Bir müşteri sitenize girip aradığı ürünü, hizmeti ya da bilgiyi birkaç saniye içinde bulamazsa ne yapar? Çoğu zaman aramayı bırakır ve rakibinizin sitesine geçer. Size şikâyet etmez, "bulamadım" demez; sadece çıkar gider. Bu yüzden sitenizde kolay bulma işi, güzel görünmekten daha az konuşulur ama en az onun kadar önemlidir.
Bazı sitelerde arama kutusu vardır ama yanlış sonuç getirir. Bazılarında hiç yoktur ve 300 ürünün arasında insan kaybolur. Bazılarında ise arama kutusu hiç gerekmez, çünkü zaten beş sayfalık bir siteniz vardır. Bu yazıda, sizin sitenizde arama ve filtre olup olmaması gerektiğine nasıl karar vereceğinizi ve bu işi yapan kişiden ne isteyeceğinizi anlatıyorum.
Arama kutusu ve filtre tam olarak nedir?
Arama kutusu, ziyaretçinin bir kelime yazıp sitenizin içinde o kelimeyi aramasıdır. Filtre ise geniş bir listeyi daraltmaya yarayan seçeneklerdir. Örneğin bir mobilya sitesinde "renk: gri, fiyat: şu aralık, oda: salon" seçince yalnızca uygun ürünler kalır. Otel sitesinde tarih ve kişi sayısı seçmek de bir tür filtredir.
Site içi arama ziyaretçinin ne istediğini açıkça söylediği andır. "Deri sırt çantası" yazan biri, ana sayfada gezinen birinden çok daha net bir niyet taşır. Bu yüzden kötü cevap vermek, tam da satışa en yakın müşteriyi kaçırmak demektir.
Sizin sitenize gerekli mi?
Her siteye gerekmez. Şu tabloya bakarak kabaca karar verebilirsiniz:
| Sitenizin durumu | Arama / filtre |
|---|---|
| 5-10 sayfalık tanıtım sitesi (avukat, diş hekimi, usta) | Gerekmez; net bir menü yeter |
| Çok sayıda hizmet ya da blog yazısı | Arama kutusu işe yarar |
| Onlarca hatta yüzlerce ürünü olan mağaza | Arama ve filtre neredeyse şart |
| Emlak, araç, otel gibi ilan ya da oda listesi | Filtre şart |
Küçük bir tanıtım sitesine arama kutusu eklemek çoğu zaman gereksizdir. Orada asıl iş, menünün ve sayfa düzeninin sade olmasıdır. Arama ancak insanların kendi başına gezinerek bulmakta zorlandığı kadar içerik varsa değer katar.
Bende bir sorun var mı? Kendiniz nasıl anlarsınız?
Uzman çağırmadan önce şu denemeleri yapın, kısa sürer:
- Telefonunuzdan sitenizi açın ve aramaya sitenizde kesinlikle var olan bir ürünün adını yazın. Doğru sonucu ilk sırada görüyor musunuz?
- Bilerek bir yazım hatası yapın ("kanepe" yerine "kanpe"). Hiçbir şey mi çıktı, yoksa doğru ürün mü önerildi?
- Sitenizde olmayan bir şey arayın. Boş sayfa ve "sonuç bulunamadı" yazısı mı görüyorsunuz, yoksa size başka bir yol gösteriliyor mu?
- Filtre kullanıyorsanız üç dört seçenek işaretleyin ve sonuçları görün. Hâlâ ürün var mı, filtreyi kolayca kaldırabiliyor musunuz?
- Bütün bunları masaüstünde değil, telefonda yapın. Müşterilerinizin çoğu telefondan bakıyor olabilir.
İki üçünde hayal kırıklığı yaşadıysanız müşteriniz de yaşıyordur.
İyi bir arama ve filtre neye benzer?
Teknik ayrıntıya girmeden, iyi kurulmuş bir sistemin işaretleri şunlardır:
- Arama kutusu görünürdür: Sayfanın üstünde, kolay bulunur; sadece küçük bir büyüteç simgesinin arkasında saklanmaz.
- Yazarken öneri gelir: Müşteri birkaç harf yazdığında olası sonuçlar çıkar.
