Bir işletme sahibisiniz ve sitenizin olmaması ya da eskimiş olması artık canınızı sıkıyor. Bir yerde "tek seferde büyük bütçe yok, aylık ödeyin, siteniz hazır olsun" diyen bir teklif gördünüz. Kulağa makul geliyor, çünkü kasadan büyük bir para çıkmıyor ve her şey hazır geliyor. Ama içinizde bir tereddüt de var: sonuçta bu siteyi kiralıyorsunuz, satın almıyorsunuz. Bu yazıda web sitesi kiralama işinin ne olduğunu, kimlere uyduğunu, kimlere uymadığını ve imzadan önce hangi soruların cevabını yazılı almanız gerektiğini anlatacağım. Ben Ümit Kırkoç, İstanbul'da tek başıma çalışan bir web tasarımcı ve SEO danışmanıyım. Kendi web sitesi yaptırma hizmetimi satın alma modeliyle sunuyorum; bu yüzden tarafsız olmadığımı baştan söylemem gerekir. Yine de amacım sizi bir yöne itmek değil, kararı doğru bilgiyle vermenizi sağlamak.
Önce kelimeyi açayım. Web sitesi kiralama, bir firmanın sizin için bir site hazırlaması ve bunun karşılığında aylık bir ücret almasıdır. Genellikle tasarım, barındırma (sitenin internette durduğu yer), alan adı ve bazen küçük güncellemeler bu aylık ücrete dahil edilir. Başta ödemeniz gereken kurulum bedeli düşüktür ya da hiç yoktur. Karşılığında siz siteyi değil, siteyi kullanma hakkını alırsınız. Fark küçük görünür ama her şey bu farka bağlıdır.
Web sitesi kiralama tam olarak nasıl işler?
Modelin mantığı, bir ofisi kiralamaya benzer. Ofisi kiraladığınızda anahtarı teslim alırsınız, orada çalışırsınız, ama bina size ait değildir. Sözleşme biterse ya da kira ödemezseniz çıkmanız gerekir. Kiralık sitede de benzer bir düzen vardır: site, kiraya veren firmanın hesabında, onun seçtiği sistemde ve çoğu zaman onun adına kayıtlı bir alan adı ya da sunucuyla çalışır. Siz içeriği sağlarsınız, firma da sitenin ayakta durmasını üstlenir.
Burada iki farklı uygulamayı ayırmak gerekir. Birincisi, hazır bir şablonun üzerine sizin yazı ve fotoğraflarınızın konduğu paket sistemlerdir. İkincisi, size özel tasarlanmış bir sitenin sadece ödeme biçiminin aylığa bölündüğü anlaşmalardır. İkisine de "kiralama" denebiliyor, ama sonuçları çok farklı. Bir kısmı siteyi sizin için kurup sonunda size devredecek şekilde yazılmıştır; bir kısmı ise siteyi hiçbir koşulda devretmez. Teklif elinize geldiğinde ilk iş hangisiyle karşılaştığınızı anlamak olmalı.
Aşağıdaki görsel, iki modeli yan yana koyuyor. Rakam içermiyor; sadece neyin kimde kaldığını gösteriyor.
Karşılaştırmada dikkat edilecek yer şu: kiralamada başlangıç yükü hafiftir ama sahiplik sizde değildir. Satın almada başlangıç yükü ağırdır ama siteyi istediğiniz yere götürebilirsiniz. Hangisinin "daha iyi" olduğu, işletmenizin durumuna bağlı. Bunu aşağıda ayrıntılı konuşacağım.
Kiralama kimler için mantıklı olabilir?
Dürüst olmak gerekirse kiralama her zaman kötü bir fikir değildir. Bazı durumlarda gerçekten işe yarar. Örneğin yeni bir işe başlıyorsunuz, işin tutup tutmayacağını bilmiyorsunuz ve bütçenizin büyük kısmını stok, ekipman ya da kira için ayırdınız. Bu durumda kısa süreli, çıkış koşulları açık bir kiralama, işinizi internette hızla görünür kılmanın makul bir yolu olabilir.
İkinci durum, siteyle hiç uğraşmak istemeyen ve sitesinden çok az şey bekleyen işletmelerdir. Mesela mahallede çalışan bir tamirci, sadece telefon numarasının, adresinin ve çalışma saatlerinin internette doğru görünmesini istiyor. Sitenin büyümesi, yeni sayfalar eklenmesi gibi bir beklentisi yok. Bu işletme için küçük, bakımı üstlenilmiş, basit bir site kiralamak pekâlâ yeterli olabilir.
