Almanya'dan bir hasta, İstanbul'daki kliniğinizi Google'da arıyor. Sitenize giriyor ama her şey Türkçe. Bir iki cümleyi tarayıcının çevirisiyle anlamaya çalışıyor, fiyat ve süreç hakkında net bir şey bulamıyor ve bir sonraki klinik sekmesine geçiyor. Siz o hastanın geldiğini hiç öğrenmiyorsunuz.
Aynı şey otel sahibi için, ihracat yapan üretici için, yurt dışından iş almak isteyen her işletme için geçerli. Müşteri sizi bulabilir ama kendi dilinde güvenle konuşamıyorsa vazgeçer. Bu yazıda çok dilli web sitesi kurmanın kime uyduğunu, nelere dikkat etmeniz gerektiğini ve işi yapan kişiye ne sormanız gerektiğini anlatıyorum.
Çok dilli web sitesi kimin için anlamlı?
Her işletmenin dört dilli bir siteye ihtiyacı yok. Bir mahalle berberi ya da yalnızca şehir içinde hizmet veren bir tesisatçı için fazladan dil, fazladan iş ve maliyet demek. Ama şu işletmeler için çok dilli site gerçek bir fırsat:
- Sağlık turizmi yapanlar: Diş, saç, estetik, göz gibi alanlarda yurt dışından hasta arayanlar.
- Oteller ve butik konaklama işletmeleri: Yabancı turist, kendi dilinde oda ve rezervasyon bilgisi görmek ister.
- İhracatçılar ve toptan satıcılar: Yurt dışındaki alıcı, firmayı ciddiye almak için profesyonel bir site arar.
- Yabancılara hizmet veren avukat, emlak ve danışmanlık firmaları: Güven burada her şeyden önemli.
Kendinize şunu sorun: Geçen yıl yabancı dilde kaç kişi bana ulaşmaya çalıştı, ya da ulaşmasını isterdim? Cevap "hiç" ise önce Türkçe sitenizi güçlendirmek daha akıllıca olabilir.
Otomatik çeviri ile gerçek yerelleştirme aynı şey değil
Tarayıcının "bu sayfayı çevir" düğmesi ya da tek tıkla çalışan bir çeviri eklentisi işinizi görüyormuş gibi durur. Görmez. Nedenleri şunlar:
- Makine çevirisi genellikle cümleyi anlar ama sektörün dilini bilmez. Bir diş implantı sayfasında yanlış seçilmiş tek bir kelime, ciddiyetinizi zedeler.
- Müşterinin ülkesindeki alışkanlıklar farklıdır. Alman hasta işlem sürecini ve garanti şartlarını ayrıntılı görmek ister, İsveçli müşteri kısa ve sade bilgiyi sever.
- Para birimi, tarih biçimi, telefon numarası yazımı, ölçü birimleri o ülkeye göre düzenlenmelidir.
- Google, kalitesiz ve kendini tekrar eden çeviri sayfaları değerli görmez.
Gerçek yerelleştirme, metni o dili ana dili olarak konuşan biriyle gözden geçirmek ve gerekirse o ülkenin müşterisine göre yeniden kurmak demektir. Makine çevirisini taslak olarak kullanabilirsiniz, ama yayınlamadan önce insan gözünden geçmelidir.
Her dilin kendi sayfası olmalı
Çok sık gördüğüm hata şu: Aynı sayfada bir düğmeye basınca metin değişiyor. Kullanıcıya pratik görünür, ama Google için tek bir sayfa vardır ve o da Türkçedir. Yani İngilizce ya da Almanca arayan biri sizi bulamaz.
Doğrusu, her dilin ayrı adresi olmasıdır. Örneğin sitenizin Almanca bölümü kendi adresinde, kendi başlığıyla ve kendi metniyle durur. Böylece Almanca arama yapan biri doğrudan o sayfaya gelir, o sayfayı paylaşabilir, telefonunda kaydedebilir.
Menüler, iletişim formu ve düğmeler de o dilde olmalı. Türkçe bir sitede yalnızca ana metni çevirip "Randevu al" düğmesini Türkçe bırakmak, en sık görülen yarım kalmış çeviri işaretidir.
Google'a hangi sayfanın hangi dil için olduğunu söylemek
Aynı içeriğin farklı dillerde sayfaları olduğunda Google'ın bunları birbiriyle ilişkilendirmesi gerekir. Bunun için sayfaların içine, ziyaretçinin görmediği bir işaretleme konur; teknik adı hreflang. Kısaca şunu söyler: "Bu sayfanın Almanca karşılığı şu, İngilizce karşılığı şu."
