel", biri "Premium". Hepsinin altında uzun bir madde listesi var, ama hangisinin işinize yarayacağını anlamak neredeyse imkânsız. Aylık bir SEO paketinin içinde gerçekten ne olması gerektiğini bilmeyen biri için bu liste, bir market rafındaki ambalajlara bakmaktan farksız.
Ben İstanbul'da tek başıma çalışan bir SEO danışmanıyım ve SEO hizmeti verirken en sık duyduğum cümlelerden biri şu: "Daha önce bir paket aldık, ne yapıldığını bilmiyoruz." Bu yazıda paket adı altında satılan işin içine nasıl bakacağınızı anlatıyorum. Amacım sizi herhangi bir pakete yönlendirmek değil; teklifi okurken doğru soruları sorabilmeniz.
"Paket" aslında ne demek?
SEO'da paket, belirli işlerin belirli bir sıklıkta yapılacağına dair bir söz demektir. Yani bir paketin değeri, adında ya da fiyatında değil, içinde yazan işlerin somutluğundadır. "Kapsamlı SEO çalışması" bir iş değildir, bir slogandır. "Her ay üç sayfanın metin ve başlık düzenlemesi" ise bir iştir.
Paketler genellikle ikiye ayrılır: sitenizin durumuna göre hazırlanan paketler ve herkese aynı şekilde satılan hazır paketler. İkincisi kötü değildir, ama sitenizin ihtiyacı pakette yazanlarla örtüşmüyorsa ödediğiniz paranın bir kısmı işe yaramayan kalemlere gider.
Aylık bir pakette bulunması gereken somut kalemler
Sitenizin büyüklüğüne ve sektörünüze göre değişse de, sağlıklı bir aylık paketin içinde genellikle şunları görmeyi beklerim:
- Durum tespiti ve yol haritası: İlk ay sitenizin nerede durduğunun yazılı olarak ortaya konması. Bu olmadan yapılan her iş tahmine dayanır.
- Teknik kontroller: Sitenizin Google tarafından düzgün okunup okunmadığının, açılış hızının ve mobil görünümün düzenli bakımı.
- Sayfa düzenlemeleri: Mevcut sayfalarınızın başlık, açıklama ve metinlerinin müşterinizin arama biçimine göre iyileştirilmesi.
- Yeni içerik: Hangi konularda, kaç yazı veya sayfa hazırlanacağının açıkça belirtilmesi.
- Yerel görünürlük: Şubeniz veya fiziksel ofisiniz varsa harita kayıtlarınızın ve yorumlarınızın takibi.
- Raporlama: Ne yapıldığını ve neyin değiştiğini sade bir dille anlatan düzenli bir rapor.
- İletişim: Soru sorabileceğiniz, cevabını makul sürede alacağınız bir kanal.
Bu listenin tamamı her sitede her ay gerekmez. Ama paketinizde bunlardan hiçbirinin karşılığı yoksa, ne aldığınızı sormanın zamanı gelmiştir.
Paket adı altında satılan boş işler
Yıllardır müşterilerin elinde gördüğüm paketlerden çıkardığım bir tablo var. Bazı kalemler paketi dolu gösterir ama size çok az şey katar:
- "Google'a site kaydı" ve "arama motoruna gönderim": Bunlar bir defalık, birkaç dakikalık işlerdir. Her ay yapılan bir hizmet gibi sunuluyorsa dikkat edin.
- Toplu dizin ve forum bağlantıları: Düşük kaliteli sitelerden alınan bağlantılar çoğu zaman fayda sağlamaz, hatta zarar verebilir.
- Açıklaması olmayan "analiz raporu": Araçtan alınan, yorumsuz bir çıktı. Size ne anlattığı belli değilse rapor değildir, ekran görüntüsüdür.
- Sayısı belli olmayan "sınırsız" kalemler: Sınırsız her şey, pratikte hiçbir şeyin garanti edilmediği anlamına gelebilir.