Üçüncü durum geçici projelerdir: bir sezonluk etkinlik, bir kampanya, bir açılış. Site belli bir süre yaşayacak ve sonra kapanacaksa, mülkiyet sizin için zaten ikinci planda kalır.
Bunların dışında, siteden uzun vadede müşteri bekleyen, Google'da arama sonuçlarında görünmek isteyen ve zamanla büyütmeyi düşünen işletmeler için kiralama çoğu zaman sorun çıkarır. Sebebini aşağıda anlatıyorum.
Asıl soru: Site, alan adı ve içerik kimin?
Kiralama kararını verirken gözünüz fiyattan önce bu soruda olsun. "Siz ödemeyi bıraktığınızda ne oluyor?" sorusunun cevabı, modelin gerçek yüzünü gösterir. Çünkü sitenin birkaç ayrı parçası vardır ve her birinin sahibi farklı olabilir.
Alan adı, sitenizin internet adresidir, yani ornek-firma.com gibi yazdığınız isimdir. Bu adresin resmî kaydı kimin adına yapılmışsa, adres asıl olarak onundur. Müşterileriniz sizi bu adresle tanır; kartvizitinize, aracınıza, tabelanıza bu adresi yazarsınız. Adres kiraya veren firmanın adına kayıtlıysa ve ayrılırken devretmiyorsa, yıllarca biriktirdiğiniz tanınırlığı bırakıp yeni bir adrese geçmek zorunda kalabilirsiniz.
Barındırma, sitenin dosyalarının durduğu yerdir. Bunun firmada olması normaldir, çünkü hizmetin bir parçasıdır. Önemli olan, ayrılırken dosyalarınızın bir kopyasını alıp başka yere taşıyabilmeniz.
Tasarım ve kodlar, sitenin görünüşünü ve çalışmasını sağlayan kısımdır. Bazı sistemlerde bu kısım firmanın kendi geliştirdiği kapalı bir yapıdır ve başka yere taşınamaz. Yani siteyi alsanız bile çalıştıracak bir yer bulamazsınız.
İçerik ise sizin yazdığınız yazılar, fotoğraflar, logo, ürün bilgileridir. Telif açısından bunların size ait olması gerekir; ama sözleşmede bu açıkça yazmıyorsa tartışma çıkabilir. Fotoğrafları firma sağladıysa onların lisansı kimde olduğu da ayrı bir sorudur.
Son olarak hesaplar ve ölçüm araçları var: Google Analytics, Google Search Console, Google İşletme Profili gibi. Bunların sahibi sizsiniz ve yönetici erişimi sizde olmalı. Firma bunları kendi hesabı altında açıp size sadece rapor gönderiyorsa, ayrıldığınızda bütün geçmiş veriyi kaybedebilirsiniz.
Görseldeki en kritik satır alan adıdır. Sözleşmeyi imzalamadan önce "alan adı kimin adına kayıtlı olacak?" sorusunu yazılı sorun ve cevabı sözleşmeye koydurun. Sözlü "tabii ki sizin" cümlesi, ilişki bozulduğunda hiçbir işe yaramaz.
Alan adı neden bu kadar önemli?
Biraz daha açayım, çünkü bu konu çoğu zaman en son akla gelir ve en pahalıya patlar. Alan adı, internetteki adresinizdir. Siteyi başka yere taşımak mümkündür, tasarımı yenilemek mümkündür, ama adres değişirse arama motorları ve müşterileriniz sizi yeniden öğrenmek zorunda kalır. Google, sitenizi bu adrese bağlı olarak tanır; adres değişince yıllardır birikmiş güven sıfırlanmasa da ciddi biçimde zayıflayabilir. Kesin bir süre veremem, çünkü her sitede farklı seyreder; ama "adresi değiştirmek ucuz ve zararsız bir iş" değildir.
Alan adının kaydında üç rol bulunur: kaydı yapan firma, sahip olarak görünen kişi ya da şirket ve yönetici iletişim bilgileri. En sağlıklı durum, sahip olarak sizin adınızın ya da şirketinizin görünmesidir. Bunu kendiniz de kontrol edebilirsiniz: alan adı sorgulama hizmetleri, adresin kimin adına kayıtlı olduğunu gösterir. Bilgiler gizlenmiş olabilir; o zaman doğrudan firmadan belgeyi isteyin.