- Yazım hatasını hoş görür: Bir harf yanlış yazılınca müşteri boş sayfa görmez.
- Sonuç yoksa yol gösterir: "Bulunamadı" demek yerine benzer ürünleri ya da popüler kategorileri gösterir.
- Filtreler müşterinin düşündüğü gibidir: Giyimde beden ve renk, emlakta oda sayısı ve konum gibi. Sizin iç sınıflandırmanız değil, müşterinin dili.
- Seçilen filtre görünür: Hangi seçimin aktif olduğu belli ve tek dokunuşla kaldırılabilir.
- Telefonda rahat kullanılır: Küçük ekranda filtre paneli açılır, "uygula" ve "temizle" düğmeleri rahat basılır.
Uzmanın yapacakları
Bu tür bir kurulum web tasarımcısı ve geliştiricinin işidir. Kendi sitenizde kurcalamak riskli olabilir. Uzman genelde şunları yapar:
- Sitenizdeki içerik ya da ürün sayısına bakıp arama ve filtrenin gerçekten gerekli olup olmadığına karar verir.
- Müşterilerin hangi kelimeleri kullandığını inceler; menüdeki adlandırmayı ve filtre seçeneklerini buna göre kurar.
- Arama sonuçlarının hızlı gelmesini sağlar. Yavaş çalışan bir arama, "bu site aradığımı bulamıyor" izlenimi bırakır.
- Boş sonuç sayfasını ve mobil görünümü tasarlar.
- Sistemi kurduktan sonra insanların ne aradığına ve hangi aramaların sonuçsuz kaldığına bakar. Bu, hangi ürünü ya da hizmeti eklemeniz gerektiğini de gösterir.
Ayrıca filtre sayfalarının Google'da gereksiz çok sayıda sayfa gibi görünmemesi için arama sonuçlarının nasıl ele alınacağı da uzmanın işidir; sormanız gereken bir konudur.
Uzmana ne sormalısınız?
- Sitemde arama ve filtre gerçekten gerekli mi, hangi durumda gerekli olur?
- Yazım hatası yapan ya da farklı kelime kullanan müşteriyi nasıl karşılayacak?
- Telefonda nasıl görünecek ve çalışacak?
- Sonuç bulunamadığında ne gösterilecek?
- Arama ve filtre Google'daki görünürlüğümü olumsuz etkiler mi, bunu nasıl önlersiniz?
- Kurulduktan sonra müşterilerin ne aradığını görebilecek miyim?
Sık sorulan sorular
Küçük tanıtım sitesi için arama kutusu şart mı?
Hayır. Beş on sayfalık bir sitede net bir menü ve doğru yerleştirilmiş iletişim düğmesi arama kutusundan daha değerlidir. Önce menünün sade olduğundan emin olun.
Kaç filtre olmalı?
Kesin bir sayı yok; ürününüze ve müşterinizin nasıl karar verdiğine bağlı. Genel kural, en çok kullanılan birkaç filtreyi öne çıkarmak, gerisini "daha fazla" bölümünde tutmaktır.
Arama sonucunda hiçbir şey çıkarsa müşteri kaybolur mu?
Boş bir sayfa müşteriyi kaçırabilir. Benzer ürünler ya da öne çıkan kategoriler göstermek onu sitede tutma şansı verir.
Arama verileri bana ne söyler?
Müşterilerin en çok ne aradığını ve neyi bulamadığını gösterir. Sıkça aranıp sonuç çıkmayan şeyler, sitenizde eksik olan ürün, hizmet ya da yazıya işaret edebilir.
Sonuç
Arama kutusu ve filtre her işletmeye lazım değildir ama çok içerikli sitelerde müşterinin kaldığı ya da gittiği yerdir. Önce kendi sitenizde birkaç deneme yapın, sorun görürseniz bunu doğru soruları soracağınız bir uzmanla çözün. Yeni bir site planlıyorsanız ya da mevcut sitenizde ürün bulmak zorsa, web sitesi yaptırma hizmetim sizin işinize uygun yapıyı birlikte belirlemek için iyi bir başlangıçtır.