- Anahtar kelime sayısı üzerinden verilen vaatler: "Şu kadar kelimede ilk sayfa" gibi cümleler hem ölçülemez hem de kimsenin garanti edemeyeceği bir şeydir.
Bunların hiçbiri tek başına kötü niyet göstermez; bazıları gerçekten gereklidir. Sorun, bunların paketin ana değeri gibi sunulmasıdır.
Paketleri yan yana koyarken kullanabileceğiniz tablo mantığı
Üç teklifi karşılaştırmak için kendinize basit bir tablo çizin. Satırlara yukarıdaki kalemleri, sütunlara teklifleri yazın. Her hücreye şunlardan birini işaretleyin: "yazılı ve somut", "yazılı ama belirsiz", "hiç yok".
Bu tabloyu doldurduğunuzda çoğu zaman şunu görürsünüz: pahalı görünen paket aslında aynı işleri içeriyor ama daha açık yazılmış, ucuz görünen paket ise önemli kalemleri hiç içermiyor. Fiyat farkını anlamak için önce kapsam farkını anlamak gerekir. Fiyatların neye göre değiştiğini SEO hizmeti fiyatları yazımda ayrıca anlattım.
Tabloya bir de "bu iş benim için ne anlama geliyor?" sütunu ekleyin. Anlamadığınız bir kalemi karşı tarafa sorun. Cevap sade ve doğrudan değilse, bu da bir bilgidir.
Hazır paket mi, size özel çalışma mı?
Aynı madde listesi, farklı kişilerin elinde çok farklı sonuç verir. Teklifte işi kimin yapacağını, size kimin cevap vereceğini ve işin bir kısmının başka bir yere devredilip devredilmeyeceğini sorun. Büyük yapılarda satışı yapan kişiyle işi yapan kişi çoğu zaman farklıdır. Bu kendi başına sorun değildir, ama bilmeniz gereken bir bilgidir.
Küçük bir yerel işletmeyle büyük bir e-ticaret sitesinin ihtiyacı aynı değildir. Bu yüzden hazır paketler bir başlangıç noktası olabilir, ama çoğu zaman en doğrusu sitenizi gördükten sonra hazırlanmış bir çalışma planıdır.
Ben bu yüzden fiyat konuşmadan önce siteye bakmayı tercih ediyorum. Neye ihtiyacınız olduğunu görmeden "şu paket size uyar" demek, doktorun muayene etmeden reçete yazmasına benzer. Aylık düzenle mi, tek seferlik bir çalışmayla mı başlamanız gerektiğini ise aylık SEO danışmanlığı mı, tek seferlik paket mi yazısında anlattım.
Dürüst olmam gereken bir nokta var: hangi paketi alırsanız alın, sonuç garanti edilemez. Arama motorları sürekli değişir, rakipleriniz de çalışır. Bir danışmanın yapabileceği, doğru işleri düzenli yapmak ve ne yaptığını size açıkça göstermektir.
Bir paketle çalışmaya başlarsanız süreç nasıl işler?
Paket imzalandıktan sonra ne olacağını bilmek, teklifi değerlendirirken de işe yarar. Ben süreci genellikle dört aşamada yürütürüm; başka bir danışmanla çalışacaksanız da bu sıranın bir karşılığını görmeniz gerekir.
1. Adım: Siteye bakmak ve ihtiyacı belirlemek
İlk iş, sitenizi, Google'daki mevcut görünümünüzü ve rakiplerinizi incelemektir. Bu aşamada fiyat konuşmam; çünkü neyin eksik olduğunu görmeden kapsam çizmek mümkün değil. Sonunda size sade bir dille yazılmış bir durum özeti sunarım.
2. Adım: Önceliklerin yazılı hale gelmesi
Her şeyi aynı anda düzeltmek hem pahalı hem gereksizdir. Bu adımda önce hangi sayfaların, hangi sorunların ele alınacağı sıralanır. Ortaya "ilk üç ay şunlar, sonrası şunlar" diyen kısa bir plan çıkar.