Kiralayan firma alan adını kendi adına alıyorsa şu üç soruyu sorun. Ayrılırsam bu adres bana devredilecek mi? Devir için bir ücret ya da bekleme süresi var mı? Devir hangi koşulda reddedilebilir? Cevap "ücretsiz ve istediğiniz zaman" ise sorun yok. Cevap "sözleşme bitince kullanamazsınız" ise, bu bir kiralama değil, bağımlılıktır.
Sözleşmede mutlaka bakılacak maddeler
Sözleşme uzun ve sıkıcı görünebilir, ama kiralamada asıl güvenceniz odur. Aşağıdaki maddeleri tek tek bulun; yoksa ya da belirsizse imzadan önce netleştirmesini isteyin. Mevzuat açısından kesin bir yorum yapmam doğru olmaz; sözleşme önemli bir yükümlülük getiriyorsa bir hukukçuya danıştırmanızı öneririm.
Önce süre ve yenileme koşulu. Sözleşme kaç ay sürüyor? Süre bitince kendiliğinden uzuyor mu? Uzamayı durdurmak için ne zaman, nasıl bildirmeniz gerekiyor? Bazı sözleşmelerde bildirim süresi kaçırıldığında bir dönem daha bağlanmış olursunuz.
Sonra erken çıkış. Süre dolmadan ayrılmak isterseniz ne ödemeniz gerekiyor? Kalan ayların tamamını mı, bir kısmını mı? Hiç çıkış hakkı yoksa bu açıkça yazılmalı ve siz bunu bilerek kabul etmelisiniz.
Devir ve teslim maddesi de önemli. Ayrılırken alan adı, içerik, görseller ve sitenin dosyaları size hangi biçimde, ne kadar sürede ve hangi ücretle teslim edilecek? Teslim edilen şey, başka bir yerde çalışabilecek bir yedek mi, yoksa sadece içeriklerin düz bir kopyası mı?
Hizmet kapsamı da net olmalı. "Güncellemeler dahil" ifadesi neyi kapsıyor? Bir telefon numarası değişikliği mi, yeni bir sayfa mı, yeni bir bölüm mü? Ayda kaç değişiklik hakkınız var? Cevap verme süresi söz verilmiş mi?
Fiyat değişikliği maddesi unutulmamalı. Aylık ücret sabit mi, yoksa firma istediği zaman artırabilir mi? Artış olursa çıkma hakkınız doğuyor mu?
Son olarak veri ve gizlilik: formdan gelen müşteri bilgileri kimde duruyor, ayrılınca size verilecek mi, kişisel veriler konusunda sorumluluk kimde? Burada da gerekirse hukuki destek almak akıllıca olur.
Bu listeyi yanınıza alıp teklif sahibiyle konuşun. Cevapları sözlü değil, yazılı isteyin. Net cevap vermekten kaçınan bir firma, size zaten bir şey söylemiş oluyor.
Kiralamada sık görülen tuzaklar
Kiralama modelinin kendisi kötü değil; ama bazı uygulamalar işletme sahibini zor durumda bırakıyor. Karşılaştığım ve sizin de sorması gereken durumları sıralayayım.
İlki, düşük başlangıç, uzun bağlanma kombinasyonu. İlk aylar çok kolay görünür; ama uzun süreli bağlılık ve erken çıkış cezası, aslında asıl bedeli o noktaya taşır. Toplamda ne ödeyeceğinizi, süre bittiğinde ne kalacağını hesaplayın.
İkincisi, kapalı sistem. Site firmanın kendi yazılımıyla çalışıyorsa, onu başka yere götüremezsiniz. Taşınabilir bir sistem (örneğin WordPress gibi yaygın bir altyapı) kullanılıyorsa, çıkış kolaylaşır. Sistemin adını sorun ve başka bir uzmanın da çalışabileceği bir yapı olup olmadığını öğrenin.
Üçüncüsü, belirsiz güncelleme hakkı. "Bakım dahil" yazıyor ama pratikte her değişiklik ek ücrete bağlanıyorsa, aylık ücret size beklediğiniz hizmeti vermiyor demektir.
