"SEO hizmeti almak istiyorum ama ilk görüşmede ne konuşulacağını bilmiyorum, hazırlıksız görünmek de istemiyorum." Bu çekingenliği çok duyuyorum ve gereksiz: ilk görüşme, sizin teknik bilgi göstereceğiniz değil, işinizi anlatacağınız bir sohbet. SEO hizmeti almadan önce yapılacak bu konuşma, iki tarafın da birbirine uyup uymadığını görmesi içindir. Bu yazıda görüşmeden önce neleri hazırlayacağınızı, sizden hangi soruları bekleyebileceğinizi ve sonunda ne almanız gerektiğini anlatıyorum.
Görüşmeden önce hazırlanacaklar
Dört şeyi önceden düşünmeniz, görüşmeyi çok daha verimli yapar. Hiçbiri için uzmanlık gerekmiyor; hepsi işinizi zaten bildiğiniz için cevaplayabileceğiniz sorular.
- Hedef müşteriniz kim? "Herkes" cevabı yerine somut düşünün: hangi şehirde, hangi ihtiyaçla, hangi yaş ve bütçede biri size ulaşıyor?
- En kârlı hizmetleriniz hangileri? Çok müşteri getiren ile en çok kazandıran her zaman aynı olmaz. Önceliği ikincisine vermek isteriz.
- Rakipleriniz kim? İnternette karşınıza çıkan üç beş işletmeyi not edin. Gerçek rakip bazen sektörünüzden bile olmayabilir.
- Erişimler. Siteyi kimin yönettiğini, Google Search Console ve Google Analytics hesabınız olup olmadığını, Google işletme profilinizin kimde olduğunu öğrenin. Bunlar yoksa sorun değil, kurulur; ama kimde olduğunu bilmek zaman kazandırır.
Hazırlığı kâğıda dökmeniz şart değil; telefonunuzdaki bir not bile yeter. Önemli olan, görüşmede "bilmiyorum" demekten çekinmemeniz: bilmediğiniz yer, birlikte çözeceğimiz yerdir. Bir de şunu ekleyin: son bir yılda sitenizden gelen müşteri talebi sayısı yaklaşık kaç? Kesin rakam şart değil, tahmin yeterli.
Danışmanın size soracağı sorular
İyi bir danışman ilk görüşmede konuşmaktan çok dinler. Beni örnek alırsanız, şu sorularla başlarım:
- Bu işi neden şimdi yapmak istiyorsunuz? Hangi sorun sizi buraya getirdi?
- Müşterileriniz sizi bugün nasıl buluyor? Tavsiye, reklam, sosyal medya, Google?
- Hangi hizmetinizden daha fazla talep almak istiyorsunuz?
- Daha önce SEO çalışması yaptırdınız mı, ne oldu?
- Hangi hizmet bölgelerine hitap ediyorsunuz?
- Sitede değişiklik yapabilecek biri var mı, yoksa bunu da benden mi bekliyorsunuz?
- Başarıyı neyle ölçeceğiz: telefon, form, randevu?
Bu sorular sıkıcı görünebilir ama önemli. Örneğin bir muayenehane sahibi ile bir mobilya üreticisi aynı SEO planıyla ilerleyemez; biri yakın çevreden, diğeri ülke genelinden müşteri arar. Cevaplarınız hangi sayfaların yazılacağını ve nereden başlanacağını belirler. Danışman sizin işinizi sormadan hemen "şu kadar anahtar kelime, şu kadar link" diye paket satıyorsa, bu bir işaret.
Sizin sormanız gerekenler
Görüşme tek taraflı bir sınav değil. Şu soruları rahatça sorabilirsiniz:
- Benim işim için ilk üç ayda ne yapacaksınız? Cevap genel değil, sizin sektörünüze özgü olmalı.
- Bu işi kim yapacak? Karşınızdaki mi, yoksa görüşmeden sonra başka biri mi?
- Sonucu nasıl raporlayacaksınız? Anlayacağınız dilde, telefon ve talep üzerinden bir rapor mu?
- Sitem üzerinde hangi yetkilere ihtiyacınız var? Hesap ve şifreleriniz sizde kalmalı, erişimler ayrı kullanıcıyla verilmeli.
- Sözleşmeyi bıraktığımda ne olur? Yazılan içerik ve hesaplar kime ait?
