Bir hasta gece yarısı telefonundan kliniğinizin sitesini açıyor. Randevu sayfasını arıyor ama menüyü bulamıyor. Bulduğunda ise küçük yazılara parmağıyla dokunmaya çalışıyor, yanlış sayfaya düşüyor. Üç denemeden sonra vazgeçiyor ve listedeki bir sonraki kliniğe geçiyor. Siz bu müşteriyi hiç görmediniz; sitenizin istatistiklerinde sadece "kısa süre kaldı" olarak görünüyor.
Bu, telefonda site menüsü iyi tasarlanmadığında sessizce yaşanan bir kayıptır. Masaüstünde her şey düzgün görünür, çünkü siz siteyi çoğunlukla bilgisayardan kontrol edersiniz. Oysa müşterinizin büyük bölümü sizi tek elle, sokakta, dikkati dağınık halde telefonundan arar. Bu yazıda menünün ve butonların işinize etkisini, kendi sitenizde sorun olup olmadığını nasıl anlayacağınızı ve tasarımcıdan ne isteyeceğinizi anlatıyorum.
Mobil menü tam olarak nedir?
Telefonun ekranı dardır. Bu yüzden bilgisayardaki yan yana dizili menü, telefonda genellikle üç çizgili küçük bir simgenin arkasına saklanır. Buna "hamburger menü" denir; dokununca menü açılır. Bu düzen kendi başına yanlış değildir, ancak her işletme için doğru da değildir.
Sorun şurada başlar: Müşterinin en çok yapmak istediği işler (aramak, yol tarifi almak, randevu ya da teklif istemek) menünün derinlerinde kalırsa müşteri onları bulamaz. İyi bir telefon menüsü, en önemli birkaç işi ilk bakışta gösterir.
Menü sorunu işinize nasıl yansır?
- Kaçan aramalar ve randevular: Telefon numarası bulunamıyorsa müşteri sizi aramaz.
- Güven kaybı: Düzensiz ya da kaymış bir menü, işletmenin de düzensiz olduğu izlenimini verir.
- Google'daki görünüm: Google, telefonda kullanımı zor siteleri iyi bir deneyim olarak görmez. Siteyi terk eden ziyaretçi sayısı artarsa bunun sıralamaya dolaylı olarak yansıması beklenebilir.
- Reklam parası boşa gider: Reklamla getirdiğiniz ziyaretçi menüde kaybolursa ödediğiniz para karşılık bulmaz.
Sizin kendi başınıza kontrol edebilecekleriniz
Bunun için teknik bilgiye gerek yok. Telefonunuzu alın ve siteyi müşteri gibi gezin.
- Tek elle deneyin. Baş parmağınızla menüyü açıp kapatabiliyor musunuz?
- Numarayı arayın. Sayfaya girer girmez telefon numarasına ya da "Ara" düğmesine ulaşabiliyor musunuz? Beş saniyeyi geçiyorsa sorun var.
- Yanlış dokunma sayısına bakın. Bir bağlantıya basarken yanındakine dokunuyorsanız düğmeler fazla küçük ya da fazla yakın demektir.
- Yazıları okuyun. Yakınlaştırmadan okuyabiliyor musunuz?
- Bir yakınınıza verin. Siteyi hiç görmemiş biriyle "randevu al" ya da "fiyat sor" görevini deneyin ve nerede tıkandığını izleyin. Bu, en öğretici testtir.
Sitelerde en sık gördüğüm menü hataları
Farklı sektörlerdeki işletme sitelerini incelerken aynı hatalar tekrar tekrar karşıma çıkıyor:
- Çok fazla seçenek. On iki başlıklı bir menü, telefonda uzun bir liste olur. Müşteri aradığını bulmak için kaydırmak zorunda kalır ve yorulur.
- İç içe menüler. Bir başlığa basınca altında yeni başlıklar açılıyor, onların da altında yenileri var. Parmakla bunları yönetmek zordur.
- Belirsiz simge. Bazı sitelerde menü simgesi çok küçük ya da açık renkte olduğu için zaten görünmüyor. Müşteri menü olduğunu fark etmeyebilir.
- Numara sayfanın en altında. Telefon numarası yalnızca alt bilgi bölümünde duruyorsa, müşteri onu bulmak için tüm sayfayı kaydırmak zorundadır.