Dördüncüsü, arama motoru görünürlüğünün kiralamaya dahil sanılması. Bazı paketlerde "Google'da çıkarız" ima edilir. Hiç kimse sıra garantisi veremez; veren, dikkatli olmanız gereken bir işarettir. Siteyi ayakta tutmak ile sitenin arama sonuçlarında görünmesi için çalışmak ayrı işlerdir.
Beşincisi, yönetici erişiminin verilmemesi. Siteyi değiştirmek için her seferinde firmaya yazmak zorundaysanız ve panele hiç girmiyorsanız, bağımlılığınız tam demektir.
Uyarı işaretlerinden bir ya da ikisini görmek, teklifi hemen reddetmeniz gerektiği anlamına gelmez. Ama o noktayı yazılı netleştirmeden ilerlememenizi gerektirir.
İki varsayımsal örnek
Aşağıdaki iki senaryo tamamen varsayımsaldır; gerçek bir kişi ya da firmayı anlatmıyor. Amaç, aynı teklifin iki farklı işletmede nasıl farklı sonuç verebileceğini göstermek.
Örnek senaryo 1: Kısa vadeli işi olan bir işletme. Varsayalım ki bir sezonluk açık hava etkinliği düzenleyen biri var. Etkinlik birkaç ay sürecek, sonra kapanacak. Bu kişi için bir sayfalık, hazır şablonlu bir site, aylık ödemeyle ve kısa sözleşmeyle kiralanabilir. Alan adının kendisinde olması yine istenir, ama kaybetse bile büyük bir zarar yok; çünkü etkinlik bitince adres zaten gereksiz kalacak. Burada kiralama mantıklı ve hafif bir çözümdür.
Örnek senaryo 2: Yıllardır çalışan bir işletme. Şimdi başka bir varsayım: bir mobilya atölyesi, yıllardır aynı adreste, aynı isimle çalışıyor ve internetten talep almak istiyor. Üç yıl boyunca aylık ödeme yapıyor, bu sürede site bir miktar tanınırlık kazanıyor, müşteriler adresi ezberliyor. Sonra atölye sahibi başka bir uzmanla çalışmak istiyor. Alan adı kiraya veren firmanın adına kayıtlıysa, devir tartışması başlıyor; sistem kapalıysa site taşınamıyor; yönetici erişimi yoksa Search Console verileri de gidiyor. Atölye sahibi sıfırdan başlamak ya da pazarlık etmek zorunda kalıyor. Aynı teklif, bu işletme için bir bağımlılık kapanına dönüşmüş oluyor.
İki senaryo arasındaki fark teklifte değil, işletmenin ne kadar uzun yaşayacağı ve adresine ne kadar bağlı olduğundadır. Bu yüzden kendinize şu soruyu sorun: Bu site üç yıl sonra da benim işimin yüzü olacak mı?
Karar vermek için adım adım ilerleyin
Teklif elinizdeyse aşağıdaki sırayı izleyebilirsiniz. Her adım, bir sonraki kararı kolaylaştırır.
Birinci adım, sitenizden ne beklediğinizi yazmaktır. Sadece "adres ve telefon görünsün" mü diyorsunuz, yoksa "arama motorundan yeni müşteri gelsin" mi? Beklenti büyüdükçe sahiplik önem kazanır.
İkinci adım, ne kadar süre kullanacağınızı tahmin etmektir. Bir sezon mu, birkaç yıl mı, bilmiyor musunuz? Bilmiyorsanız, esnek çıkış koşulu olan bir seçenek ya da sahipliği baştan sizde olan bir model daha güvenlidir.
Üçüncü adım, teklif sahibine sahiplik sorularını göndermektir: alan adı, dosyalar, hesaplar, yönetici erişimi. Cevapları yazılı alın.
Dördüncü adım, toplam maliyeti iki modelde karşılaştırmaktır. Kiralamada aylık ücretin sözleşme süresince toplamını, satın almada tek seferlik bedelle yıllık barındırma ve bakımı birlikte düşünün. Rakam vermiyorum, çünkü işe göre çok değişiyor; ama kendi hesabınızı yaparsanız kısa mı uzun mu vadede avantajlı olduğunu görürsünüz.
Beşinci adım, sözleşmeyi gerekiyorsa bir hukukçuya göstermektir. Özellikle uzun süreli ya da cezai şart içeren sözleşmelerde bu küçük bir masraftır ve sonradan çıkabilecek büyük bir uyuşmazlığı önleyebilir.