- Hangi riskleri görüyorsunuz? Dürüst bir danışman riskleri de anlatır.
Daha geniş bir kontrol listesi için SEO hizmeti almadan önce sorulacak 15 soru yazıma bakabilirsiniz; burada konuşmanın akışına odaklanıyorum.
Görüşme adım adım nasıl ilerler?
Birçok kişi ilk görüşmeden sonra ne olacağını bilmediği için tedirgin olur. Süreç aslında basit ve her adımda karar sizde kalır.
1. Tanışma
İşinizi, hedefinizi ve şimdiye kadar denediklerinizi anlatırsınız. Ben not alırım, çok soru sorarım ama satış yapmaya çalışmam. Bu aşamada cevabını bilmediğiniz bir şey çıkarsa not edip ilerleriz.
2. Kısa inceleme
Görüşmeden önce ya da hemen sonra sitenize, rakiplerinize ve Google'daki görünümünüze hızlıca bakarım. Amaç ayrıntılı bir denetim yapmak değil, işinize SEO'nun yarar sağlayıp sağlamayacağını anlamak. Daha derin bir inceleme gerekiyorsa bunu ayrıca konuşuruz.
3. Yazılı özet
Konuştuklarımızı kısa bir yazıyla size geri gönderirim: durumunuz, önerdiğim öncelikler, kapsam ve fiyatı etkileyen unsurlar. Yazılı olması önemli, çünkü sonradan "ne demiştik" tartışması çıkmaz ve başka danışmanlarla karşılaştırma yapabilirsiniz.
4. Düşünme payı
Özeti okuyun, ortağınızla ya da siteyi yöneten kişiyle paylaşın. Sorularınız olursa yazın. Bu aralıkta kimse sizi aramak zorunda değil; acele ettirilmediğiniz bir teklif her zaman daha sağlıklıdır.
5. Karar ve başlangıç
Birlikte çalışmaya karar verirseniz önce erişimleri ayrı kullanıcıyla veririz, sonra ilk işlerin sırasını belirleriz. Karar vermezseniz de olur; yazılı özet size kalır.
İki örnek görüşme
İlk görüşmenin işletmeden işletmeye nasıl değiştiğini iki örnekle anlatayım. İkisi de gerçek çalışmalarımdan esinlenmiş, ayrıntıları kasıtlı olarak genelleştirilmiş durumlar.
Bir muayenehane: "Reklam vermeden hasta gelsin istiyorum"
Bir hekim bana, çevresindeki meslektaşlarının internetten hasta aldığını ama kendi sitesinin neredeyse hiç talep getirmediğini söyleyerek geldi. İlk soru olarak hangi tedavilerden daha çok hasta istediğini sordum. Cevap, sitede en az yer verdiği tedavi çıktı.
Siteye baktığımda tedavilerin hepsi tek bir sayfada kısa kısa sıralanmıştı ve Google işletme profili eksikti. Görüşmede ona hızlı bir sonuç vaat etmedim. Önerdiğim şey, öncelikli tedaviler için ayrı sayfalar yazmak ve profili düzenlemekti. Sağlıkta reklam ve tanıtım kurallarının sınırları olduğu için içeriklerde hangi ifadelerin kullanılmayacağını da baştan konuştuk; meslek kurallarınızı kontrol etmeniz gerekir, ben de metinleri buna göre dikkatli yazarım.
Birkaç ay içinde ilgili sayfalar arama sonuçlarında görünmeye ve telefon taleplerinde küçük ama fark edilir bir artış olmaya başladı. Bunu garanti olarak söylemiyorum; her işletmede süre ve sonuç farklı olur. Ama görüşmedeki doğru soru, çalışmanın yönünü baştan doğru belirledi.
Bir mobilya üreticisi: "Bütün Türkiye'ye satmak istiyorum"
İkinci örnekte karşımda, ülke genelinde satış yapmak isteyen küçük bir atölye sahibi vardı. İlk sorum, şu anda siparişlerin çoğunun nereden geldiğiydi. Cevap: tavsiye ve sosyal medya. Siteden neredeyse hiç sipariş gelmiyordu.
