Bir hasta, akşam kanepede otururken telefonundan diş hekimi arıyor. Sizin sitenize giriyor ve karşısına bir bilgisayar sayfasının minicik hali çıkıyor. Yazılar okunmuyor, menü ekrana sığmıyor, sağa sola kaydırması gerekiyor. Üç saniye sonra geri tuşuna basıyor ve bir sonraki sonuca geçiyor.
Bunu siz hiç görmezsiniz, çünkü siteyi büyük ekranda, kendi bilgisayarınızda açıyorsunuz. Oysa müşterilerinizin büyük kısmı sitenize telefondan bakıyor. Sitenizin telefonda nasıl göründüğünü bilmemek, dükkânınızın vitrinine hiç dışarıdan bakmamak gibi bir şey.
Mobil uyumlu site ne demek?
Mobil uyumlu site, telefondan açıldığında kendini ekrana göre yeniden düzenleyen sitedir. Bilgisayarda yan yana duran üç kutu telefonda alt alta dizilir. Yazı büyüklüğü okunur hale gelir. Menü, parmakla dokunulabilecek şekilde sadeleşir. Buna teknik dilde "responsive" ya da "duyarlı tasarım" denir; yani site, açıldığı cihaza cevap verir.
Uyumsuz site ise bilgisayar görünümünün küçültülmüş halidir. Ekran sığdırır ama kullandırmaz. Ziyaretçi iki parmakla büyütür, kaydırır, yanlış yere basar. Çoğu kişi bu zahmete girmez.
Bir de yanlış anlaşılan nokta var: "Sitem telefonda açılıyor, demek ki uyumlu" düşüncesi. Açılmak ile uyumlu olmak aynı şey değil. Uyumlu olması için sitenin telefonda rahat okunması ve kullanılması gerekir.
Uyumsuz site işinize nasıl zarar verir?
Etkisi üç yerde görülür.
- Müşteri kaybı: Randevu almak, fiyat sormak ya da adres bulmak isteyen kişi zorlanınca vazgeçer ve rakibinize gider.
- Güven kaybı: Telefonda dağınık görünen site, işletmenin de özensiz olduğu izlenimini verir. İnsanlar bunu bilinçli düşünmez ama hisseder.
- Google'da görünürlük: Google, sitelerin telefon sürümüne göre değerlendirme yapıyor. Telefonda kötü çalışan site aramalarda geri planda kalabilir. Bunun kesin bir sıralama garantisi ya da cezası olduğunu söylemiyorum; ama telefonda zayıf bir siteyle Google'da öne çıkmak zorlaşır.
Kendi telefonunuzdan 2 dakikada kontrol
Elinizde telefon dışında hiçbir şeye ihtiyacınız yok. Sitenizi telefonunuzun tarayıcısında açın ve şunlara bakın.
- Ekrana sığıyor mu? Sayfa yana kayıyorsa ya da sağ tarafta bir şeyler kesilmişse sorun var.
- Yakınlaştırmadan okuyabiliyor musunuz? Yazıyı büyütmek zorunda kalıyorsanız site telefona göre hazırlanmamış demektir.
- Menü çalışıyor mu? Telefonda genellikle üç çizgili bir simge çıkar. Dokununca menü açılıyor ve seçenekler rahat basılabiliyor olmalı.
- Görseller yerinde mi? Fotoğraflar taşıyor, kesiliyor ya da yazının üstüne biniyorsa uyum yarım kalmıştır.
- Telefonu yan çevirin. Sayfa yeni ekrana göre düzenleniyorsa iyi; bozuluyorsa not alın.
- Başka bir telefonda deneyin. Eşinizin, çalışanınızın ya da arkadaşınızın telefonu farklı boyutta olabilir. Sizde düzgün görünen sayfa onda bozulabilir.
- Bilgisayardaki tüm içerik telefonda da var mı? Bazı siteler telefonda önemli bölümleri gizler. Telefon numarası ya da adres kaybolmuşsa bu büyük bir eksik.
Bir de Google'ın ücretsiz aracı PageSpeed Insights'a sitenizin adresini yazabilirsiniz. Sonuç sayfasında telefon için ayrı bir bölüm çıkar. Telefon sekmesindeki uyarılar, uzmanla konuşurken elinizde somut bir liste olmasını sağlar.
Yukarıdakilerden iki ya da daha fazlası sorun çıkardıysa siteniz büyük ihtimalle mobil uyumlu değil.