3. Adım: Aylık düzenli çalışma
Plan netleştikten sonra her ayın başında o ayın iş listesini yazılı olarak paylaşırım. Ay boyunca teknik düzeltmeler, sayfa iyileştirmeleri ve yeni içerik bu listeye göre ilerler. Liste dışında bir şey yapılacaksa önce size söylenir.
4. Adım: Rapor ve yön değiştirme
Ay sonunda yapılanları ve görülen değişimi anlatan bir rapor gelir. Bazı işlerin etkisi aylar sonra görünür; bunu da dürüstçe yazmak gerekir. Rapor, bir sonraki ayın planını da günceller.
İki farklı işletme, iki farklı paket: somut senaryolar
Aynı paketin herkese uymadığını en iyi örnekler gösteriyor. Aşağıdaki iki durum, çalışmalarımda sık karşılaştığım tiplerin özetidir; ayrıntılar bilerek genel tutuldu.
Senaryo 1: Yerel hizmet veren bir nakliyat firması
Bir nakliyat firması bana "Bir ajansa her ay ödeme yapıyoruz, telefonlar artmadı" diyerek geldi. Elindeki paketin maddelerine baktım: ayda bir "analiz raporu", birkaç dizin kaydı ve yılda bir iki blog yazısı vardı. Harita kaydı, yorumlar ve hizmet verilen semtlere özel sayfalar pakette hiç yoktu.
Önce firmanın harita kaydını ve sitesindeki hizmet sayfalarını düzenledik. Her bölgeye özel, o bölgedeki müşterinin gerçekten sorduğu soruları yanıtlayan sayfalar hazırlandı. Yorum isteme düzeni de kuruldu.
Birkaç ay içinde harita aramalarından gelen görüntülenme ve telefon taleplerinde artış gördük. Bunun kaç aydır süren çalışmanın mı, mevsimin mi etkisi olduğunu kesin söylemek zor; ben bu yüzden raporlarda hep "olası etkenler" diye ayrı bir not düşerim. Asıl fark, firmanın artık her ay neyin yapıldığını görebilmesiydi.
Senaryo 2: Küçük bir online mağaza
Elde yapımı ürünler satan bir online mağazanın sahibi, "Bize bir paket önerdiler, içinde 50 anahtar kelime vaadi var" diyerek geldi. Siteye baktığımda asıl sorun kelime sayısı değildi: ürün sayfalarının çoğunda aynı üretici metni duruyordu ve kategori sayfaları boştu.
Bu durumda paket mantığını değiştirdik. İlk iki ay ürün ve kategori sayfalarının metinleri ile teknik temizlik yapıldı; yeni blog içeriği sonraya bırakıldı. Raporda da kelime sıralaması yerine hangi sayfaların Google'dan ziyaretçi aldığına baktık.
Burada çıkarılacak ders şu: iyi bir paket, sitenin o günkü en büyük sorununa para harcar. Sorunu görmeden hazırlanan bir kelime listesi, çoğu zaman yanlış yere yatırım demektir.
Aylık raporu nasıl okumalısınız?
Rapor, paketin en çok yanlış anlaşılan parçasıdır. Çoğu işletme sahibi grafiklere bakar, ama grafiğin neyi anlattığını bilmez. Aşağıdaki üç soru, her raporu değerlendirmenize yeter.
Ne yapıldı?
Rapor ilk olarak o ay yapılan işleri tek tek saymalı: hangi sayfa düzenlendi, hangi içerik yayımlandı, hangi teknik sorun giderildi. Bu liste ay başındaki plana bağlanmalı. Planda yazan ile yapılan arasında fark varsa gerekçesi açıklanmalı.
Ne değişti?
İkinci olarak Google'dan gelen ziyaretçide ve işinize değer katan eylemlerde (telefon, form, sipariş, randevu) bir değişim olup olmadığına bakın. Değişim yoksa bunun da yazılı olması gerekir; rapor, iyi haber vermek zorunda değildir. Mevsim etkisi gibi dışsal etkenlerin ayrıca belirtilmesi, raporun dürüstlüğünü gösterir.