Burada yerel SEO değil, ürün ve kategori sayfaları ile içerik ağırlıklı bir plan gerekiyordu. Görüşmede en çok vakit, hangi ürünlerin kâr marjının yüksek olduğunu ve müşterilerin satın almadan önce hangi sorulara cevap aradığını konuşmaya gitti. "Her ürünü aynı anda optimize edelim" demedim; en kârlı üç kategoriyle başlamayı önerdim.
İki örnekte de ortak nokta şu: görüşmenin değeri, danışmanın sunum yapmasında değil, doğru soruyu sormasında yatıyor. Bir muayenehane ile bir atölyenin planı birbirine hiç benzemiyor.
Bir hukuk bürosu: "Müvekkiller beni nereden bulur?"
Üçüncü örnek tek başına çalışan bir avukat. Görüşmede ilk fark ettiğimiz şey, yeni müvekkillerin neredeyse tamamının tavsiyeyle geldiği ve internetin hiç devreye girmediğiydi. Ona, tavsiye alan birinin bile karar vermeden önce adınızı aradığını anlattım.
Bu yüzden önce adıyla arandığında ne çıktığına baktık: eski bir profil, eksik bir hakkında sayfası, hiç olmayan bir uzmanlık alanı sayfası. Avukatlıkta tanıtım kurallarına uyum önemli olduğu için, hangi ifadelerin kullanılabileceğini baro kurallarınıza göre kontrol etmenizi baştan söylerim. Önerim, uzmanlık alanlarını sade ve güven veren sayfalarla anlatmak oldu; abartılı vaatler değil.
Bu görüşmenin sonunda avukatın elinde büyük bir plan değil, üç net öncelik vardı. Ben bunu daha değerli buluyorum: az ama doğru iş.
Sektörünüze göre görüşmede neler öne çıkar?
Her sektörde görüşmenin ağırlık noktası farklıdır. Kendi işinize en yakın olanı baştan söylemeniz, zaman kazandırır.
- Yerel hizmet işletmeleri (klinik, kuaför, tamirci): Hizmet bölgesi, harita görünümü ve yorumlar öne çıkar. Telefonla aranmak en önemli hedeftir.
- Mesleki hizmetler (avukat, mali müşavir): Güven ve uzmanlık alanı netliği önemlidir. Tanıtım kurallarınız varsa görüşmede mutlaka açın.
- E-ticaret ve üreticiler: Ürün ve kategori yapısı, stok ve kâr marjı konuşulur. Sayfa sayısı fazla olduğu için öncelik sıralaması şarttır.
- B2B firmalar: Alıcı genellikle uzun araştırma yapar. Teknik sorulara cevap veren içerik ve referanslar ön plandadır.
- Birden fazla dilde çalışanlar: Hangi ülkeden, hangi dilde müşteri istediğiniz baştan netleşmelidir.
Görüşmeyi verimli kılan küçük alışkanlıklar
Görüşme sırasında not alın; ama kayıt alacaksanız karşı tarafa söyleyin. Aklınıza gelen her soruyu o an sorun, çünkü sonradan unutulur.
Görüşmeden sonra aynı gün üç şeyi yazın: ne anladığınız, ne anlamadığınız ve danışmandan ne beklediğiniz. Yazılı özet geldiğinde bu notlarla karşılaştırın. Aranızda fark varsa, sorun çoğunlukla iletişimdedir ve daha başında çözülebilir.
Son olarak, birden fazla danışman dinlediyseniz her birine aynı soruları sorun. Aynı sorulara verilen cevaplar karşılaştırmayı kolaylaştırır; ayrıca kimin sizi gerçekten anlamaya çalıştığını da gösterir.
Hedefi görüşmede nasıl tanımlarsınız?
Görüşmenin en önemli çıktılarından biri, başarının neyle ölçüleceğinin baştan yazılmasıdır. "Daha çok ziyaretçi" iyi bir hedef değildir; ziyaretçi sayısı artıp telefon çalmayabilir.
Bunun yerine somut bir iş sonucu seçin: aylık randevu talebi, teklif formu, telefon araması, WhatsApp mesajı. Kaç tane olduğunu bilmiyorsanız sorun değil; ilk iş, bunu ölçecek bir düzen kurmak olabilir.
Hedefi tanımlarken şu üç soruya cevap arayın:
- Bir talebin sizin için değeri yaklaşık nedir? Kesin rakam gerekmez, "çok", "orta", "az" bile yeterlidir.
