Bayram öncesi çalışma saatiniz değişti. Sitede hâlâ eski saat yazıyor, müşteri kapıda kapalı dükkâna bakıyor. Siteyi yapan kişiyi arıyorsunuz, meşgul. Mesaj atıyorsunuz, cevap iki gün sonra geliyor. Oysa değişiklik tek cümlelik bir iş.
Tam bu noktada akla gelen soru şu: web sitemi kendim güncelleyebilir miyim? Kısa cevap, çoğu zaman evet; ama her şeyi değil. Bu yazıda neyi rahatça yapabileceğinizi, neyi uzmana bırakmanız gerektiğini ve teslim sırasında sitenizi yapandan ne isteyeceğinizi anlatıyorum.
Yönetim paneli nedir?
Siteniz bir vitrin gibidir, arkasında ise sadece sizin girebildiğiniz bir oda vardır. Bu odaya yönetim paneli denir. Kullanıcı adı ve şifrenizle girersiniz, karşınıza sayfalarınızın listesi gelir. Bir sayfayı seçip yazıyı düzenler, kaydedersiniz; site güncellenir. Tıpkı bir Word belgesini açıp düzeltmek gibi düşünün.
Her site bu şekilde yapılmaz. Bazı siteler hazır bir yönetim paneliyle gelir, bazıları ise sadece geliştiricinin müdahale edebildiği biçimde kurulur. İkincisinde en küçük değişiklik bile ona bağlı kalırsınız. Sitenizi yaptırmadan önce hangisinin sizin için kurulacağını sormanız bu yüzden önemlidir.
Kendiniz rahatça yapabilecekleriniz
Düzenli olarak değişen, riski düşük işler genellikle size bırakılabilir:
- Çalışma saatlerini ve tatil duyurularını değiştirmek.
- Telefon numarası, adres ya da e-posta gibi iletişim bilgisini düzeltmek.
- Mevcut bir sayfadaki yazıyı güncellemek ya da yazım hatası düzeltmek.
- Yeni bir fotoğraf eklemek ya da eskisini değiştirmek.
- Kısa bir duyuru, kampanya notu ya da blog yazısı eklemek.
- Ekibe yeni katılan birinin adını ve görevini yazmak.
Bu işlerin ortak yanı, sitenin düzenine dokunmamanız. İçeriği değiştiriyorsunuz, yapıyı değil. Bunu evdeki mobilyalara benzetebilirim: duvardaki tabloyu değiştirmek sizin işiniz, taşıyıcı duvarı yıkmak değil.
Fotoğraf eklerken küçük bir uyarı
Telefondan çektiğiniz fotoğraflar çoğu zaman çok büyüktür. Olduğu gibi yüklerseniz sayfanız yavaşlar, ziyaretçi beklemekten sıkılır. Siteyi yapandan fotoğraf yüklerken boyutu otomatik küçülten bir yapı kurmasını isteyebilirsiniz. Olmuyorsa, yüklemeden önce fotoğrafı küçültmeyi ondan öğrenin.
Uzmana bırakmanız gerekenler
Bazı işler tek tıkla olmaz, yanlış yapıldığında bütün siteyi etkiler:
- Sayfaların adreslerini değiştirmek ya da sayfa silmek. Eski adresi Google'da ya da bir yerde kayıtlı olan müşteri, boş bir sayfayla karşılaşır.
- Menü düzenini ve sayfa yapısını baştan kurmak.
- Siteyi taşımak, alan adı ya da barındırma ayarlarıyla uğraşmak.
- Formların nereye e-posta göndereceğini, güvenlik ve çerez ayarlarını değiştirmek.
- Siteye sonradan eklenen küçük programları (eklentileri) ya da sistem sürümünü güncellemek.
- Tasarımın genel görünümünü, renk ve yazı tiplerini değiştirmek.
Kural basit: yazıya, fotoğrafa ve bilgiye dokunuyorsanız siz yapın. Adrese, yapıya ya da teknik ayara dokunacaksanız önce sorun.
Yanlışlıkla bir şeyi bozma riski
Bu korku çok doğal. Panelde bir şeyi silip geri getiremeyeceğinizi düşünüyorsunuz. Gerçekte yanlışlıkla olabilecek üç şey var: yanlış sayfayı düzenlemek, bir metni silip kaydetmek ya da sayfanın görünümünü bozan bir biçim uygulamak. Çoğu sistemde sayfanın eski sürümüne dönebilirsiniz; ama bu özellik her sitede yoktur.