Sonraki ay ne olacak?
Güvenilir bir rapor geriye değil, ileriye de bakar. Bir sonraki ayın önceliklerini ve karar vermenizi gerektiren konuları içerir. Sadece geçmişi anlatıp geleceği boş bırakan bir rapor, çalışmanın yönsüz ilerlediğine işaret eder.
Kendiniz yapabilecekleriniz ve uzmana bırakmanız gerekenler
SEO'nun tamamı uzmanlık gerektirmez. Paket almadan önce hangi işleri kendinizin üstlenebileceğini bilirseniz hem bütçenizi korursunuz hem de danışmanla daha verimli çalışırsınız.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- Google işletme kaydınızdaki çalışma saatleri, telefon ve adres bilgilerini güncel tutmak.
- Müşterilerinizden yorum istemek ve gelen yorumlara yanıt vermek.
- Sitenizdeki fotoğraf, ürün ve hizmet bilgilerini gerçek ve eksiksiz tutmak.
- Müşterilerinizin size sıkça sorduğu soruları not edip danışmanınıza iletmek. Bu sorular en iyi içerik fikirleridir.
- Raporu okumak ve anlamadığınız yeri sormak.
Uzmana bırakmanız gerekenler
- Teknik denetim: indeksleme sorunları, site yapısı, yönlendirmeler ve hız gibi konular.
- Anahtar kelime ve rakip analizi; hangi aramaların işinize gerçekten değer kattığını ayırmak.
- Sayfa yapısı ve başlık düzeni gibi, yanlış yapılınca geri dönüşü zahmetli olan değişiklikler.
- Bağlantı çalışmaları. Yanlış yapılan bağlantı işi, siteye zarar verebilir.
- Cezaya ya da trafik düşüşüne yol açabilecek büyük site değişiklikleri, örneğin alan adı veya yapı taşıma.
Bu ayrım pakette de görünmelidir. Sizin yapabileceğiniz işleri aylık ücretin içine koyan bir teklifi bir kez sorgulamak gerekir.
Paketin dışında kalabilecek masraflar
Teklif görüşmesinde sık atlanan bir konu da paket dışı kalemlerdir. Bunlar kötü niyetin işareti değildir, ama bütçeyi planlarken bilmeniz gerekir.
- Site altyapısı: Barındırma, alan adı ve bazı eklentilerin yıllık ücretleri çoğu zaman paketten ayrıdır.
- Tasarım ve yazılım işleri: Sayfa tasarımının yenilenmesi ya da sitede yazılım düzeltmesi gerektiğinde bu iş SEO paketine girmeyebilir.
- Fotoğraf ve video: Ürün ya da mekân görselleri sizden gelebilir ya da ayrıca üretilebilir.
- Reklam bütçesi: Ücretli reklamlar SEO'dan ayrı bir kalemdir; paketin içinde sanılmamalıdır.
- Yabancı dil çevirileri: Birden çok dilde yayın yapıyorsanız her dilin içeriği ayrı emek ister.
Bunları teklifte açıkça sormak, ay sonunda sürpriz bir faturayla karşılaşmanızı engeller.
Paket seçerken sık yapılan hatalar
Yıllar içinde aynı yanlışların tekrar ettiğini gördüm. Bunları baştan bilmek, pahalı bir dersten kurtarır.
Yalnızca fiyata bakmak
Fiyat, kapsam anlaşılmadan karşılaştırılırsa bir anlam taşımaz. Daha ucuz görünen paket çoğu zaman önemli kalemleri içermez; daha pahalı olan ise gereksiz kalemlerle şişmiş olabilir. Önce kalemleri, sonra bedeli karşılaştırın.
Sıralama vaadine inanmak
"İlk sayfaya çıkarız" cümlesi, kimsenin veremeyeceği bir sözdür. Google'ın sıralamasını yalnızca Google belirler. Güvenilir bir teklif, yapılacak işleri ve ölçülecek göstergeleri söyler, sonucu garanti etmez.
