Bir tanıdığınız "artık bir siteniz olmalı" dedi. Siz de bir web tasarımcıyla görüşmeye karar verdiniz. İlk konuşmada size şunlar soruluyor: Alan adınız var mı? Logonuz hangi formatta? Hangi siteleri beğeniyorsunuz? Siz ise sadece "bir site istiyorum" demek için gitmiştiniz.
Bu çok tanıdık bir durum. Web sitesi yaptırmak için neler gerekli sorusunun cevabı aslında kısa: birkaç bilgi, birkaç dosya ve birkaç karar. Bunları önceden toplarsanız süreç hızlanır, yanlış anlaşılmalar azalır. Bu yazıda, başlamadan önce hazırlamanız gereken şeyleri sade bir liste halinde anlatıyorum.
Önce kendinize sorun: Site ne işe yarayacak?
Tasarımcıya gitmeden önce tek cümlelik bir hedef belirleyin. "Telefonla randevu almak", "teklif formu doldurtmak" ya da "otelime doğrudan rezervasyon getirmek" gibi. Hedef net değilse site güzel ama işe yaramaz olabilir.
Bir de kimin için yapıldığını düşünün. Sitenizi kim açacak? Mahalledeki bir hane mi, başka şehirdeki bir şirket yetkilisi mi? Müşteriniz telefondan mı bakıyor, bilgisayardan mı? Bu cevaplar sayfaların nasıl kurulacağını belirler. Örneğin müşterilerinizin çoğu acil bir ihtiyaçla telefondan arıyorsa, telefon numarası ve yol tarifi en görünür yerde olmalıdır. Bunu tasarımcıya siz söylemezseniz tahmin etmek zorunda kalır.
Alan adı: Sitenizin adresi
Alan adı, sitenizin internetteki adresidir (örneğin ornekfirma.com). Başlamadan önce aklınızda birkaç seçenek olsun. İyi bir adres kısa, telaffuzu kolay ve telefonda söylerken yazım hatası yaptırmayan bir adrestir.
Dikkat edeceğiniz en önemli nokta şu: Alan adı mutlaka sizin adınıza kayıtlı olmalı. Daha önce bir adres aldıysanız, hangi firmadan ve hangi e-posta ile aldığınızı bulun. Bu bilgi sonradan çok işinize yarar. Adresin sahibi olmak, sitenin sahibi olmak demektir.
İşletme bilgileri ve metinler
Sitede yazacak her şeyin kaynağı sizsiniz. Şunları bir belgeye toplayın:
- İşletmenizin resmi adı, adresi, telefonu ve e-postası
- Çalışma saatleri
- Verdiğiniz hizmetlerin listesi ve her birinin iki üç cümlelik anlatımı
- Kısa bir "hakkımızda" metni: Ne zamandır bu işi yapıyorsunuz, kimlere hizmet veriyorsunuz?
- Müşterilerinizin en sık sorduğu sorular
- Varsa belgeler, sertifikalar, üye olduğunuz odalar
Yasal açıdan sitede bulunması gereken işletme bilgileri sektöre göre değişir; bunu mali müşavirinize ya da meslek odanıza danışın, tasarımcıya da bildirin. Mükemmel yazmanız gerekmiyor. Cümleleri süslemeyin, müşteriye telefonda anlatır gibi yazın. Dağınık notlar bile iyi bir başlangıçtır; düzenlemek tasarımcının işidir. Ama bilgi sizden gelmek zorunda. Bir diş hekiminin hangi tedaviyi yaptığını, bir ustanın hangi mahallelere gittiğini sizden başka kimse bilemez.
Logo, fotoğraflar ve örnek siteler
Logo: Elinizde varsa en yüksek kalitedeki dosyayı isteyin. Logonuzun telefondan çekilmiş bir fotoğrafı yeterli olmaz. Logo yoksa bunu baştan söyleyin; bu, işin parçası olarak konuşulabilir.
Renkler ve yazı tipi: Tabelanızda, kartvizitinizde kullandığınız renkler siteye de yansısın. Bunları bilmiyorsanız sorun değil, tasarımcı kartvizitinize bakarak anlar.
Fotoğraflar: Burada çoğu işletme sıkışıyor. Müşteriler gerçek insanı, gerçek ofisi, gerçek işi görmek ister. Kendi çektiğiniz net, iyi ışıklı fotoğraflar, hazır fotoğraflardan genellikle daha güven verir. Şunlar işe yarar:
- Siz ve ekibiniz
- Çalışma alanınız, dükkânınız, klinik ya da otel odalarınız
- Yaptığınız işlerden örnekler
Bulanık ya da başka sitelerden alınmış fotoğrafları kullanmayın; izinsiz kullanım sorun çıkarabilir. Fotoğrafçı tuttuysanız, dosyaları sitede kullanma hakkınızın olup olmadığını da sorun.
