Bir hasta, gece geç saatte telefonundan diş hekimi arıyor. Sizin sitenize giriyor ve karşısına dört farklı menü, hareket eden bir manşet, üç ayrı kampanya kutusu, bir çerez uyarısı ve bir sohbet penceresi çıkıyor. Ne yapacağını bir an düşünüyor, bulamıyor ve geri tuşuna basıp bir sonraki sonuca geçiyor. Siz bu kişiyi hiç görmediniz; sadece bir ziyaretçi sayısı olarak kaldı.
Bunun sebebi çoğu zaman sitenizin kötü görünmesi değildir. Sebep, ziyaretçinin bir şeyi bulmak için fazla düşünmek zorunda kalmasıdır. Tasarım dünyasında buna "bilişsel yük" denir; yani bir sayfaya bakan kişinin zihnine binen ağırlık. Bu yazıda bunun işinize nasıl etki ettiğini, kendi sitenizde nasıl fark edeceğinizi ve siteyi yapan kişiden ne isteyeceğinizi anlatıyorum.
Karmaşık site neden müşteri kaybettirir?
İnsanlar bir siteye girdiğinde genellikle acelesi olan, dikkati dağınık ve çoğunlukla telefondan bakan kişilerdir. Kafalarında tek bir soru vardır: "Bu işletme benim derdime çözüm olur mu ve nasıl ulaşırım?" Cevabı birkaç saniyede bulamazlarsa uğraşmazlar. Çünkü rakibiniz sadece bir tık uzakta.
Karmaşıklığın üç somut bedeli vardır:
- Kaçırılan telefon ve randevular. Aranacak numara ya da randevu düğmesi kalabalığın içinde kaybolursa kişi sizi aramaz.
- Güven kaybı. Dağınık bir sayfa, işin de dağınık yürüdüğü izlenimini verir. Özellikle sağlık, hukuk ve konaklamada güven her şeydir.
- Boşa giden reklam ve SEO emeği. Google'dan ya da reklamdan gelen ziyaretçi, sayfa yorucu diye ilk saniyelerde çıkıyorsa yaptığınız yatırımın karşılığını alamazsınız.
Sitenizin ziyaretçiyi yorup yormadığını nasıl anlarsınız?
Bunun için teknik bilgiye gerek yok. Şu küçük denemeyi yapabilirsiniz:
- Sitenizi hiç bilmeyen birine, örneğin bir komşunuza ya da yeğeninize telefondan açtırın. "Buradan randevu almak (ya da bizi aramak) için ne yapardın?" diye sorun ve sadece izleyin.
- Ana sayfaya bakıp beş saniye sonra gözlerinizi kapatın. Sayfada ne olduğunu ve ne yapılacağını söyleyebiliyor musunuz?
- Sayfada aynı anda kaç şeyin dikkat çekmek için bağırdığını sayın. Kayan görseller, yanıp sönen kutular, renkli rozetler, açılır pencereler...
- Menüde kaç seçenek var? Ziyaretçi ne aradığını bulmak için hepsini okumak zorunda kalıyor mu?
- Yazılar duvar gibi uzun paragraflardan mı oluşuyor, yoksa kısa başlıklarla bölünmüş mü?
Bu denemede kişi duraksıyorsa, yanlış yere tıklıyorsa ya da "hangisine basayım?" diyorsa, sitenizde yük fazla demektir.
Sade tasarım ne demek, ne demek değil?
Sade web sitesi, boş ya da özensiz bir site demek değildir. Sade tasarım, her sayfanın tek bir işi olması ve o işin ilk bakışta anlaşılmasıdır. Bir mutfak düşünün: her şey dolabın içinde bir yere sahip ve masada sadece o an lazım olan var. Sade site de böyledir.
| Yorucu site | Sade site |
|---|---|
| Her şey aynı anda vurgulanır | Bir ana mesaj ve bir ana düğme vardır |
| On beş seçenekli menü | Az sayıda, anlaşılır başlık |
| Sektör diliyle yazılmış karmaşık cümleler | Müşterinizin kullandığı günlük kelimeler |
| Uzun ve sıkışık paragraflar | Kısa paragraflar, bol boşluk |
| Sürekli açılan pencereler | Ziyaretçi isterse ulaştığı bilgi |
Sadeleştirmek bilgi çıkarmak anlamına da gelmez. Önemli olan bilginin doğru sırayla ve doğru yerde sunulmasıdır. Önce "ne iş yapıyorsunuz ve kime", sonra "neden siz", en sonunda "nasıl ulaşırım" gelir.