Burada yedek devreye girer. Yedek, sitenizin belirli bir andaki tam kopyasıdır. Bir şey bozulursa, siteyi o güne geri döndürürsünüz. Evde önemli belgelerin fotokopisini saklamak gibi düşünün.
Sitenizi yapandan şunları öğrenin:
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Yedek alınıyor mu? | Bozulursa geri dönüş yolunuz olur |
| Ne sıklıkla alınıyor? | Haftalık yedek, bir haftalık işinizi kaybetme riski demektir |
| Yedek nerede duruyor? | Sitenin kendi sunucusunda durması yetmez, ayrı bir yerde olmalı |
| Geri yüklemeyi kim yapıyor? | Gerektiğinde kime ve ne kadar sürede ulaşacağınızı bilirsiniz |
Bir değişiklik yapmadan önce, özellikle büyük bir güncellemeden önce, yedeğin yakın zamanda alındığından emin olun.
Teslimde kısa bir kullanım anlatımı isteyin
Site teslim edilirken çoğu işletme sahibi sadece adresi ve şifreyi alıp ayrılıyor. Bir ay sonra ise panele girince ne yapacağını bilemiyor. Bunun önüne geçmek kolay.
Teslimde sitenizi yapandan şunları isteyin:
- On beş, yirmi dakikalık bir anlatım. Canlı ya da ekran kaydıyla, panelin nasıl açıldığını ve sık yapacağınız işlerin nasıl yapıldığını göstersin.
- Kısa bir not. Çalışma saati, fotoğraf ve duyuru gibi sizin yapacağınız üç dört işin yazılı adımları.
- Sizin hesabınız. Siteyi yapanın hesabıyla girmek yerine, size ait bir kullanıcı ve şifre.
- Yetki sınırı. Sadece içeriği değiştirebilen bir hesap, yanlışlıkla yapıya dokunmanızı engeller.
- Şifre ve erişim bilgileri. Alan adı ve barındırma hesabı, sizin adınıza kayıtlı olmalı.
Bu anlatımı isteyen müşteri, sitesine sahip çıkan müşteridir. Bunu yadırgamayın; iyi bir uzman zaten bunu teklif eder.
Ne zaman yardım istemeli?
Şu durumlarda kendi başınıza denemeyi bırakın:
- Bir değişiklikten sonra sayfa bozulduysa.
- Panelde anlamadığınız bir uyarı çıktıysa.
- Siteyi yenilemek, yeni bir bölüm eklemek ya da yapıyı değiştirmek istiyorsanız.
- Site bir anda açılmıyorsa.
Bu anlarda panikle bir şeyleri silmeyin. Ne yaptığınızı not alın ve yardım isteyin. Söylediğiniz adım ne kadar net olursa, sorun o kadar hızlı çözülür.
Sık sorulan sorular
Siteyi kendim güncelleyince Google sıralamam bozulur mu?
Yazı, fotoğraf ve iletişim bilgisi gibi içerik değişiklikleri normalde sıralamayı bozmaz. Sayfa adresini değiştirmek ya da sayfa silmek ise sorun çıkarabilir; bunları önce uzmana sorun.
Hiç teknik bilgim yok, yine de yapabilir miyim?
Evet. Yönetim paneli belge düzenlemeye benzer biçimde kurulduysa yapabilirsiniz. Teslimdeki kısa anlatım ve yazılı notlar bu konuda büyük fark yaratır.
Yedek almak için ayrıca bir şey yapmam gerekir mi?
Çoğu zaman hayır; yedeği sitenizi yapan ya da barındırma hizmetini sağlayan kişi alır. Yine de bunun kurulup kurulmadığını ve nereye kaydedildiğini sormanız gerekir.
Siteyi yapan kişi ulaşılamaz olursa ne olur?
Bu yüzden hesapların, alan adının ve şifrelerin sizin adınıza olması önemlidir. Erişiminiz varsa başka bir uzmanla devam edebilirsiniz.
Sonuç
Sitenizin içeriğini güncellemek, yapısını değiştirmekten çok daha kolay ve çoğu zaman size aittir. Saat, fotoğraf ve duyuru gibi işleri kendiniz yapın; adres, yapı ve teknik ayarları uzmana bırakın. Teslimde kısa bir anlatım ve düzenli bir yedek isteyin. Sitenizi en baştan sizin kullanımınıza uygun kurmak isterseniz web sitesi yaptırma sayfamdan bana yazabilirsiniz.