- Gelen taleplerin ne kadarı gerçekten müşteriye dönüşüyor?
- Hangi talepler sizin işinize uymuyor ve gelmesini istemiyorsunuz?
Üçüncü soru çoğu zaman atlanır, oysa çok işe yarar. İstemediğiniz talepleri baştan söylerseniz, danışman içeriği ve sayfaları o taleplere göre kurmaz.
Duymak istemeyeceğiniz cümleler
Bazı cümleler görüşmenin en başında alarm verir:
- "Birinci sayfaya çıkmanızı garanti ediyoruz."
- "Bütün detayları sonra konuşuruz, önce sözleşmeyi imzalayın."
- "Sizin sitenize hiç bakmadan da ne yapılacağını biliyorum."
- "Tüm çalışma yöntemimiz gizli."
SEO'da sıralama Google'ın kararıdır, hiç kimse onu garanti edemez. Gizli yöntem iddiası da benzer bir uyarıdır: SEO'nun temel ilkeleri herkese açıktır ve iyi bir danışman ne yaptığını size anlatabilir. Sözleşmeyi hemen imzalatmaya çalışan biri ise çoğunlukla sizi düşünmeden, kendi satış hedefini düşünüyordur. Yapılabilecek olan, doğru işleri düzenli ve ölçülebilir biçimde yapmaktır. Ben de bu yüzden hiçbir sonuç garantisi vermem; ne yapacağımı, neden yapacağımı ve ne zaman bakacağımızı açıkça yazarım.
Görüşmede sık yapılan hatalar
İşletme sahiplerinin ilk görüşmede en sık düştüğü durumları paylaşayım. Hepsi kolayca önlenebilir.
Hedefi "birinci sayfa" diye koymak
"Birinci sayfada çıkmak istiyorum" bir hedef değil, bir araçtır. Asıl hedef telefon, form ya da randevudur. Hangi kelimede çıkmak istediğinizden önce, hangi müşteriyi kazanmak istediğinizi anlatın.
Rakamı ve geçmişi gizlemek
Daha önce SEO çalışması yaptırdıysanız ve kötü geçtiyse bunu söylemekten çekinmeyin. Eski çalışma sitenizde sorun bırakmış olabilir ve bunu bilmek benim işimi kolaylaştırır. Kimseyi suçlamıyoruz; sadece durumu görmek istiyoruz.
Yalnızca fiyata odaklanmak
İlk sorunuzun "ne kadar?" olması çok doğal. Ama kapsam belli olmadan verilen bir fiyat, neyi satın aldığınızı söylemez. Önce neyin dahil olduğunu, sonra fiyatın nelere bağlı olduğunu sorun.
Siteyi yönetenle danışmanı karşılaştırmamak
Siteyi yapan kişi ile SEO yapacak kişi farklıysa, ikisinin birbirinden haberi olmalı. Görüşmeye siteyi yöneten kişiyi dahil etmemek, sonradan "bu değişikliği yapamayız" cevabıyla karşılaşmanıza yol açabilir.
Hemen sonuç beklemek
SEO'da değişiklikler Google tarafından fark edilene ve değerlendirilene kadar zaman alır. Ne kadar süreceği siteye, rekabete ve yapılan işe göre değişir. Danışmanınızdan kesin tarih değil, ne zaman ve neye bakacağınızı isteyin.
Erişimleri danışmana devretmek
Site, Search Console ve işletme profili hesapları sizin olmalı. Danışmana ayrı kullanıcı olarak yetki verin. İş bittiğinde ya da değiştiğinde hiçbir şey kaybetmezsiniz.
Görüşme sonunda elinizde ne olmalı?
İlk görüşmeden sonra "güzel sohbetti" hissiyle ayrılmamalısınız. Somut bir çıktı bekleyin:
- Durumunuzun kısa ve anlaşılır bir özeti: neredesiniz, neden müşteri gelmiyor?
- Önerilen birkaç öncelik ve bunların sırası, sebepleriyle.
- Kapsamın net tanımı: neyin dahil olduğu, neyin olmadığı.
- Takvim ve toplantı sıklığı. Sonuçların tipik olarak ne zaman görünmeye başlayacağı konusunda gerçekçi bir aralık, garantisiz.