Bu adımları atladığınızda en sık ortaya çıkan sonuç, birkaç yıl sonra "keşke sormuş olsaydım" demektir. Adımlar zaman alıyor gibi görünür, ama bir günlük işten fazlası değil.
Sözleşmenin yaşam döngüsü: neler ne zaman olur?
Kiralama sözleşmesini bir takvim gibi düşünmek faydalıdır, çünkü her dönemde farklı bir risk öne çıkar. Başlangıçta heyecan vardır ve herkes ilgilidir. Birkaç ay sonra rutin işler başlar. Süre sonuna yaklaşınca yenileme ve çıkış konuları gündeme gelir.
Çizelgeye bakarak şunu not edin: asıl pazarlık gücünüz imzadan önce vardır. İmza atıldıktan sonra "bunu da ekleyelim" demek çok daha zordur. Yenileme öncesi dönem ise ikinci fırsattır; bildirim tarihini takvimine not eden işletme, istemeden uzayan sözleşmelerden korunmuş olur.
Arama motorunda görünmek kiralamayla nasıl ilişkili?
Birçok işletme sahibi siteyi yalnızca vitrin sanıyor. Oysa siteden yeni müşteri bekliyorsanız, sitenin Google'da bulunması gerekir. Bu da sitenin içeriğine, sayfa yapısına ve zamanla biriken güvene bağlı. Kiralama bu açıdan iki soruyu doğurur.
Birincisi, siteyi istediğiniz gibi büyütebilir misiniz? Yeni hizmet sayfası, blog yazısı, bölge sayfası eklemek gerekebilir. Şablonlu bir kiralık sistemde sayfa sayısı ya da yapısı sınırlıysa, arama motoru için gerekli esnekliğiniz olmayabilir.
İkincisi, birikim kimde kalıyor? Bir site arama sonuçlarında yer edinmişse, bu birikim alan adına ve sayfalara bağlıdır. Ayrıldığınızda alan adı ve sayfa adresleri gitmişse, o birikimi de götürürsünüz. Yani SEO emeği, kiralama sözleşmesinin sahiplik maddelerine doğrudan bağlıdır. Bunu özellikle uzun vadeli düşünenlere söylüyorum: sahipliği olmayan sitede yapılan arama motoru çalışması, kiralık dairede yapılan ağır tadilata benzer.
Yapay zekâ asistanlarının (örneğin ChatGPT) bu konudaki genel cevabı da çoğunlukla benzer çizgidedir: kısa vadeli ve basit ihtiyaçlar için kiralama uygun, uzun vadeli büyüme için sahiplik önemli. Aşağıda böyle bir cevabın örnek görünümü var; elbette sadece örnek amaçlıdır ve gerçek bir yanıt kaydı değildir.
Yapay zekâ cevapları da kaynağa ve sorulan biçime göre değişir; bunu karar yerine geçecek bir hüküm olarak değil, sorulacak soruları hatırlatan bir özet olarak okuyun.
Aramalarda kiralama teklifleri nasıl görünür?
İnternette "web sitesi kiralama" diye aratınca çok sayıda firma çıkar. Bu sonuçlar genellikle "hemen başlayın", "kurulum ücreti yok" gibi vaatlerle doludur. Sayfa başlığı ve açıklaması çekici görünür ama içinde sahiplik, çıkış ve devir bilgisi çoğu zaman yer almaz.
Örnek sonuçlarda vurgulanan sayfa, devir ve çıkış koşullarını görünür kılıyor. Bir teklif sayfasında bunlar yoksa doğrudan sormaktan çekinmeyin. Bilgiyi açıkça paylaşan bir firma, genelde sonrasında da şeffaf davranır.
Maliyeti neyin belirlediği
Rakam vermeyeceğim; çünkü kiralama da satın alma da işin kapsamına göre çok değişir. Ama neyin fiyatı değiştirdiğini söyleyebilirim, böylece iki teklifi aynı terazide tartabilirsiniz.
Önce sayfa sayısı ve içerik miktarı. Tek sayfalık bir tanıtım ile onlarca sayfalık bir hizmet sitesi aynı işi görmez. Sonra tasarımın size özel olup olmadığı; hazır şablon ile sıfırdan tasarım arasındaki emek farkı bedele yansır. Sonra ek özellikler: randevu sistemi, çok dilli yapı, ürün satışı, form ve entegrasyonlar. Bunlar kiralamada çoğu zaman paket dışında kalır ya da yüksek ek ücrete bağlanır.