Örnek siteler: Tasarımcıya üç beş örnek site gösterin. Bu, hazırlığın en keyifli kısmıdır ve sonucu en çok etkileyenlerden biridir. Rakip olmak zorunda değil, sadece size iyi gelen siteler olsun. Önemli olan neden beğendiğinizi söylemek: "Sade ve rahat okunuyor", "Randevu butonu hemen görünüyor", "Fotoğrafları çok güzel".
Beğenmediklerinizi de gösterin. Bir tasarımcı için "bunu istemiyorum" cümlesi çoğu zaman "bunu istiyorum" cümlesinden daha açıklayıcıdır.
Karar verecek kişi ve onay süreci
Bu madde küçük görünür ama en çok süreyi yiyen şeydir. Sitenin hangi aşamasında kim "tamam" diyecek? Ortaklı bir işletmeyseniz, her ortağın ayrı ayrı fikir belirtmesi süreci uzatır. Bir kişiyi yetkili seçin; diğerleri görüşlerini ona iletsin.
Ayrıca onay için ne kadar sürede dönebileceğinizi düşünün. Tasarımcıya bir taslak gönderildiğinde, yanıtın birkaç hafta gecikmesi tüm takvimi kaydırır.
Bütçe ve takvim beklentisi
Fiyatı burada yazmıyorum; işin kapsamına göre çok değişir. Ama sizin yapacağınız şey, kabaca ne kadar ayırabileceğinizi bilmek ve bunu açıkça söylemek. Tasarımcı bütçeye göre neyin önce, neyin sonra yapılacağını planlayabilir. Bütçeyi saklamak sizi korumaz; aksine her iki tarafın da boşuna zaman harcamasına yol açar.
Takvimde şu soruları kendinize sorun:
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Sitenin yayına girmesi gereken bir tarih var mı? | Sezon, açılış ya da kampanya tarihi olabilir |
| Metin ve fotoğrafları ne zaman verebilirim? | Gecikme çoğunlukla buradan çıkar |
| Yayından sonra kim ilgilenecek? | Site bitti diye iş bitmez |
Bir de yayından sonrasını düşünün. Site bir kez yapılıp unutulacak bir tabela değildir; telefon numarası değişir, yeni hizmet eklenir, saatler güncellenir. Bu güncellemeleri kimin yapacağını başta konuşun. Gerçekçi olun. Tatil, sezon yoğunluğu ya da hasta bir yakınınız varsa bunu da önceden paylaşın. İçerik hazır değilse hızlı bir teslim sözü vermek kimsenin işine yaramaz.
Bu hazırlığı bir akşamda bitirmeniz gerekmiyor. Notlarınızı birkaç gün içinde telefonunuza ya da bir deftere yazabilir, aklınıza geldikçe ekleyebilirsiniz. Önemli olan ilk görüşmeye eli boş değil, bir fikirle gitmenizdir. Tasarımcı da sizin ne istediğinizi anladığında, size daha doğru sorular sorar ve daha az zaman kaybettirir.
Sık sorulan sorular
Hiçbir şeyim hazır değil, yine de başlayabilir miyim?
Evet. Tasarımcıyla ilk görüşmeyi yapıp eksikleri birlikte listeleyebilirsiniz. Ancak içerik ve fotoğraf hazırlığı ne kadar erken başlarsa süreç o kadar rahat ilerler.
Metinleri ben mi yazmalıyım?
Bilgiyi sizin vermeniz gerekir, yazım dilini düzenleme konusunda tasarımcı ya da bir metin yazarı yardımcı olabilir. Kimin ne yapacağını baştan konuşun.
Alan adını tasarımcı alabilir mi?
Alabilir, ama kayıt sizin adınıza yapılmalı ve giriş bilgileri size verilmeli. Bunu yazılı olarak netleştirin.
Site kaç sayfa olmalı?
Başlangıç için ana sayfa, hizmetleriniz, hakkınızda ve iletişim genellikle yeterlidir. Her önemli hizmet için ayrı bir sayfa planlamak, müşterinin aradığını bulmasını kolaylaştırır. Sayfa sayısını iş büyüdükçe artırabilirsiniz.
Sonuç
Hazırlık listesi uzun görünebilir ama aslında sizden istenen şey mükemmellik değil, düzen. Hedefinizi, bilgilerinizi, dosyalarınızı ve karar verecek kişiyi belirlediğinizde ilk görüşme çok daha verimli geçer. Siteniz için birlikte yola çıkmak isterseniz web sitesi yaptırma sayfamdan bana ulaşabilirsiniz.