Sorun varsa iki yol var: düzeltme mi, yenileme mi?
Her uyumsuz site atılmaz. Karar, sitenin yaşına ve nasıl yapıldığına bağlı. Genel bir çerçeve şöyle:
| Durum | Genelde daha mantıklı olan |
|---|---|
| Site birkaç yıllık, sadece bir iki bölüm bozuk | Düzeltme |
| Site çok eski, tasarımı bilgisayar için yapılmış | Yenileme |
| Telefonda hem bozuk hem yavaş | Yenileme |
| Sitede zaten başka sorunlar da var (güncellenmiyor, güvenlik uyarısı veriyor) | Yenileme |
| İçerik ve yapı iyi, yalnızca görünüm sorunu var | Düzeltme |
Düzeltme daha hızlıdır ama eski yapının üzerine yama atmak demektir. Yama sayısı arttıkça site kırılgan hale gelir. Yenileme daha büyük iştir; karşılığında telefona baştan uygun, hızlı ve sonraki yıllarda da işinize yarayacak bir site elde edersiniz. Hangisinin size uygun olduğunu, siteyi inceleyen bir uzman söyleyebilir.
Uzmanın yapacakları
Bu kısım sizin işiniz değil, ama ne yapıldığını bilmek sizi güvende tutar. Sitenizle ilgilenen kişi genellikle şunları yapar:
- Sitenin telefon, tablet ve farklı boyuttaki ekranlarda nasıl göründüğünü gerçek cihazlarda inceler.
- Sayfaların ekrana göre nasıl düzenleneceğini yeniden kurar.
- Menüyü, butonları ve formları parmakla rahat kullanılacak hale getirir.
- Görselleri telefon ekranına uygun boyuta getirir.
- Bittiğinde farklı telefonlarda ve tarayıcılarda tek tek dener.
Uzmandan ne istemelisiniz?
Site yapan ya da yenileyen kişiyle konuşurken şu soruları sorun:
- "Tasarımı önce telefonda mı göstereceksiniz, yoksa yalnızca bilgisayar görünümü mü hazırlanıyor?"
- "Bittiğinde hangi telefonlarda test edeceksiniz?"
- "Telefon numarası ve adres telefonda da eksiksiz görünecek mi?"
- "Mevcut sitem düzeltilebilir mi, yoksa yenilemek mi daha mantıklı? Nedenini anlatır mısınız?"
- "Yayına almadan önce telefon görünümünü kendi telefonumda görebilir miyim?"
Bu sorulara net cevap alamıyorsanız, dikkatli olun.
Ne kadar sürer?
Süre, sitenin büyüklüğüne bağlı. Birkaç sayfalık küçük bir işletme sitesinde düzeltme kısa sürebilir; çok sayfalı ya da eski bir sitede yenileme daha uzun bir iştir. Net bir süre için önce siteyi bir uzmanın görmesi gerekir. Ödenecek ücreti de siteyi görmeden söylemek doğru olmaz.
Sık sorulan sorular
Ayrı bir telefon sitesi yaptırmam gerekir mi?
Hayır. Günümüzde tek bir site, tüm ekranlara uyum sağlayacak şekilde yapılır. Ayrı bir telefon sitesi yönetimi zorlaştırır ve genellikle önerilmez.
Siteme bilgisayarda bakınca her şey düzgün, telefonu ne yapayım?
Bilgisayarda düzgün görünmesi telefonda da düzgün olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden telefondan bakmak şart. Yukarıdaki kontrol listesi bunun için.
Mobil uyumlu olunca Google'da ilk sıraya çıkar mıyım?
Hayır, bunu kimse garanti edemez. Mobil uyum, sıralamayı etkileyen birçok unsurdan biri. Ama telefondan gelen ziyaretçiyi kaybetmemek için baştan gereken bir şart.
Bunu kendim düzeltebilir miyim?
Kontrol etmeyi evet. Düzeltmek ise sitenin yapısına ve yönetim paneline bağlı; çoğu zaman teknik bilgi ister. Durumu siz tespit edin, düzeltmeyi uzmana bırakın.
Sitenizi telefondan açıp ilk bakışta rahatsız olduysanız, ziyaretçileriniz de aynı şeyi hissediyordur. Düzeltmeyle mi yoksa baştan yenilemeyle mi ilerlemek gerektiğine birlikte bakmak isterseniz Web sitesi yenileme sayfama göz atabilirsiniz.