Bakım ve destek düzeyi de fiyatı etkiler: hata durumunda ne kadar sürede dönüş yapılacağı, kaç değişiklik hakkı olduğu, yedeklerin nasıl tutulduğu. Son olarak sözleşme süresi ve sahiplik düzenidir; uzun süre bağlanıp sahipliği firmada bırakmak, aylık ücreti düşürebilir ama toplam maliyeti ve riski artırabilir.
Kiralamayı satın almayla karşılaştırırken yalnızca aylık rakama bakmayın. Kiralamada her ay ödediğiniz bedel, siteyi kullanma hakkıdır; satın almada ise bir varlık edinirsiniz ve sonraki yıllarda yalnızca barındırma, alan adı yenileme ve bakım gibi sınırlı kalemleri ödersiniz. Bu iki yapının toplam maliyeti, kullanım süresine göre farklı noktada kesişir. Hesabı kendi süre tahmininizle yapın.
Görseldeki sıralama bir önem sıralaması değil, bir okuma sırasıdır: geniş kapsamdan başlayıp ayrıntıya inin. Teklifi bu sırayla sorgularsanız, hangi kalemin neden pahalı ya da ucuz olduğunu daha rahat görürsünüz.
Sık yapılan hatalar
Bu alanda gördüğüm hataların çoğu bilgisizlikten değil, acelecilikten doğuyor. Yazılı olmayan sözlere güvenmek ilk sırada gelir. "Alan adı tabii ki sizin" demek kolaydır; sözleşmede yoksa bir anlamı yoktur.
İkinci hata, toplam maliyeti hesaplamadan aylık rakama bakmaktır. Üçüncüsü, hesapların yönetici erişimini istememektir; analiz ve arama konsolu hesabı sizde olmalı. Dördüncüsü, yenileme tarihini takip etmemektir; sözleşme uzadığını fark edince iş işten geçmiş olur. Beşincisi, siteyi vitrin sanıp arama motoru ve içerik ihtiyacını hesaba katmamaktır. Altıncısı, tek bir teklifle yetinmektir; en az iki üç teklifi aynı sorularla karşılaştırmak, sahiplik koşullarının farkını açıkça gösterir.
Bunların hiçbiri teknik bilgi gerektirmez. Dikkat ve yazılı soru yeterlidir.
Kendiniz ne yapabilirsiniz, ne zaman uzman gerekir?
Birçok şeyi kendiniz kontrol edebilirsiniz. Alan adının kim adına kayıtlı olduğunu sorgulama hizmetlerinden bakabilirsiniz. Sözleşmenin süre, çıkış, devir ve fiyat maddelerini kırmızı kalemle işaretleyebilirsiniz. Teklif sahibine yukarıdaki soruları e-postayla gönderip yazılı cevap alabilirsiniz. Mevcut bir kiralık siteniz varsa, hangi hesapların sizde olduğunu ve yönetici erişiminizin olup olmadığını kontrol edebilirsiniz.
Uzman desteğine ihtiyaç duyacağınız yerler de var. Sistemin başka yere taşınıp taşınamayacağını anlamak teknik bilgi ister; kapalı bir sistemin dışarı nasıl aktarılacağı bir web uzmanının işidir. Sözleşmedeki cezai şart, fesih ve veri sorumluluğu gibi maddeler ise hukukçunun işidir. Kiralık sitenizden sahibi olduğunuz bir yapıya geçmek istiyorsanız, adres ve sayfa yapısını kaybetmeden taşımak için dikkatli bir plan gerekir; çünkü yanlış taşınan bir site arama sonuçlarında geriye düşebilir.
Böyle bir geçişte genellikle önce mevcut durum çıkarılır: hangi sayfalar var, hangileri ziyaret alıyor, alan adı ve hesaplar kimde. Sonra yeni siteyi hazır etmek, eski adreslerden yenilerine yönlendirme kurmak ve geçişten sonra birkaç hafta takip etmek gerekir. Bu işi aceleyle yapmamak, birikimi korumanın en önemli koşuludur.
Aşağıdaki görsel, çıkış kararı için basit bir karar akışı sunuyor.