Hedefi netleştirmeden başlamak
"Daha çok ziyaretçi" bir hedef değildir. Telefon, form, mağaza siparişi ya da randevu gibi, işinize gerçekten para kazandıran bir eylem seçilmeli ve rapor buna bağlanmalıdır.
Sözleşmeyi okumamak
Süre, fesih koşulları, yapılan işlerin kime ait olduğu ve sitenize hangi erişimin verildiği yazıya geçmelidir. Site yönetim erişimlerini hiçbir zaman tek bir kişiye bağımlı bırakmayın; hesapların sahibi daima siz olun.
Aylar sürecek işi hızlı sonuç bekleyerek değerlendirmek
SEO'da bazı düzeltmeler haftalar içinde, içerik ve itibar çalışmaları ise çoğu zaman aylar içinde etki eder. İlk ay gelen az değişiklik, çalışmanın boşa gittiği anlamına gelmez. Öte yandan hiçbir ilerleme göstergesi sunulmayan bir çalışma da kabul edilemez.
Siteniz yeniyse ya da yıllardır varsa paket nasıl değişir?
Paketin içeriği, sitenin yaşına ve geçmişine göre ciddi biçimde farklılaşır. Aynı teklifi iki farklı sitede görürseniz bunu bir uyarı sayın.
Yeni açılmış bir site
Yeni sitelerde en önemli iş temeli doğru kurmaktır: sayfa yapısı, hizmet sayfaları, harita kaydı ve Google'ın siteyi düzgün okuyabilmesi. Bu dönemde yoğun içerik üretimi çoğu zaman erkendir. Önce müşterinin sizi bulacağı ana sayfalar sağlam olmalı.
Yıllardır yayında olan bir site
Eski sitelerde sorun genellikle eksiklik değil, birikmiş dağınıklıktır: aynı konuyu anlatan çok sayıda sayfa, eskimiş bilgiler, kırık bağlantılar. Burada yeni içerik eklemek yerine var olanı toparlamak daha çok değer katabilir. Böyle bir sitede "ayda dört yeni yazı" diyen bir paket, sorunu büyütebilir.
Daha önce kötü bir deneyim yaşamış site
Geçmişte düşük kaliteli bağlantılar ya da kopya içerik kullanılmışsa, önce bunların temizlenmesi gerekir. Bu aşama görünür bir "çıktı" üretmeyebilir, ama sonraki çalışmaların zeminidir. Böyle bir durumda ilk ayların raporunda yeni bir şey görmemeniz normal olabilir; önemli olan nedeninin açıkça yazılmasıdır.
Paket mi, danışmanlık mı? Karar için üç ölçüt
Her işletmenin aylık bir pakete ihtiyacı yoktur. Karar verirken şu üç ölçüt yol gösterir.
- Sürekli iş var mı? Her ay yapılacak somut bir iş listesi çıkıyorsa aylık düzen anlamlıdır. Çıkmıyorsa ödeme yaptığınız şey boş zaman olabilir.
- İç kaynağınız ne durumda? Sitenizi güncelleyen ve içerik yazan biri varsa, danışmandan yalnızca yönlendirme ve denetim istemek yeterli olabilir.
- Hedefiniz ne kadar yakın? Kısa vadeli bir kampanya ya da sezon için çalışıyorsanız, uzun soluklu bir SEO sözleşmesi doğru araç olmayabilir.
Bu ölçütlerle bakınca çoğu zaman paketin değil, çalışma biçiminin yanlış seçildiğini fark edersiniz. Emin olamıyorsanız, bağlayıcı bir sözleşmeden önce kısa süreli bir deneme dönemi ya da yalnızca bir denetim çalışması istemek makul bir yoldur. Bu, hem sizin hem danışmanın birbirini tanıması için de fırsattır.
Teklif görüşmesinde sorabileceğiniz sorular
Bir paketi kabul etmeden önce şu soruları yazılı ya da görüşmede sorun. Cevapların netliği, çalışma biçimi hakkında size paketin kendisinden daha çok bilgi verir.