Bu işaretleme doğru yapılmazsa Almanya'dan arama yapan kişiye Türkçe sayfanız gösterilebilir. Ya da Google iki dildeki sayfaları birbirinin kopyası sanıp birini geri plana atabilir. Bunu kendiniz kurmanız gerekmez, ama işi yapan kişiden isteyebilirsiniz. Birlikte yürüyen bir kontrol de var: Her sayfanın dil karşılıkları birbirini göstermeli, yani Türkçe sayfa Almancayı, Almanca sayfa da Türkçeyi göstermelidir.
Yabancı dilde gelen talebe kim cevap verecek?
Çok dilli siteyi konuşurken en az düşünülen soru bu. Siteniz Almanca, ama telefon açan hastayla Almanca konuşabilecek biri var mı? Form Almanca dolduruldu, cevap kim yazacak? WhatsApp'tan gelen mesaj kaç saatte cevaplanacak?
Siteyi dört dilde yayınlayıp cevap verecek kimse olmazsa, müşteriye verdiğiniz söz boşa çıkar. Bunun için şunları önceden planlayın:
- Hangi dillerde gerçekten cevap verebileceğinizi belirleyin. Yalnızca o dillerde site açın.
- Formların kime gittiğini ve cevap süresini belirleyin.
- Cevap veremeyeceğiniz durumda, dürüstçe "İngilizce yazışıyoruz" gibi bir bilgi koyun.
- Bu iş için ekipten birini ya da bir tercüman hizmetini görevlendirin.
Sizin kontrol edebilecekleriniz, uzmanın yapacakları
| Siz kontrol edin | Uzman yapsın |
|---|---|
| Her dilin ayrı adresi var mı, menüler o dilde mi? | Dillerin sayfa yapısını kurmak ve birbirine bağlamak |
| Metinleri o dili bilen biri okudu mu? | Google'a dil karşılıklarını bildiren işaretlemeyi eklemek |
| Telefon, para birimi, tarih biçimi doğru mu? | Her dil için başlık ve açıklamaları düzenlemek |
| Formlar ve iletişim düğmeleri çalışıyor mu? | Yabancı dilde arama için ayrı içerik planı hazırlamak |
Kendi sitenizi denemek kolay: Telefonunuzun dilini yabancı bir dile alın, Google'da o dilde sitenizi arayın. Doğru sayfa çıkıyor mu, hangi dilde çıkıyor, bakın.
İşi yapan kişiye ne sormalısınız?
- Her dil için ayrı adres kullanacak mısınız?
- Çeviriyi kim yapacak, ana dilini bilen biri gözden geçirecek mi?
- Google'a dil ilişkilerini nasıl bildireceksiniz?
- Sonradan yeni sayfa eklediğimde çeviriler nasıl güncellenecek?
- Yabancı dilde gelen form ve mesajlar bana nasıl ulaşacak?
Süre konusunda genel bir çerçeve: Az sayfalı bir sitede iki üç dil, çeviri ve kontrolle birlikte birkaç hafta sürebilir. Sayfa sayısı arttıkça süre uzar. Asıl gecikme genellikle çevirilerin onaylanmasında yaşanır.
Sık sorulan sorular
Sitemi tek tıkla çeviren bir eklenti yeterli mi?
Genellikle değil. Bu tür eklentiler çoğu zaman sayfayı Google'a ayrı ayrı göstermez ve metin kalitesi düşük kalır. Küçük bir deneme için işe yarayabilir, ama ciddi müşteri kazanmak istiyorsanız her dil için ayrı ve kontrol edilmiş sayfalar gerekir.
Kaç dilde site açmalıyım?
Gerçekten cevap verebildiğiniz ve müşteri beklediğiniz dillerde. Üç iyi hazırlanmış dil, on kötü çevrilmiş dilden çok daha fazla iş getirir.
Çok dilli site Türkçe sıralamamı etkiler mi?
Doğru kurulduğunda etkilemez. Yanlış kurulursa dillerin birbirini karıştırması mümkündür; bu yüzden yapıyı baştan doğru planlamak önemli.
Yabancı dilde yazan müşteriye cevap vermeyi nasıl planlarım?
Önce hangi dilleri konuşabildiğinizi netleştirin. Gerekirse bir çevirmenle çalışın ya da mesajlar için hazır ama kişiselleştirilmiş cevap şablonları hazırlayın.
Sonuç
Yabancı müşteri sizi bulmak ister ama kendi dilinde güvenmek de ister. İyi bir çok dilli site, çeviriden fazlasıdır: ayrı sayfalar, doğru dil, doğru işaretleme ve cevap verecek bir ekip. Yatırıma karar vermeden önce hangi ülkeyi hedeflediğinizi konuşalım. Nasıl bir yapı kurulabileceğini web sitesi yaptırma sayfasında anlattım.