- Fiyatın nelere bağlı olduğunun açıklaması: sayfa sayısı, rekabet, içerik ihtiyacı, çalışma süresi gibi.
- Bir sonraki adım. Karar vermeniz için size zaman tanınmalı.
Kendiniz yapabilecekleriniz ve uzmana bırakmanız gerekenler
Her işi bir uzmana yaptırmanız gerekmez. Neyi kendinizin, neyi başkasının yapması gerektiğini bilmek bütçenizi korur.
Kendiniz yapabilecekleriniz
- İşinizi, hedef müşterinizi ve en kârlı hizmetlerinizi yazıya dökmek.
- Google işletme profilinizdeki çalışma saatleri, telefon ve adres bilgilerini güncel tutmak.
- Müşterilerinizden yorum istemek ve yorumlara kibarca cevap vermek.
- Gerçek müşteri sorularını toplamak: telefonda ve mesajlarda en çok ne soruluyor?
- Rakiplerin sitelerine müşteri gözüyle bakıp notlar almak.
- Danışmanın istediği erişimleri ayrı kullanıcı olarak tanımlamak.
Uzmana bırakmanız gerekenler
- Sitenin teknik denetimi: taranabilirlik, hız, yönlendirmeler, tekrar eden sayfalar.
- Anahtar kelime ve müşteri niyeti araştırması, sayfa planı.
- Yapılandırılmış veri ve arama motorlarının işinizi doğru anlamasını sağlayan düzenlemeler.
- Kaliteli bağlantı kazanma çalışması; hızlı ve ucuz bağlantı paketleri sitenize zarar verebilir.
- Ölçüm kurulumu ve raporların doğru yorumlanması.
Bu ayrım, maliyeti de doğrudan etkiler: yapabileceğiniz işleri üstlendikçe danışmanın harcayacağı zaman azalır, çalışma gerçekten uzmanlık isteyen kısımlara yoğunlaşır. Örneğin yorum toplamak ve profil bilgilerini güncel tutmak sizin elinizde; ama bunların hangi sırayla ve nasıl yapılacağını planlamak için bir yol haritası gerekir.
Bu ayrımı görüşmede danışmanla da konuşun. İyi bir danışman, sizin yapabileceğiniz işleri size devretmekten çekinmez; çünkü amaç sizi bağımlı kılmak değil, sonuç almak.
Freelance danışman, ajans ve kendi ekibiniz: görüşmede fark nedir?
İlk görüşmeyi kiminle yaptığınız, işin nasıl yürüyeceğini de gösterir. Üç seçenek arasındaki farkı kısaca anlatayım.
Bağımsız danışman
Karşınızdaki kişi işi yapan kişidir. İletişim kısadır, sorumluluk net. Dezavantajı, tek kişinin kapasitesinin sınırlı olması; bu yüzden aynı anda kaç müşteriyle çalıştığını sormakta fayda var. Ben tek başıma çalışıyorum ve bu nedenle sınırlı sayıda iş alıyorum.
Ajans
Görüşmeyi çoğunlukla satış tarafı yapar, işi başka biri yürütür. Büyük işletmeler için avantajlı olabilir, çünkü farklı uzmanlıklar tek çatı altındadır. Küçük işletmelerde ise "görüşmedeki kişi ile işi yapan kişi aynı mı?" sorusu çok önemlidir.
Şirket içi çözüm
Kendi çalışanınızı SEO'ya yönlendirmek uzun vadede mantıklı olabilir, ama öğrenme süreci zaman alır. Bazı işletmelerde en iyi yol, başlangıçta danışmanla çalışıp bilgiyi zamanla içeri taşımaktır.
Hangi yolu seçerseniz seçin, görüşmede şunu sorun: "Bu işte benim yapmam gereken ne var?" Cevap, ilişkinin dengesini gösterir.
Hangi seçeneği seçerseniz seçin, işin sahibi sizsiniz. Sözleşmede içeriğin, hesapların ve verilerin size ait olduğunun yazılı olması, ileride başka bir yola geçmek istediğinizde sizi korur.
Görüşmeden sonraki ilk 30 gün
Birlikte çalışmaya karar verirseniz ilk ay genellikle şu şekilde geçer. Yine bu bir vaat değil, gerçekçi bir çerçeve.