- Menü açılınca sayfa arkada kayıyor. Menüyü kapatmak isteyen kişi yanlışlıkla sayfanın başka yerine tıklıyor.
Bu hataların hiçbiri büyük bir yazılım işi gerektirmez; çoğu zaman tasarım kararlarıdır. Ama fark edilmedikleri sürece her gün müşteri kaybettirirler.
Tasarımcının yapacakları
Sorun bulduysanız çözüm tasarımcı ve yazılımcı tarafındadır. Yapılması gereken işler genellikle şunlardır:
- Menüyü sade tutmak; tüm sayfaları sıralamak yerine 4-6 ana başlığa indirmek.
- Aramak ve yol tarifi almak gibi işleri ekranda hep görünen bir düğmeye bağlamak.
- Düğmeleri parmak için yeterince büyük yapmak ve aralarına boşluk bırakmak.
- Menü açıldığında kapatma düğmesinin net görünmesini sağlamak.
- Fare ile üzerine gelince açılan menüleri (telefonda çalışmaz) dokunmayla çalışan hâle getirmek.
Telefonda "üzerine gelmek" diye bir şey yoktur; bu yüzden masaüstünde güzel çalışan açılır menüler telefonda çoğu zaman kilitlenir. Tasarımcınıza bunu ayrıca sorun.
Tasarımcıya ne sormalısınız?
Çalışacağınız kişiye şu soruları yöneltin:
- "Menüyü gerçek telefonlarda, hem eski hem yeni modelde denediniz mi?"
- "Müşterimin en çok yapacağı üç işi ekranda hep görünür kılabilir misiniz?"
- "Düğmelerin boyutunu ve aralarındaki mesafeyi nasıl belirliyorsunuz?"
- "Menü açıkken sayfanın kayması ya da menünün takılması gibi sorunları nasıl test ediyorsunuz?"
Bu sorulara net cevap veremeyen biri, telefonu ikinci plana atıyor olabilir.
Ne kadar sürer?
Menüyü ve düğmeleri düzeltmek çoğu zaman siteyi baştan yapmaktan çok daha kısadır. Sitenin altyapısına ve sorunun kapsamına göre birkaç günle birkaç hafta arasında değişir. Kesin süreyi, siteyi gören kişi verebilir.
Düzeltme bittikten sonra işi yapan kişiden, değişikliği gerçek bir telefonda size göstermesini isteyin. Ekran görüntüsü yerine kendi telefonunuzda siteyi açıp aynı testleri yeniden yapın: numarayı bulmak, menüyü açmak, randevu sayfasına gitmek. Önceki denemenizden daha kolaysa doğru yoldasınız demektir.
Sık sorulan sorular
Hamburger menü kötü müdür?
Hayır. Çoğu işletme sitesi için yeterlidir. Önemli olan, en kritik işlerin (arama, randevu, yol tarifi) menünün içinde kaybolmamasıdır.
Telefonda menü sorunu Google sıralamamı etkiler mi?
Doğrudan tek başına belirleyici değildir, ancak Google kullanıcıların memnun kaldığı siteleri öne çıkarmak ister. Ziyaretçi menüde kaybolup çıkıyorsa bu iyi bir işaret değildir.
Menüde kaç başlık olmalı?
Kesin bir sayı yok, ama işletme siteleri için genellikle dört ila altı ana başlık yeterlidir: hizmetler, hakkımızda, sık sorulan sorular, iletişim gibi. Geri kalan sayfalara bu başlıkların içinden ulaşılabilir.
Sadece menüyü düzelttirmek yeter mi?
Bazen evet. Ama yazılar da küçükse, sayfa yavaşsa ya da düğmeler ulaşılmazsa telefon deneyimini bir bütün olarak ele almak gerekir.
Tasarımcım "sitem mobil uyumlu" diyor, yine de sorun görüyorum.
Mobil uyumlu olmak, sitenin ekrana sığması demektir; kolay kullanılması demek değildir. Gördüğünüz sorunu ekran görüntüsüyle ona iletin.
Kısacası: müşteriniz telefonda sitenizi kolay kullanamıyorsa size bunu söylemez, sadece gider. Kendi telefonunuzla yapacağınız beş dakikalık bir deneme çoğu sorunu ortaya çıkarır. Menüsü ve butonları müşterinin gözünden yeniden kurgulanmış bir site istiyorsanız web sitesi yaptırma hizmetime göz atabilirsiniz.