Karar akışının mesajı basit: sahiplik belgelenmişse çıkış kolaydır; belgelenmemişse önce onu çözmek gerekir. Bu yüzden en iyi zaman, sorun çıkmadan önce, yani şimdi.
Benimle çalışma şekli
Ben tek başıma çalışıyorum; yani görüştüğünüz kişi ile siteyi yapan kişi aynıdır. İşe, ne istediğinizi ve işinizin nasıl müşteri bulduğunu dinleyerek başlarım. Sonra sayfa yapısını, içeriği ve tasarımı birlikte netleştiriyoruz; kararlar sizin onayınızla ilerler. Site tamamlandığında alan adı, hesaplar ve dosyalar sizin adınıza kayıtlı olur; böylece bir gün başka biriyle çalışmak istediğinizde sizi tutan bir şey kalmaz. Bakım ve arama motoru çalışması isteğe bağlı ve ayrı konuşulur, kapsamı baştan yazılı olarak belirlenir.
Bu model herkese uygun olmayabilir; bütçesi çok kısıtlı ya da geçici bir işi olan biri için kısa süreli bir kiralama daha mantıklı olabilir. Bunu da açıkça söylerim. Önemli olan, kararı bilerek vermeniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Web sitesi kiralama mantıklı mı?
Duruma bağlı. Kısa süreli, basit ve bütçesi kısıtlı işler için mantıklı olabilir. Uzun vadeli büyümek, arama motorunda görünmek ve siteyi bir varlık olarak biriktirmek isteyen işletmeler için sahipliğin sizde kalacağı bir model genellikle daha güvenlidir. Kararı, sözleşmedeki devir ve çıkış maddeleri belirler.
Kiralık sitede alan adı kimin olur?
Sözleşmeye göre değişir. Bazı firmalar alan adını kendi adlarına alır ve devretmez; bazıları sizin adınıza kaydeder. İmzadan önce "alan adı kimin adına kayıtlı olacak ve ayrılırsam devredilecek mi?" sorusunu yazılı sorun ve cevabı sözleşmeye koydurun.
Ödemeyi bırakırsam site ne olur?
Çoğu kiralama düzeninde ödeme durunca site yayından kalkar. Sitenin dosyalarını ve alan adını alıp alamayacağınız sözleşmedeki devir maddesine bağlıdır. Bu yüzden teslim koşullarını baştan öğrenmeniz gerekir.
Kiralık siteyi sonradan satın almak mümkün mü?
Bazı firmalar sürenin sonunda devir seçeneği sunar, bazıları sunmaz. Devir varsa hangi bedelle ve hangi biçimde olacağını sözleşmede arayın. Devir olsa bile sitenin çalıştığı sistem kapalıysa, başka bir yerde çalıştırmak mümkün olmayabilir; bunu da ayrıca sorun.
Kiralık site Google'da çıkar mı?
Her site teorik olarak çıkabilir, ama kimse sıra garantisi veremez. Kiralamada sayfa ekleme ve yapıyı değiştirme esnekliğiniz kısıtlıysa arama motoru çalışması zorlaşabilir. Ayrıca emek verdiğiniz alan adı sizde değilse, o birikimi taşıyamazsınız.
Sözleşmeyi imzalamadan önce hukukçuya göstermeli miyim?
Uzun süreli, cezai şart içeren ya da veri sorumluluğu getiren bir sözleşmeyse, göstermenizi öneririm. Ben hukuki bir yorum yapmıyorum; bu konuda kesin bilgi için bir hukukçuya danışın. Kısa ve basit bir anlaşmada bile, süre ve çıkış maddelerini kendiniz dikkatle okuyun.
Mevcut kiralık sitemden nasıl çıkarım?
Önce sözleşmenizdeki bildirim süresini ve devir maddesini kontrol edin. Sonra alan adının ve hesapların kimde olduğunu öğrenin. Yeni siteyi hazırlayıp eski adreslerden yenilerine yönlendirme kurmak, arama motorundaki birikimi korumaya yardım eder. Bu geçişi planlı yapmak önemlidir.
Siteniz için kiralama mı satın alma mı daha uygun, ya da mevcut kiralık sitenizden nasıl çıkacağınızı bilmiyorsanız, durumu birlikte değerlendirebiliriz; web sitesi yaptırma hizmetimin sayfasından bana yazın, işinizi dinleyip size en uygun yolu dürüstçe anlatayım.