- İlk hafta: Erişimler verilir, ölçüm kurulumu kontrol edilir, sitenin mevcut durumu kayda geçer.
- İkinci hafta: Müşterilerinizin ne aradığı araştırılır ve sayfa planı çıkarılır.
- Üçüncü hafta: En acil teknik sorunlar düzeltilir, ilk sayfaların taslakları sizinle paylaşılır.
- Dördüncü hafta: İlk değişiklikler yayına alınır ve ilk kısa rapor hazırlanır.
Bu aşamada sonuç beklemek erken; ama ne yapıldığını ve sıradakinin ne olduğunu net görmeniz gerekir. Görmüyorsanız sormaktan çekinmeyin.
İlk ayın sonunda kısa bir değerlendirme görüşmesi yapmak iyi bir alışkanlıktır. Orada yapılanları, takılan noktaları ve bir sonraki ayın önceliklerini birlikte konuşursunuz. Sizden gelmesi gereken bir şey (örneğin fotoğraf, bilgi ya da onay) varsa bu da o toplantıda netleşir; çünkü işlerin çoğu, danışmanın değil, bekleyen bir onayın yüzünden gecikir. Bu düzen oturduğunda sonraki aylar çok daha sakin geçer ve ne zaman neye bakacağınızı herkes bilir.
Sık sorulan sorular
İlk görüşme ücretli mi olmalı?
Bu, danışmandan danışmana değişir. Ben ilk tanışma görüşmesinde sizi dinler, ihtiyacınızın SEO ile çözülüp çözülmeyeceğini söylerim. Daha derin bir inceleme gerekiyorsa bunu baştan belirtirim.
Görüşmeye yanımda kimi götürmeliyim?
Siteyi ya da reklamları yöneten biri varsa, onun da katılması çok işe yarar. Teknik sorulara yerinde cevap alır, sonradan kopukluk yaşamazsınız.
Hiçbir hazırlığım yoksa gitmeli miyim?
Evet. Sadece işinizi ve hedefinizi anlatabilmeniz yeterli. Eksik kalanları birlikte tamamlarız.
Görüşmeden sonra hemen karar vermeli miyim?
Hayır. İki üç gün düşünmek en sağlıklısı. Sizi acele ettiren bir teklif zaten güven vermez.
Görüşme ne kadar sürer?
İlk tanışma genelde kısa tutulur; işinizi anlatmak, sorulara cevap vermek ve bir sonraki adımı belirlemek için yeterlidir. Uzun sunumlar ya da dosyalarla gelen bir satış konuşması beklemeyin. Ayrıntılı inceleme gerekiyorsa, bunun ayrı bir iş olarak planlanması daha dürüsttür.
Birden fazla danışmanla konuşmak ayıp mı?
Kesinlikle değil. İki üç kişiyle konuşup yaklaşımları karşılaştırmanızı öneririm.
SEO yerine reklam vermem gerektiğini söyleyebilir misiniz?
Evet, gerekirse söylerim. Bazı işletmeler için kısa vadede reklam daha mantıklı olabilir; bazılarında ise SEO ve reklamı birlikte düşünmek gerekir. Görüşmenin amacı sizi SEO'ya ikna etmek değil, doğru yolu bulmak.
Siteniz yoksa ya da çok eskiyse ne olur?
Bu durumda görüşmenin konusu SEO'dan önce sitenin kendisi olur. Sağlam bir temel olmadan yapılan SEO çalışması boşa gider. Sitenin yenilenmesi mi, düzeltilmesi mi gerektiğini birlikte değerlendiririz.
Sonraki adım
Görüşme sonunda "bu kişiyle çalışabilirim" ya da "şimdilik gerek yok" diyebilmeniz, iyi bir görüşmenin en doğru ölçüsüdür. Ben, SEO'nun size gerçekten fayda sağlamayacağı durumlarda bunu açıkça söylerim; işinizi ve zamanınızı boşa harcamanızı istemem.
İlk görüşmeyi, işinizi hiç bilmeyen biriyle değil, sizi gerçekten dinleyen biriyle yapmak istiyorsanız bana yazın. Süreci sade anlatır, ne yapılabileceğini ve ne yapılamayacağını dürüstçe söylerim. SEO hizmeti sayfamdan çalışma biçimimi inceleyip ilk görüşme için iletişime geçebilirsiniz.