- İlk ay somut olarak ne yapılacak, bunu bana yazılı verebilir misiniz?
- Çalışmaları kim yapacak, ben kimle konuşacağım?
- Raporda hangi göstergeleri göreceğim ve bunlar hedefimle nasıl ilişkili?
- Hangi işler paketin dışında kalıyor ve ne zaman ek bedel doğuyor?
- Sözleşmeyi bitirmek istersem ne olur, yapılan işler bende mi kalır?
- Bu çalışmanın sonucunu ne zaman, hangi yolla değerlendireceğiz?
Bu soruların hiçbirine net yanıt gelmiyorsa, mesele paketin içeriği değil, çalışma ilişkisinin kendisidir.
Sık sorulan sorular
SEO paketleri her ay aynı işleri mi içerir?
Hayır, içermemeli. İlk aylarda durum tespiti ve teknik düzeltmeler ağır basar, sonraki aylarda içerik ve geliştirme çalışmaları öne çıkar. Her ay birebir aynı listeyi görüyorsanız ne yapıldığını sorun.
"SEO hizmetleri" dediğimizde sadece yazı yazmak mı kastediliyor?
Hayır. İçerik önemli bir parça, ama teknik düzenleme, sayfa iyileştirme, yerel kayıtlar ve raporlama da aynı hizmetin parçalarıdır. Yalnızca yazı yazılan bir paket eksik olabilir.
Paketten memnun kalmazsam ne olur?
Bu teklifte yazmalı. Sözleşme süresi, çıkış koşulları ve çalışmaların kime ait olduğu baştan netleşmelidir. Bunları imzadan önce yazılı olarak sormaktan çekinmeyin.
SEO paketi ne kadar sürede sonuç verir?
Net bir süre vermek dürüst olmaz. Teknik düzeltmelerin etkisi bazen haftalar içinde görünür; içerik ve yerel görünürlük çalışmalarında ise genellikle birkaç ayı beklemek gerekir. Sitenizin yaşı, rakipleriniz ve sektörünüz süreyi değiştirir.
Aylık paketle projeyi nasıl ayıracağım?
Sitenizde belirli, sınırlı bir sorun varsa (örneğin yeni site kurulumu ya da taşıma) tek seferlik bir proje yeterli olabilir. Sürekli içerik ve takip gerekiyorsa aylık düzen daha mantıklıdır. Karar vermeden önce sitenize bakılmalı.
Backlink paketi almalı mıyım?
Hazır, toplu bağlantı paketlerine ihtiyatla yaklaşmanızı öneririm. Bağlantının değeri, geldiği sitenin kalitesine ve konunuzla ilgisine bağlıdır. Sayı üzerinden satılan bir hizmet çoğu zaman bu ölçütü karşılamaz.
Raporda ne görmeliyim?
Yapılan işlerin listesi, Google'dan gelen ziyaretçide ve hedef eylemlerde (arama, form, sipariş) görülen değişim, bir sonraki ayın planı ve varsa dikkat edilmesi gereken riskler. Sadece araç ekran görüntüsü içeren bir rapor yeterli değildir.
Küçük bir işletme için paket gerekli mi?
Her zaman değil. Bazı küçük işletmeler için birkaç aylık yoğun bir düzenleme ve ardından kendi yürüteceği basit bir bakım düzeni yeterli olabilir. Paket, sizin ihtiyacınıza göre şekillenmeli; tersi değil.
Sonuç
İyi bir aylık SEO paketi, ne yapılacağını, ne sıklıkla yapılacağını ve sonucun nasıl gösterileceğini açıkça yazan pakettir. Adı, rengi ya da kaç madde içerdiği ikinci planda kalır.
Elinizde değerlendirmek istediğiniz bir paket varsa ya da sıfırdan nereden başlamanız gerektiğini bilmiyorsanız, SEO hizmeti sayfamdan bana ulaşabilirsiniz; sitenize bakıp size neyin gerçekten gerektiğini dürüstçe söylerim.