Tasarımcıdan ne istemelisiniz?
Siteyi yapacak ya da yenileyecek kişiye şunları söyleyebilirsiniz:
- "Her sayfanın tek bir amacı olsun; ziyaretçiden o sayfada ne yapmasını istediğimizi birlikte yazalım."
- "Ana sayfada en fazla bir ana düğme öne çıksın, telefon numaram ve randevu yolu her zaman görünür olsun."
- "Menüyü müşterilerimin aradığı şeylere göre sadeleştirelim, kendi iç bölüm adlarımı değil."
- "Süs için konulan hareketli öğeleri, açılır pencereleri ve gereksiz görselleri kaldıralım."
- "Bitince telefondan, yaşlı bir yakınıma da açtırıp deneyelim."
Ayrıca değişiklikten önce ve sonra sitenizde kaç kişinin sizi aradığına ya da form doldurduğuna bakmayı isteyin. Böylece "güzel oldu" duygusundan öteye geçip gerçek sonucu görürsünüz. Sonuç garanti edilemez ama sade bir yapı çoğu zaman ziyaretçinin işini kolaylaştırdığı için olumlu yönde etki eder.
Sade tasarım işletmenize ne kazandırır?
Sade bir sitede ziyaretçi ne aradığını daha çabuk bulur; bu da onun sizi aramaya, randevu almaya ya da mesaj yazmaya daha yakın olması demektir. Ayrıca müşterilerin aynı soruları telefonda tekrar tekrar sormasına gerek kalmaz, çünkü cevaplar sayfada net biçimde durur. Yaşlı ziyaretçiler ve sitede aceleyle gezen telefon kullanıcıları için bu fark çok daha belirgindir. Sonuç garanti edilemez; ancak ziyaretçinin işini kolaylaştıran her değişiklik, genellikle iletişim sayısına olumlu yansır.
Ne kadar sürer, kim yapar?
Tek bir sayfayı sadeleştirmek genellikle birkaç gün içinde biter. Bütün sitenin yapısını, menüsünü ve metinlerini baştan düzenlemek ise siteye göre birkaç hafta sürer. Bu işi bir tasarımcı ve metin yazarı birlikte yürütürse en iyi sonuç çıkar. Sizin göreviniz, müşterilerinizin en çok sorduğu soruları ve işinizin gerçek öncelikleri konusunda bilgi vermektir.
Sık sorulan sorular
Sade tasarım sitemi sıradan gösterir mi?
Hayır. Sade tasarım, kaliteli markaların çoğunun tercih ettiği bir yöntemdir. Bol boşluk, net bir yazı tipi ve iyi seçilmiş birkaç görsel siteyi daha profesyonel gösterir. Karmaşıklık ise çoğu zaman özensizlik izlenimi verir.
Eklediğim bilgileri silmek zorunda mıyım?
Zorunlu değil. Bilgiler sitede kalabilir; ama önem sırasına göre dizilir ve gerekirse ayrı sayfalara taşınır. Ana sayfada sadece ziyaretçinin ilk ihtiyacı olan şeyler yer alır.
Sitem sadeleşince Google'da düşer miyim?
Doğru yapılırsa hayır. Yazıları ve başlıkları koruyup sadece düzeni ve sunumu iyileştirirseniz arama görünürlüğünüzü kaybetmezsiniz. Bu yüzden değişiklik öncesi mevcut sayfaların listesini birlikte gözden geçirmek iyi olur.
Sitemin ne kadar yorucu olduğunu ölçebilir miyim?
Kesin bir sayı vermek zor; ama yukarıdaki beş dakikalık deneme, ziyaretçi davranışını izleyen ücretsiz araçlarla birleştiğinde size net fikir verir. Bunu kurmak için bir uzmandan destek almanız yeterli.
Kapanış
Ziyaretçi sitenizde düşünmek zorunda kaldıkça sizden uzaklaşır. Tersine, ne yapacağını hemen anlayan kişi telefonu açar, formu doldurur, randevuyu alır. Siteniz bugün gereğinden karmaşıksa ve yeniden düzenlenmesini istiyorsanız web sitesi yenileme hizmetimi inceleyebilirsiniz.